Friday, July 19, 2024
Lenovo

ຄ່ານິຍົມຂອງຄົນລາວ ​ແລ່ນ​ເຂົ້າ​ລັດ​ຫຼາຍກວ່າ​ເອ​ກະ​ຊ​ົນ ແລະ​ບາງ​ບ່ອນບໍ່​ໄດ້​ຄຸນ​ນະ​ພາບ

ລະບົບການສຶກສາຂອງລາວໃນຍຸກໂລກາພິວັດແຫ່ງການເຊື່ອມໂຍງກັບໂລກ ພາຍນອກໄດ້ມີການຫັນປ່ຽນຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດເຊື່ອມໂຍງເຂົ້າກັບພາກ ພື້ນ ແລະ ສາກົນໄດ້ຢ່າງຄ່ອງຕົວ. ລະບົບການສຶກສາ ແລະ ຫຼັກສູດການຮຽນ ການສອນຢູ່ໃນໂຮງຮຽນກໍໄດ້ຮັບການປັບປຸງໄປສູ່ຄຸນນະພາບຕັ້ງຫຼາຍເທື່ອຫຼາຍທີ, ປັດຈຸບັນຈົນສາມາດກໍ່ສ້າງລະບົບການສຶກສາລະດັບຕ່າງໆໄດ້ກັບທີ່ ເປັນຕົ້ນແມ່ນ ປະລິນຍາຕີ, ປະລິນຍາໂທ ແລະ ປະລິນຍາເອກ. ອັນນີ້ແມ່ນບາດກ້າວຫັນປ່ຽນທີ່ ໃຫຍ່ຫຼວງມີລັກສະນະເປັນຂີດໝາຍທາງດ້ານປະຫວັດສາດການສຶກສາຂອງລາວທີ່ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນ. ນອກຈາກນີ້ ລະບົບການສຶກສາກໍມີຫຼາຍຮູບແບບ: ສະຖາບັນ ການສຶກສາຂອງພາກລັດ, ພາກເອກະຊົນ, ເຄິ່ງລັດເຄິ່ງເອກະຊົນ ນັບຕັ້ງແຕ່ຊັ້ນອະ ນຸບານຈົນເຖິງມະຫາວິທະຍາໄລ, ມີທຸກສາຂາອາຊີບ ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມ ຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງການພັດທະນາປະເທດຊາດໃນໄລຍະໃໝ່ໄດ້ເປັນຢ່າງດີ. ຈໍານວນນັກຮຽນແຕ່ລະຊັ້ນແຕ່ລະລະບົບກໍມີຈຳນວນເພີ່ມຂຶ້ນໃນແຕ່ລະປີ. ແຕ່ພວກ ເຮົາພໍຈະສັງເກດເຫັນວ່າ, ການລຸຫຼັ່ງທັ່ງເທເຂົ້າໄປຮຽນຂອງນັກຮຽນລາວໃນປັດຈຸ ບັນ, ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຢາກໄປຮຽນແຕ່ລະດັບມະຫາວິທະຍາໄລຂຶ້ນເມືອ ສ່ວນວິຊາ ຊີບຊັ້ນສູງຕ່າງໆແມ່ນບໍ່ຢາກໄປຮຽນ. ອັນນີ້ມັນສະແດງໃຫ້ເຫັນຫຍັງ ? ສະແດງ ໃຫ້ເຫັນວ່າເມື່ອຮຽນຈົບລະດັບສູງໆມາແລ້ວກໍຂໍເຂົ້າເຮັດການນຳລັດໄດ້ງ່າຍກວ່າ. ເປັນຫຍັງຄົນສ່ວນຫຼາຍຈຶ່ງຢາກຂໍເຂົ້າເຮັດການນຳລັດ ? ຍ້ອນວ່າ:

