Monday, May 20, 2024
Lenovo

ເຈົ້າ​ອະ​ນຸ​ວົງ ທຳການກູ້ອິດສະລະພາບ ​ແລະປຶກສາ​ຫາ​ລືການເສິກ​ນຳ​ນາຍ​ເສ​ນາ​ອາ​ມາດ

ຝ່າຍສົມເດັດພະເຈົ້າອະນຸວົງ ຕັ້ງແຕ່ກັບມາແຕ່ບາງກອກເມື່ອປີ ຄ.ສ 1827 ນັ້ນແລ້ວ ກໍທົງຮຳ່ເພີງຫາທາງທີ່ຈະທຳການກູ້ອິດສະລະພາບຢູ່ສະ ເໝີແລະເມື່ອທົງຮຳ່ເພີງເຖິງເຫດການທີ່ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນສະຫຍາມ ໄດ້ໃຫ້ໄປ ຕັດຕົ້ນຕານກັບການທີ່ພະອົງຂໍເອົາເຈົ້າຍິງດວງຄຳ, ພວກນາງລະຄອນ ແລະ ຄອບຄົວລາວຊາວເມືອງສະລະບຸລີຂຶ້ນມາວຽງຈັນບໍ່ໄດ້ນັ້ນ ກໍຍິ່ງໂທມະນັດ ຄັດແຄ້ນໃນພະໄທຫຼາຍ ດັ່ງນັ້ນພະອົງຈຶ່ງຕັດສິນພະໄທທຳການກູ້ອິດສະລະ ພາບ ປະກາດຕົວເປັນເອກະລາດຂາດຈາກຄວາມເປັນປະເທດສະລາດຂອງ ສະຫຍາມ ໃນປີ ຄ.ສ 1827. ເມື່ອປະກາດຕົວເປັນເອກະລາດແລ້ວພະອົງ ຈຶ່ງໄດ້ປະຊຸມເສນາມຸນຕີທັງຫຼາຍ.

ບັນດາເຈົ້ານາຍເສນາອຳມາດທີ່ເຂົ້າໄດ້ ປຶກສາຫາລືກັນຄາວນັ້ນ ມີເຈົ້າອຸປະຮາດຕິດສະ1 , ເຈົ້າສຸດທິສານ, ເຈົ້າລາ ຊະບຸດ (ໂຢ້ເຈົ້ານະຄອນຈຳປາສັກ), ເຈົ້າລາຊະວົງ (ເຫງົ້າ), ພະຍາເມືອງ ຈັນ, ພະຍາເມືອງແສນ, ພະຍາເມືອງກາງ, ພະຍາເມືອງຊ້າຍ, ພະປະຫຼັດ ເມືອງແສນ, ພະປະຫຼັດເມືອງຈັນ, ຊານົນເຈົ້າກົມສັດສະດີ.

ສົມເດັດພະເຈົ້າອະນຸ ມີພະລາຊະອາຍາວ່າ ເວລານີ້ໃນບາງກອກ ພວກ ເຈົ້ານາຍມີແຕ່ຄົນ ໜຸ່ມນ້ອຍ ຂຸນນາງເສນາຜູ່ໃຫຍ່ກໍບໍ່ມີຫຼາຍ ສີໄມ້ລາຍມື ການເສິກກໍອ່ອນແອບໍ່ແຂງແຮງ ທັງເຈົ້າພະຍາເມືອງນະຄອນລາຊະສີມາກໍບໍ່ ຢູ່ ຫົວເມືອງຕາມທາງກໍບໍ່ມີເມືອງໃດພໍຈະຂັດຂວາງເຮົາໄດ້ແລະອີກປະການນຶ່ງ ໄດ້ຊາບຂ່າວວ່າ ພວກອັງກິດກໍເຂົ້າມາກໍ່ກວນຢູ່ທາງພາກໃຕ້ຂອງປະເທດ ຊີວະປະຫວັດ ສົມເດັດພະເຈົ້າອະນຸວົງ 23 ສະຫຍາມເຮົາພະອົງເຫັນວ່າເປັນການສົມຄວນແລ້ວ ທີ່ຈະຕ້ອງລົງມືທຳການ ແກ້ແຄ້ນຕໍ່ເມືອງສະຫຍາມ.

