ມາ​ຮູ້​ຈັກ! ພະ​ທາດ​ສີ​ໂຄດ​ຕະ​ບອງ ມິ່ງຂວັນຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ

ໂດຍ: ຄຳພຸດ ເທບພະນົມ

ພະທາດສີໂຄດຕະບອງ  ອັນເປັນປູຊະນີຍະສະຖານທີ່ ເກົ່າແກ່ແຫ່ງໜຶ່ງຂອງ ແຂວງ ຄຳມ່ວນ ກໍຄືຂອງລາວ ເຊິ່ງ ທຸກຄົນທີ່ຈະລ່ອງໃຕ້, ຂຶ້ນໄປເໜືອຕ້ອງໄດ້ແວ່ນະມັດສະການ ແລະ ສະຖານອັນສັກສິດແຫ່ງນີ້ ຈົນມີຄຳກ່າວວ່າ ຖ້າບໍ່ໄດ້ບູຊາພະທາດສີໂຄດຕະບອງບໍ່ຮອດແຂວງຄຳມ່ວນ.

- 267 - ພະທາດສີໂຄດຕະບອງ ມິ່ງຂວັນແຂວງຄຳມ່ວນ

ພະທາດດັ່ງກ່າວ ມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາອັນຍາວນານ, ມີຄວາມສຳພັນ ກັບປະຫວັດສາດຂອຊາດລາວ ແລະ ສາສະໜາໃນລາວ. ຕາມຕຳນານອຸລັງຄະນິທານກ່າວວ່າ: ພະທາດສີ ໂຄດຕະບອງສ້າງຂຶ້ນໃນສະໄໝພຸດທະສະຕະວັດທີ VI ພາຍຫລັງທີ່ພະພຸດທະເຈົ້າປະລິນິບພານແລ້ວ 500 ກວ່າ ປີ. ໃນສະໄໝທີ່ພະພຸດທະ ການພະພຸດທະເຈົ້າເຄີຍມາ ບິນທະບາດຢູ່ໃນດິນແດນ ສຸວັນນພູມ ແລະ ໄດ້ເດີນທາງຜ່ານມາເມືອງມະລຸກຂະນະ ຄອນຄື: ອານາຈັກສີໂຄດ     ຕະບອງແຫ່ງນີ້  ແລະ ຖວາຍພອນແກ່ພະຍາເມືອງ. ເມື່ອ ພະພຸດທະເຈົ້າເຂົ້າສູ່ປະລິນິບ ພານແລ້ວ, ພະສົງສາວົກທີ່ ເປັນພະອໍລະຫັນທັງຫລາຍເຫັນຄວາມສຳຄັນວ່າ: ສົມຄວນແກ່ການນຳເອົາພະບໍ ລົມມະສາລີລິກະທາດມາ ປະດິດສະຖານໄວ້ເປັນອະນຸສອນສະຖານຮ່ວມກັບບັນດາຫົວເມືອງຕ່າງໆ 5 ເມືອງຄື: ເມືອງມະລຸກຂະ ນະຄອນ (ອານາຈັກສີໂຄດ ຕະບອງ) ປົກຄອງໂດຍພະ ຍານັນທະເສນຕໍ່ມາຈຶ່ງອະພິເສກເປັນພະຍາສີໂຄດຕະບອງ,  ພະຍາສຸວັນນະພິງຄານ ເມືອງໜອງຫານ (ສະກົນ ນະຄອນປັດຈຸບັນ), ພະຍາຄຳແດງ ເມືອງໜອງຫານນ້ອຍ (ອຳເພີກຸມພະວາປີຈັງຫວັດອຸດອນປັດຈຸບັນ), ພະ ຍາອິນທະປັດຖານະຄອນ (ຂະເໝນບູຮານ), ພະຍາຈຸ ລະມະນີພົມມະທັດ ເມືອງຈຸລະນີແກ້ວປະກັນ. 