  1. ເຮັດການນຳລັດເຖິງແມ່ນວ່າເງິນເດືອນຈະໜ້ອຍ ແຕ່ມີຄວາມອຸ່ນອ່ຽນທຸ່ນ ທ່ຽງດີ. ບໍ່ເປັນຫ່ວງວ່າຊິຕົກງານ ຫຼື ຊິໄດ້ອອກການ ເຖິງແມ່ນຄວາມຮູ້ ຄວາມສາມາດຈະເປັນແນວໃດກໍຕາມ.
  2. ຖ້າຈະໄປເຮັດນຳເອກະຊົນ, ບໍລິສັດ, ລັດວິສາຫະກິດຍັກໃຫຍ່, ຢູ່ລາວເຮົາ ຊໍ້າພັດບໍ່ມີພຽງເທົ່າໃດ. ດ້ານໜຶ່ງອີກບັນດາບໍລິສັດ, ລັດວິສາຫະກິດເຫຼົ່ານັ້ນ ການທີ່ຈະຮັບເອົາຄົນເຂົ້າເຮັດການນໍາຕ້ອງໄດ້ຜ່ານການຄັດເລືອກຄວາມຮູ້ ຄວາມສາມາດຢ່າງເຄັ່ງຄັດໄດ້ມາດຕະຖານທີ່ເພິ່ນວາງອອກ, ຖ້າບໍ່ໄດ້ກໍບໍ່ໄດ້ ເຮັດວຽກນຳ. ຈຳເປັນເພື່ອບໍ່ໃຫ້ໄດ້ເຕະຝຸ່ນຈຶ່ງແລ່ນເຂົ້າເຮັດການນຳລັດດ້ວຍ ວິທີການຕ່າງໆນາໆ ຈົນເກີດມີປະກົດການຫຍໍ້ທໍ້ໃນສັງຄົມ.
  3. ເມື່ອໄດ້ເຂົ້າເຮັດການນຳລັດໄດ້ໄລຍະໜຶ່ງ, ຖ້າຫາກໂຊກດີກໍຈະໄດ້ຕຳແໜ່ງ. ເມື່ອມີໜ້າທີ່ຕໍາແໜ່ງໃຫຍ່ແລ້ວກໍມີເງື່ອນໄຂດ້ານອື່ນໆຕາມມາ.
  4. ເຮັດການນຳລັດວຽກບໍ່ໜັກ, ວຽກບໍ່ຫຼາຍ, ບໍ່ເຄັ່ງຄັດ ອາດຈະມີເວລາສ້າງສາ ພັດທະນາເສດຖະກິດຄອບຄົວເພີ່ມເຕີມ.