ຝ່າຍອຸປະຮາດຕິດສະໄດ້ທູນຄັດຄ້ານວ່າ ເມືອງສະຫຍາມເປັນເມືອງ ໃຫຍ່ເຖິງແມ່ນວ່າເຮົາຕີໄດ້ແລ້ວ ກໍເຫັນຈະໄປຕັ້ງເປັນເຈົ້າຢູ່ທີ່ນັ້ນບໍ່ໄດ້ພວກ ໄພ່ພົນເມືອງຈະໂຮມກັນເຂົ້າເປັນກະບົດ ພວກເຮົາກໍເໜືອນນອນຢູ່ເທິງໜາມ.

ສົມເດັດພະເຈົ້າອະນຸມີພະລາຊະອາຍາຕອບວ່າ ຖ້າເຫັນວ່າຈະຕັ້ງຢູ່ ບໍ່ໄດ້ເຮົາກໍຈະກວາດເອົາຄອບຄົວຜູ່ຄົນຂຶ້ນມາໄວ້ໃນເມືອງເຮົາ ແລ້ວເຮົາຈັດການປ້ອງກັນຮັກສາດ່ານຊ່ອງແຄບໄວ້ ກອງທັບສະຫຍາມຄົງຈະມາທຳອັນ ຕະລາຍເຮົາບໍ່ໄດ້ ປະການນຶ່ງທາງທີ່ຈະສົ່ງສະບຽງອາຫານກໍລຳບາກແລະ ໄກຍິ່ງແມ່ນຈະທຳເສິກຢູ່ເປັນປີເຮົາກໍບໍ່ຢ້ານ ລາສະດອນຫົວເມືອງໃຫຍ່ນ້ອຍ ທີ່ຂຶ້ນກັບເຮົາຢູ່ເວລານີ້ກໍມີເຖິງ 79 ຫົວເມືອງ.

ຝ່າຍສົມເດັດພະເຈົ້າອະນຸວົງ ຕັ້ງແຕ່ກັບມາແຕ່ບາງກອກເມື່ອປີ ຄ.ສ 1827 ນັ້ນແລ້ວ ກໍທົງຮຳ່ເພີງຫາທາງທີ່ຈະທຳການກູ້ອິດສະລະພາບຢູ່ສະ ເໝີແລະເມື່ອທົງຮຳ່ເພີງເຖິງເຫດການທີ່ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນສະຫຍາມ ໄດ້ໃຫ້ໄປ ຕັດຕົ້ນຕານກັບການທີ່ພະອົງຂໍເອົາເຈົ້າຍິງດວງຄຳ, ພວກນາງລະຄອນ ແລະ ຄອບຄົວລາວຊາວເມືອງສະລະບຸລີຂຶ້ນມາວຽງຈັນບໍ່ໄດ້ນັ້ນ ກໍຍິ່ງໂທມະນັດ ຄັດແຄ້ນໃນພະໄທຫຼາຍ ດັ່ງນັ້ນພະອົງຈຶ່ງຕັດສິນພະໄທທຳການກູ້ອິດສະລະ ພາບ ປະກາດຕົວເປັນເອກະລາດຂາດຈາກຄວາມເປັນປະເທດສະລາດຂອງ ສະຫຍາມ ໃນປີ ຄ.ສ 1827. ເມື່ອປະກາດຕົວເປັນເອກະລາດແລ້ວພະອົງ ຈຶ່ງໄດ້ປະຊຸມເສນາມຸນຕີທັງຫຼາຍ.