ພະທາດສີໂຄດຕະບອງ ເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາພະທາດ ເກົ່າແກ່ອີກຫລາຍທາດເຊັ່ນ: ພະທາດຫລວງວຽງຈັນອົງ ເກົ່າ, ພະທາດພະບາດໂພນສັນ, ພະທາດອີງຮັງ, ພະທາດ ພະນົມ ເຊິ່ງພະທາດເຫລົ່ານີ້ ຖືກອອກແບບໃຫ້ມີສິລະປະ ລັກສະນະດຽວກັນ ແລະ ຕໍ່ມາ ຫລາຍສະໄໝໃນປະຫວັດ ສາດກະສັດລາວຫລາຍພະອົງໄດ້ທຳການບູລະນະຮັກ ສາເຊັ່ນ: ເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດ, ເຈົ້າໜໍ່ເມືອງ ສະໄໝ ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາ, ສະໄໝເຈົ້າອະນຸວົງ ແລະ ອື່ນໆເພື່ອ ໃຫ້ພະທາດດັ່ງກ່າວນັ້ນ ເປັນສະຖານບູຮານອັນເປັນມິ່ງ ຂວັນຄຽງຄູ່ກັບຊາວເມືອງ ມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.

ປະຊາຊົນຊາວ ເມືອງທ່າ ແຂກ ກໍຄືທົ່ວແຂວງຄຳມ່ວນ ແລະຜູ້ຄົນທີ່ເຄົາລົບສັດທາ ທົ່ວປະເທດລາວເຮົາ ໄດ້ຮ່ວມ ແຮງຮ່ວມໃຈກັນຈັດບຸນນະ ມັດສະການພະທາດສີໂຄດຕະບອງຂຶ້ນໃນມື້ເພັງ 15 ຄໍ່າ ເດືອນ 3 ຂອງທຸກໆປີ, ສະ ເພາະປີນີ້ແມ່ນຈະຈັດຂຶ້ນໃນ ລະຫວ່າງວັນທີ 17-19 ກຸມພານີ້. ການຈັດບຸນນະມັດສະການພະທາດສີໂຄດກໍເພື່ອ ເປັນການສ້າງບຸນສ້າງກຸສົນ, ຮັກສາສິນ, ຟັງທຳມະເທສະໜາແລ້ວນຳໄປປະພຶດປະ ຕິບັດເພື່ອຄວາມສະຫງົບ ສຸກຈິດໃຈ ແລະ ເພື່ອຊີວິດທີ່ດີງາມຕາມປະນິທານຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ.

ງານບຸນດັ່ງກ່າວນີ້ໄດ້ກາຍເປັນປະເພນີອັນເປັນເອກະລັກຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ, ເປັນທ່າແຮງດຶງດູດໃຫ້ຜູ້ມີ ສັດທາເຂົ້າໄປນະມັດສະການພະທາດ ເພື່ອທຳຄວາມເຄົາລົບບູຊາເປັນຈຳນວນຫລວງຫລາຍກາຍເປັນທ່າແຮງ ອັນສຳຄັນຂອງການທ່ອງທ່ຽວຂອງລາວໃຫ້ໝັ້ນຄົງ ແລະ ຍືນຍົງຕະຫລອດໄປ.

ທີ່​ມາ: ໜັງ​ສື​ພິມ​ລາວ​ພັດ​ທະ​ນາ

ໂດຍ: ຄຳພຸດ ເທບພະນົມ

ພະທາດສີໂຄດຕະບອງ  ອັນເປັນປູຊະນີຍະສະຖານທີ່ ເກົ່າແກ່ແຫ່ງໜຶ່ງຂອງ ແຂວງ ຄຳມ່ວນ ກໍຄືຂອງລາວ ເຊິ່ງ ທຸກຄົນທີ່ຈະລ່ອງໃຕ້, ຂຶ້ນໄປເໜືອຕ້ອງໄດ້ແວ່ນະມັດສະການ ແລະ ສະຖານອັນສັກສິດແຫ່ງນີ້ ຈົນມີຄຳກ່າວວ່າ ຖ້າບໍ່ໄດ້ບູຊາພະທາດສີໂຄດຕະບອງບໍ່ຮອດແຂວງຄຳມ່ວນ.