    ຍ້ອນແນວນັ້ນ, ລາວເຮົາຈຶ່ງຂາດສີມືແຮງງານຢ່າງຮ້າຍແຮງ, ຂາດກໍາລັງ ແຮງງານໃນພາກສະໜາມຕົວຈິງຢ່າງໜ້າເປັນຫ່ວງ. ການທີ່ຈະສ້າງສາພັດທະນາ ປະເທດຊາດນັ້ນບໍ່ແມ່ນອາໄສແຕ່ຜູ້ທີ່ເຮັດວຽກໂຄງບົນແຕ່ຢ່າງດຽວ. ບັນຫາຜູ້ເຮັດ ວຽກໂຄງລ່າງເປັນປັດ​ໄຈຕັດສິນຊີ້ຂາດຂອງການພັດທະນາປະເທດຊາດ. ນັກວິສາ ວະກອນ, ນັກສະຖາປະນິກ, ນັກກະເສດສາດ, ນັກທຸລະກິດ, ພໍ່ຄ້າຊາວຂາຍ ແລະ ການສົ່ງເສີມທຸລະກິດຂະໜາດໜ້ອຍ, ຂະໜາດກາງໃຫ້ເຂັ້ມແຂງນັ້ນລ້ວນ ແຕ່ເປັນບູລິມະສິດຂອງລັດຖະບານຍຸກປັດຈຸບັນ. ເພາະພື້ນຖານເສດຖະກິດຕົ້ນຕໍ ຂອງລາວແມ່ນກະສິກຳ, ສ່ວນພາກອຸດສາຫະກໍາພວກເຮົາຕ້ອງເລີ່ມສ້າງຈາກທຸລະ ກິດຂະໜາດນ້ອຍຂະໜາດກາງຂຶ້ນໄປຫາໃຫຍ່, ສົ່ງເສີມທ່າແຮງຂອງທຸກພາກສ່ວນ ເສດຖະກິດໃນສັງຄົມໃຫ້ແຂງແຮງ, ປັບປຸງບູລະນະລັດວິສາຫະກິດຂະໜາດໃຫຍ່ ໃຫ້ເຂັ້ມແຂງ ສາມາດເປັນຜູ້ນຳໃນການພັດທະນປະເທດຊາດຢ່າງແທ້ຈິງ. ໝາຍ ຄວາມວ່າເຮົາຕ້ອງພັດທະນາທັງສອງສ່ວນໄປພ້ອມໆກັນ. ຜູ້ເຮັດວຽກໂຄງບົນເປັນ ຜູ້ຄົ້ນຄວ້າວາງມາດຕະການ, ວາງແນວທາງ, ວາງລະບຽບກົດໝາຍ, ອໍານວຍ ຄວາມສະດວກໃຫ້ຜູ້​ເຮັດວຽກໂຄງລ່າງມີບ່ອນອີງໃນການດຳເນີນວຽກງານພັດທະ ນາເສດຖະກິດ ແລະ ທຸລະກິດຂອງຕົນເອງ, ຂອງບ້ານເມືອງໄດ້ດີ. ມີແຕ່ເຮັດວຽກ ແບບກົມກຽວ ແລະ ຊຸກຍູ້​ເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນຂອງສອງພາກສ່ວນນັ້ນເທົ່ານັ້ນທີ່ຈະ ພາໃຫ້ເສດຖະກິດຂອງຊາດເຕີບໂຕໄວ.

      ສະນັ້ນ, ລັດຖະບານຄວນມີມາດຕະການທີ່ເໝາະສົມຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມໃຫ້ລູກ ຫຼານລາວເຫັນໄດ້ຄວາມສຳຄັນການເຂົ້າຮຽນວິຊາຊີບຂອງເຂົາເຈົ້າ. ເມື່ອຮຽນຈົບ ອອກມາແລ້ວ ອາດຈະໃຫ້ບູລິມະສິດ ຫຼື ປະສານສົມທົບກັບບັນດາພາກເອກະຊົນ, ນັກທຸລະກິດ, ບໍລິສັດ, ລັດວິສາຫະກິດຕ່າງໆເພື່ອໃຫ້ເຂົາເຈົ້າໄດ້ເຂົ້າເຮັດວຽກນຳ ບໍ່ປ່ອຍປະໃຫ້ແຕ່ເຂົາເຈົ້າຊອກຫາວຽກເຮັດງານທຳເອົາເອງ ຫຼື ລັດຖະບານອາດ ຈະເພີ່ມຄ່າແຮງງານຂອງພາກເອກະຊົນ, ບໍລິສັດ, ລັດວິສາຫະກິດຂຶ້ນ ເພື່ອກະຕຸ້ນ ໃຫ້ລູກຫຼານລາວມີຄວາມກະຕືລືລົ້ນຢາກໄປເຮັດວຽກນຳພາກທຸລະກິດຫຼາຍຂຶ້ນ. ຖ້າ ພວກເຮົາບໍ່ມີມາດຕະການທີ່ດີເປັນສິ່ງຈູງໃຈໃຫ້ເຂົາເຈົ້າ, ສະພາບຮຽນຈົບມາແລ້ວ ຢາກເຮັດການນໍາລັດແຕ່ຢ່າງດຽວນັ້ນຍັງຊິແກ່ຍາວໄປອີກ ເຊິ່ງຈະເປັນຜົນສະທ້ອນ ບໍ່ດີເຖິງວິກິດການທາງດ້ານສີມືແຮງງານໃນການສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ.

ໂດຍ: ລູກເມືອງພວນ ໜັງ​ສື​ພິມ​ລາວ​ພັດ​ທະ​ນາ

InsideLaos
InsideLaoshttp://insidelaos.com
Online Journalists at insidelaos.com.