ບັນດາເຈົ້ານາຍເສນາອຳມາດທີ່ເຂົ້າໄດ້ ປຶກສາຫາລືກັນຄາວນັ້ນ ມີເຈົ້າອຸປະຮາດຕິດສະ1 , ເຈົ້າສຸດທິສານ, ເຈົ້າລາ ຊະບຸດ (ໂຢ້ເຈົ້ານະຄອນຈຳປາສັກ), ເຈົ້າລາຊະວົງ (ເຫງົ້າ), ພະຍາເມືອງ ຈັນ, ພະຍາເມືອງແສນ, ພະຍາເມືອງກາງ, ພະຍາເມືອງຊ້າຍ, ພະປະຫຼັດ ເມືອງແສນ, ພະປະຫຼັດເມືອງຈັນ, ຊານົນເຈົ້າກົມສັດສະດີ.

ສົມເດັດພະເຈົ້າອະນຸ ມີພະລາຊະອາຍາວ່າ ເວລານີ້ໃນບາງກອກ ພວກ ເຈົ້ານາຍມີແຕ່ຄົນ ໜຸ່ມນ້ອຍ ຂຸນນາງເສນາຜູ່ໃຫຍ່ກໍບໍ່ມີຫຼາຍ ສີໄມ້ລາຍມື ການເສິກກໍອ່ອນແອບໍ່ແຂງແຮງ ທັງເຈົ້າພະຍາເມືອງນະຄອນລາຊະສີມາກໍບໍ່ ຢູ່ ຫົວເມືອງຕາມທາງກໍບໍ່ມີເມືອງໃດພໍຈະຂັດຂວາງເຮົາໄດ້ແລະອີກປະການນຶ່ງ ໄດ້ຊາບຂ່າວວ່າ ພວກອັງກິດກໍເຂົ້າມາກໍ່ກວນຢູ່ທາງພາກໃຕ້ຂອງປະເທດ ຊີວະປະຫວັດ ສົມເດັດພະເຈົ້າອະນຸວົງ 23 ສະຫຍາມເຮົາພະອົງເຫັນວ່າເປັນການສົມຄວນແລ້ວ ທີ່ຈະຕ້ອງລົງມືທຳການ ແກ້ແຄ້ນຕໍ່ເມືອງສະຫຍາມ.

ຝ່າຍອຸປະຮາດຕິດສະໄດ້ທູນຄັດຄ້ານວ່າ ເມືອງສະຫຍາມເປັນເມືອງ ໃຫຍ່ເຖິງແມ່ນວ່າເຮົາຕີໄດ້ແລ້ວ ກໍເຫັນຈະໄປຕັ້ງເປັນເຈົ້າຢູ່ທີ່ນັ້ນບໍ່ໄດ້ພວກ ໄພ່ພົນເມືອງຈະໂຮມກັນເຂົ້າເປັນກະບົດ ພວກເຮົາກໍເໜືອນນອນຢູ່ເທິງໜາມ.

ສົມເດັດພະເຈົ້າອະນຸມີພະລາຊະອາຍາຕອບວ່າ ຖ້າເຫັນວ່າຈະຕັ້ງຢູ່ ບໍ່ໄດ້ເຮົາກໍຈະກວາດເອົາຄອບຄົວຜູ່ຄົນຂຶ້ນມາໄວ້ໃນເມືອງເຮົາ ແລ້ວເຮົາຈັດການປ້ອງກັນຮັກສາດ່ານຊ່ອງແຄບໄວ້ ກອງທັບສະຫຍາມຄົງຈະມາທຳອັນ ຕະລາຍເຮົາບໍ່ໄດ້ ປະການນຶ່ງທາງທີ່ຈະສົ່ງສະບຽງອາຫານກໍລຳບາກແລະ ໄກຍິ່ງແມ່ນຈະທຳເສິກຢູ່ເປັນປີເຮົາກໍບໍ່ຢ້ານ ລາສະດອນຫົວເມືອງໃຫຍ່ນ້ອຍ ທີ່ຂຶ້ນກັບເຮົາຢູ່ເວລານີ້ກໍມີເຖິງ 79 ຫົວເມືອງ.