- 267 - ພະທາດສີໂຄດຕະບອງ ມິ່ງຂວັນແຂວງຄຳມ່ວນ

ພະທາດດັ່ງກ່າວ ມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາອັນຍາວນານ, ມີຄວາມສຳພັນ ກັບປະຫວັດສາດຂອຊາດລາວ ແລະ ສາສະໜາໃນລາວ. ຕາມຕຳນານອຸລັງຄະນິທານກ່າວວ່າ: ພະທາດສີ ໂຄດຕະບອງສ້າງຂຶ້ນໃນສະໄໝພຸດທະສະຕະວັດທີ VI ພາຍຫລັງທີ່ພະພຸດທະເຈົ້າປະລິນິບພານແລ້ວ 500 ກວ່າ ປີ. ໃນສະໄໝທີ່ພະພຸດທະ ການພະພຸດທະເຈົ້າເຄີຍມາ ບິນທະບາດຢູ່ໃນດິນແດນ ສຸວັນນພູມ ແລະ ໄດ້ເດີນທາງຜ່ານມາເມືອງມະລຸກຂະນະ ຄອນຄື: ອານາຈັກສີໂຄດ     ຕະບອງແຫ່ງນີ້  ແລະ ຖວາຍພອນແກ່ພະຍາເມືອງ. ເມື່ອ ພະພຸດທະເຈົ້າເຂົ້າສູ່ປະລິນິບ ພານແລ້ວ, ພະສົງສາວົກທີ່ ເປັນພະອໍລະຫັນທັງຫລາຍເຫັນຄວາມສຳຄັນວ່າ: ສົມຄວນແກ່ການນຳເອົາພະບໍ ລົມມະສາລີລິກະທາດມາ ປະດິດສະຖານໄວ້ເປັນອະນຸສອນສະຖານຮ່ວມກັບບັນດາຫົວເມືອງຕ່າງໆ 5 ເມືອງຄື: ເມືອງມະລຸກຂະ ນະຄອນ (ອານາຈັກສີໂຄດ ຕະບອງ) ປົກຄອງໂດຍພະ ຍານັນທະເສນຕໍ່ມາຈຶ່ງອະພິເສກເປັນພະຍາສີໂຄດຕະບອງ,  ພະຍາສຸວັນນະພິງຄານ ເມືອງໜອງຫານ (ສະກົນ ນະຄອນປັດຈຸບັນ), ພະຍາຄຳແດງ ເມືອງໜອງຫານນ້ອຍ (ອຳເພີກຸມພະວາປີຈັງຫວັດອຸດອນປັດຈຸບັນ), ພະ ຍາອິນທະປັດຖານະຄອນ (ຂະເໝນບູຮານ), ພະຍາຈຸ ລະມະນີພົມມະທັດ ເມືອງຈຸລະນີແກ້ວປະກັນ. 

ພະທາດສີໂຄດຕະບອງ ເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາພະທາດ ເກົ່າແກ່ອີກຫລາຍທາດເຊັ່ນ: ພະທາດຫລວງວຽງຈັນອົງ ເກົ່າ, ພະທາດພະບາດໂພນສັນ, ພະທາດອີງຮັງ, ພະທາດ ພະນົມ ເຊິ່ງພະທາດເຫລົ່ານີ້ ຖືກອອກແບບໃຫ້ມີສິລະປະ ລັກສະນະດຽວກັນ ແລະ ຕໍ່ມາ ຫລາຍສະໄໝໃນປະຫວັດ ສາດກະສັດລາວຫລາຍພະອົງໄດ້ທຳການບູລະນະຮັກ ສາເຊັ່ນ: ເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດ, ເຈົ້າໜໍ່ເມືອງ ສະໄໝ ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາ, ສະໄໝເຈົ້າອະນຸວົງ ແລະ ອື່ນໆເພື່ອ ໃຫ້ພະທາດດັ່ງກ່າວນັ້ນ ເປັນສະຖານບູຮານອັນເປັນມິ່ງ ຂວັນຄຽງຄູ່ກັບຊາວເມືອງ ມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.

ປະຊາຊົນຊາວ ເມືອງທ່າ ແຂກ ກໍຄືທົ່ວແຂວງຄຳມ່ວນ ແລະຜູ້ຄົນທີ່ເຄົາລົບສັດທາ ທົ່ວປະເທດລາວເຮົາ ໄດ້ຮ່ວມ ແຮງຮ່ວມໃຈກັນຈັດບຸນນະ ມັດສະການພະທາດສີໂຄດຕະບອງຂຶ້ນໃນມື້ເພັງ 15 ຄໍ່າ ເດືອນ 3 ຂອງທຸກໆປີ, ສະ ເພາະປີນີ້ແມ່ນຈະຈັດຂຶ້ນໃນ ລະຫວ່າງວັນທີ 17-19 ກຸມພານີ້. ການຈັດບຸນນະມັດສະການພະທາດສີໂຄດກໍເພື່ອ ເປັນການສ້າງບຸນສ້າງກຸສົນ, ຮັກສາສິນ, ຟັງທຳມະເທສະໜາແລ້ວນຳໄປປະພຶດປະ ຕິບັດເພື່ອຄວາມສະຫງົບ ສຸກຈິດໃຈ ແລະ ເພື່ອຊີວິດທີ່ດີງາມຕາມປະນິທານຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ.