More from author

Related posts

ຂໍຂອບໃຈນຳຜູ້ສະໜັບສະໜູນ

Latest posts

“ອົດອາຫານ” ບໍ່ຊ່ວຍໃຫ້ຫຼຸດນຳ້ໜັກ

ການອົດອາຫານນັ້ນ ສຳພັນກັບການຈຳກັດ ແຄລໍຣີ່ ຂອງອາຫານທີ່ເຮົາກິນໃນແຕ່ລະມື້, ການນັບ ແຄລໍຣີ່ ເປັນວິທີທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຫຼາຍ ຊຶ່ງມີທີມນັກວິໄຈດ້ານໂພຊະນາການ ໃນ ສະຫະລັດ ອາເມຣິກາ ໄດ້ລາຍງານລົງໃນວາລະສານ ການແພດ ເຈເອເອັມເອ (JAMA International Medicine) ເຖິງຜົນການລົງເລິກກວດຜູ້ໃຫຍ່ ທີ່ລະບຸວ່າ ອ້ວນເຖິງ 100 ຄົນ ໂດຍແບ່ງຈາກພຶດຕິກຳການກິນເປັນ 3 ກຸ່ມ ຊຶ່ງເປັນເວລາ 1 ປີ.

ຈົບມໍປາຍ ຈະຮຽນຕໍ່ສາຍໃດດີ?

ເມື່ອກ່ອນ ການສຶກສາຖືໄດ້ວ່າມີບັນຍາກາດຄຶກຄື້ນ ແລະ ເປັນຂະບວນການ ຫຼາຍຄົນແຂ່ງກັນຮຽນ ແຂ່ງກັນເສັງເພື່ອຈະໄດ້ເຂົ້າຮຽນສາຍທີ່ຕົນເອງມັກ ແຕ່ຕົກມາຍຸກປັດຈຸບັນນີ້ ດ້ວຍສະພາບເສດຖະກິດ ສະພາບແວດລ້ອມ ແລະ ຫຼາຍຢ່າງໃນສັງຄົມທີ່ຜັນແປໄປ ເດັກນ້ອຍສ່ວນໃຫຍ່ບໍ່ຢາກທີ່ຈະຮຽນຕໍ່, ບາງຄົນກໍຈຳເປັນຕ້ອງອອກໄປເຮັດວຽກເພື່ອຫາເງິນຊ່ວຍຄອບຄົວ, ຫຼາຍຄົນກໍອອກມາປະກອບກິດຈະການເຮັດທຸລະກິດ ເປັນນາຍຂອງຕົນເອງ ແຕ່ບໍ່ວ່າຈະຢ່າງໃດກໍຕາມ ຖ້າຄົນທີ່ມີເງືອນໄຂກໍຍັງສະໜັບສະໜູນໃຫ້ຮຽນຕໍ່ສາຍວິຊາຊີບໃຫ້ຈົບຈະເປັນການດີທີ່ສຸດ.

ຍຸກນີ້! ຕ້ອງອວດກັນປະຢັດ

ເມື່ອສັງຄົມເຮົາກ້າວເຂົ້າສູ່ຍຸກທີ່ເຂົ້າຍາກມາກແພງ ຫຼາຍຄົນ “ຫາເຊົ້າກິນເຊົ້າ” ບໍ່ແມ່ນ “ຫາເຊົ້າກິນຄໍ່າ” ຄືແຕ່ກ່ອນແລ້ວ ເຄື່ອງໃຊ້ຂອງສອຍຕ່າງໆ ກໍລ້ວນແຕ່ລາຄາສູງຂຶ້ນເທົ່າຕົວ, ເຮົາຍັງຈະພາກັນມາອວດລວຍໂຊລົດສະນິຍົມດີໆ ໃຊ້ຂອງແພງໆ ກິນອາຫານຫຼູຫຼາ ຕາມຄົນມີລາຍຮັບທີ່ໝັ່ນຄົງ ຫຼື ຄົນຮັ່ງມີບໍ່ໄດ້ແລ້ວ