InsideLaos
InsideLaoshttp://insidelaos.com
Online Journalists at insidelaos.com.

More from author

Related posts

ຂໍຂອບໃຈນຳຜູ້ສະໜັບສະໜູນ

Latest posts

ອາຫານທຸກຄາບມີຜົນຕໍ່ການນອນຫຼັບ

ການນອນຫຼັບ ເປັນການພັກຜ່ອນດີທີ່ສຸດສຳລັບຮ່າງກາຍ ເພາະຊ່ວຍເພີ່ມ ແລະຮັກສາປະສິດທິພາບ ການເຮັດວຽກຂອງອະໄວຍະວະຕ່າງໆ ໃຫ້ສົມບູນແຂງແຮງ. ໃນຂະນະດຽວກັນຜົນເສຍຂອງການນອນບໍ່ພຽງພໍ ຈະເຮັດໃຫ້ຈຸລັງຕ່າງໆ ເສື່ອມສະພາບ, ນຳ້ໜັກເພີ່ມ, ບໍ່ສົດຊື່ນ, ອ່ອນເພຍ ແລະອາລົມປ່ຽນແປງງ່າຍ. ໜຶ່ງໃນເຄັດລັບທີ່ເຮັດໃຫ້ທ່ານນອນຫຼັບໄດ້ດີກໍຄື ອາຫານທຸກຄາບທີ່ທ່ານກິນເຂົ້າໄປນັ້ນເອງ.

ເປີດແອ ນອນຫຼັບໃນລົດ “ສ່ຽງເສຍຊີວິດ”

ຖ້າໃຜຮູ້ໂຕວ່າ ໂຕເອງຕ້ອງຂັບລົດໄກໆ ສິ່ງທຳອິດທີ່ຄວນຄຳນຶງ ກໍຄື ການພັກຜ່ອນໃຫ້ພຽງພໍ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ມີສະຕິທີ່ດີ, ບໍ່ຫຼັບໃນ. ຖ້າພັກຜ່ອນມາບໍ່ພຽງພໍ ຮ່າງກາຍຈະອ່ອນເພຍ ຮູ້ສຶກເຫງົານອນຈົນຕ້ອງຢຸດນອນພັກຜ່ອນແຄມທາງ ຊຶ່ງມັນເປັນສິ່ງທີ່ອັນຕະລາຍທີ່ສຸດຂອງການນອນໃນລົດ, ແຕ່ດ້ວຍຄວາມຮັກສະບາຍ ຄົນສ່ວນຫຼາຍຈຶ່ງເລືອກທີ່ຈະເປີດແອລົດປະໄວ້ຂະນະນອນຫຼັບນັ້ນ ຖືເປັນສິ່ງອັນຕະລາຍຕໍ່ຊີວິດ.

ປະໂຫຍດຈາກ “ຜັກຂະ” ຜັກພື້ນບ້ານຂອງລາວ

ຜັກຂະ ຫຼື ຜັກເນົ່າ ເປັນຜັກພື້ນບ້ານຂອງລາວ ປະຊາຊົນຊາວລາວນິຍົມປູກໄວ້ຕາມແຄມຮົ້ວເຮືອນຂອງຕົນເອງ ໂດຍຄຸນລັກສະນະເດັ່ນຂອງ "ຜັກຂະ" ກໍຄື ເປັນພືດຕະກູນຖົ່ວທີ່ມີໜາມແຫຼມຄົມຕາມກິ່ງກ້ານ, ມີກິ່ນຮຸນແຮງ ບາງທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນ ຜັກຂະຕາມກິ່ນວ່າ “ຜັກເນົ່າ”.