ງານບຸນດັ່ງກ່າວນີ້ໄດ້ກາຍເປັນປະເພນີອັນເປັນເອກະລັກຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ, ເປັນທ່າແຮງດຶງດູດໃຫ້ຜູ້ມີ ສັດທາເຂົ້າໄປນະມັດສະການພະທາດ ເພື່ອທຳຄວາມເຄົາລົບບູຊາເປັນຈຳນວນຫລວງຫລາຍກາຍເປັນທ່າແຮງ ອັນສຳຄັນຂອງການທ່ອງທ່ຽວຂອງລາວໃຫ້ໝັ້ນຄົງ ແລະ ຍືນຍົງຕະຫລອດໄປ.

ທີ່​ມາ: ໜັງ​ສື​ພິມ​ລາວ​ພັດ​ທະ​ນາ

Bounsong InsideLaos
Bounsong InsideLaoshttp://insidelaos.com
Online Journalists at insidelaos.com.

More from author

Related posts

Advertismentspot_img

Latest posts

Microsoft ເປີດຕົວ Copilot for Finance ຜູ້ຊ່ວຍ AI ສໍາລັບຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານການເງິນ.

Microsoft ປະກາດເປີດໂຕ Microsoft Copilot for Finance ເຊິ່ງເປັນຊຸດຄວາມສາມາດໃໝ່ລ້າສຸດຂອງ Copilot ໂດຍຄວາມສາມາດນີ້ ສາມາດໃຊ້ແຕ່ສໍາລັບລູກຄ້າທຸລະກິດທີ່ໃຊ້ Microsoft Copilot for Microsoft 365 ທີ່ພັດທະນາຄວາມສາມາດສໍາລັບການເງິນໂດຍສະເພາະ. ຄຸນນະສົມບັດທີ່ສໍາຄັນຂອງ Copilot for Finance ແມ່ນຈະເຮັດວຽກຮ່ວມກັບແອັບ Microsoft ໃນ Microsoft 365,...

4 ເລື່ອງໜ້າຮູ້ ຂອງປີ “ອະທິກະມາດ”

ປີ “ອະທິກະມາດ” ຫຼື ເອີ້ນແບບເຂົ້າໃຈງ່າຍໆວ່າ ເປັນປີທີ່ “ເດືອນ ກຸມພາ ມີ 2 ມື້” ເຊິ່ງມີອີ່ຫຍັງຫຼາຍກວ່າການສະຫຼອງວັນເກີດໃນຮອບ 4 ປີ.

ທຸລະກິດ ການລ້ຽງໄກ່ພັນໄຂ່ ພົບບັນຫາລາຄາຫົວອາຫານທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ.

ທ່ານ ເຈົ້າແຂວງຜົ້ງສາລີ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະ ໄດ້ລົງຢ້ຽມຢາມ ແລະ ຊຸກຍູ້ທຸລະກິດ ການລ້ຽງໄກ່ພັນໄຂ່ ຂອງຄອບຄົວ ທ່ານ ຄໍານວນ ທີ່ບ້ານນາຫວາຍ ເມືອງບຸນໃຕ້ ເຊິ່ງປັດຈຸບັນ ມີໄກ່ພັນໄຂ່ທັງໝົດ 1.300 ໂຕ, ສໍາລັບຂໍ້ຫຍຸ້ງຍາກໃນການລ້ຽງໄກ່ພັນໄຂ່ນີ້ແມ່ນບັນຫາ ລາຄາຫົວອາຫານ ທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນເນື່ອງຈາກສະພາບເສດຖະກິດປັດຈຸບັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຕົ້ນທຶນສູງຂຶ້ນຈາກປີກ່ອນ (2023) ເປົາໜຶ່ງ 260.000 ກີບ ມາເປັນ 330.000 ກີບ, ແຕ່ລາຄາໄຂ່ແມ່ນຍັງປົກກະຕິ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ແລະ ສະເໜີໃຫ້ຂັ້ນເທິງຊ່ວຍໃນດ້ານຂອງການສະໜອງຫົວອາຫານໄກ່, ປາ.

Want to stay up to date with the latest news?

We would love to hear from you! Please fill in your details and we will stay in touch. It's that simple!