Friday, June 14, 2024
Lenovo

ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ “ບຸນກິນຈຽງ” ຫຼື ບຸນນໍເປເຈົາ ປີໃໝ່ຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ແຫ່ງ ສປປ.ລາວ

ພາບປະກອບ

ບຸນປະຈຳປີຂອງເຜົ່າມົ້ງ ແມ່ນງານສົ່ງທ້າຍປີເກົ່າຕ້ອນຮັບປີໃໝ່,ເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງຄວາມສາມັກຄີ,ຄວາມຜູກໝັ້ນໃນວົງສາຄະນາຍາດຂອງປະຊາຊົນເຜົ່າມົ້ງທີ່ຢູ່ຫ່າງໄກໄດ້ມາພົບປະສ້າງສັນ ແລະ ເພື່ອເຮັດພິທີກຳລະນຶກເຖິງບັນພະບູລຸດຂອງວົງສາຄະນະຍາດຕົນ.

ພາບປະກອບ

ເຊິ່ງເຈົ້າກົກເຈົ້າເລົ່າ ໄດ້ນຳພາຊາວເຜົ່າມົ້ງຈັດງານບຸນນໍເປເຈົາ ທີຍິ່ງໃຫຍ່ຂື້ນມາແຕ່ດົນນານ ແລະ ມີຄວາມໝາຍຄວາມສຳຄັນທີ່ສ່ອງແສງເຖິງຮິດຄອງປະເພນີ,ວັດທະນະທຳອັນດີງາມຂອງຊົນເຜົ່າໃນລາວ ໂດຍສະເພາະແມ່ນເຜົ່າມົ້ງ,ເຊິ່ງມີເອກະລັກສະເພາະຂອງເຜົ່າເຊັ່ນ: ການໂຍນໝາກຄອນ,ເປົ່າແຄນ,ການຂັບລຳ,ຍິງໜ້າເກັກ,ຕີໝາກຂ່າງ,ເປົ່າຂຸ່ຍ ແລະ ເປົ່າໃບໄມ້.

ພາບປະກອບ

ຊົນເຜົ່າມົ້ງເປັນ ຊົນເຜົ່າ ໜຶ່ງໃນ 50 ຊົນເຜົ່າໃນວົງຄະນາຍາດແຫ່ງຊາດລາວຈັດຢູ່ໃນ ໝວດພາສາມົ້ງ – ອີວມຽນ ມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາອັນຍາວນານຄ້າຍຄືກັບຊົນເຜົ່າອື່ນໆ ຂອງລາວ.

ພາບປະກອບ

ຊົນເຜົ່າມົ້ງມີ ພາສາຂຽນເປັນເອກະລັກຂອງຕົນເອງ ສ່ວນພາສາປາກເວົ້າມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນເລັກໜ້ອຍ, ແຕ່ສາມາດເຂົ້າໃຈຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ ມີເອກະລັກທາງດ້ານ ຮີດຄອງ ປະເພນີຄວາມເຊື່ອຖື ວັດທະນະທຳຂອງຕົນເອງໄວ້ໃຫ້ ຮຸ່ນລູກ – ຮຸ່ນຫຼານ ຈົນເຖິງທຸກວັນນີ້.

ພາບປະກອບ

ງານບຸນກິນຈຽງ ຫລື (ນໍ່ເປເຈົ່າ) ຂອງ ຊົນເຜົ່າມົ້ງ ເພື່ອເປັນການ ສະເຫຼີມສະຫຼອງຜົນງານການ ຜະລິດໃນຮອບ 1 ປີ ທັງເປັນການ ຟື້ນຟູເຜີຍແຜ່ຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ວັດທະນະທຳອັນດີງາມຂອງຕົນ ເປັນການສົມມາຄາລະວະຕໍ່ຜູ້ອາວຸໂສ, ຜູ້ເປັນພໍ່ເປັນແມ່ ແລະ ຜູ້ນຳພາໃນຕະກຸນ ເປັນໂອກາດເຕົ້າ ໂຮມພໍ່ແມ່ ຍາດຕິພີ່ນ້ອງທັງໃກ້ ແລະ ໄກ ເພື່ອຢ້ຽມຢາມ ພົບປະສ້າງສັນຄວາມສາມັກຄີ ແລະ ຮູ້ບຸນຄຸນຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ, ພາຍໃນງານ ໄດ້ມີການ ແຂ່ງຂັນກິລາ ຍິ່ງໜ້າເກັກ, ກິລາໝາກຄ່າງ, ກິລາ ແຂ່ງລົດສາມລໍ້ໄມ້ ລະຫວ່າງ ບ້ານຕໍ່ບ້ານ, ໂຍນໝາກຄອນ ແລະ ຊົມສິລະປະຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງຢ່າງມ່ວນຊື່ນ.

ພາບປະກອບ

ການຫຼິ້ນເກມພື້ນບານໃນງານບຸນກິນຈຽງ.

ປະເພນີກິນຈຽງ ຈະຈັດເປັນ 03 ໄລຍະ ຄື:

ໄລຍະທີ 1: ຫົວໜ້າຄອບຄົວຈະເປັນຜູ້ປັດສິ່ງທີ່ບໍ່ດີ, ຄວາມທຸກຍາກ ໃນຄອບຄົວ ແລະ ໄປສົ່ງທ້າຍປີເກົ່າ ຕ້ອນຮັບປີໃໝ່ຢູ່ໃນຈຸດລວມຂອງແຕ່ລະຊິງຊາວ;

ໄລຍະທີ 2: ແມ່ນໄລຍະທີ່ຫົວໜ້າຄອບຄົວ ໄດ້ມາເອີ້ນຂວັນຢູ່ເຮືອນໃຫ້ແຕ່ ລະຄົນໃນຄອບຄົວ ໃຫ້ຢູ່ດີມີແຮງ, ປັດເປົ່າສິ່ງທີ່ບໍ່ດີອອກໄປຈາກຄອບຄົວ ແລະ ມີການເຮັດພາເຂົ້າສາມັກຄີໃນຄອບຄົວ ເອີ້ນກັນວ່າ: ຈຽງໄກ່;

ໄລຍະທີ 3: ແມ່ນໄລຍະພົບປະສ້າງສັນກັບຜູ້ເຖົ້າ-ຜູ້ແກ່ຊິງຊາວ, ພົບປະສ້າງສັນ ລະຫວ່າງ ໝູ່ຄູ່, ບ່າວສາວ ໂດຍການໂຍນໝາກຄອນ ເພື່ອຜູກມັດຄວາມສາມັກຄີຮັກແພງເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ. ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ, ຍັງໄດ້ມີການສະແດງສິລະປະ ແລະ ສ້າງຂະບວນການກິລາ ທີ່ເປັນເອກະ ລັກຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ເຊັ່ນ: ຂັບລໍາເຜົ່າມົ້ງ, ເປົ່າປີ່, ເປົ່າແຄນ, ງົວຊົນງົວ, ຕີໝາກຂ່າງ, ຍິງໜ້າເກັກ ແລະ ອື່ນໆ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: huunghivietlao

ພາບປະກອບ

ບຸນປະຈຳປີຂອງເຜົ່າມົ້ງ ແມ່ນງານສົ່ງທ້າຍປີເກົ່າຕ້ອນຮັບປີໃໝ່,ເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງຄວາມສາມັກຄີ,ຄວາມຜູກໝັ້ນໃນວົງສາຄະນາຍາດຂອງປະຊາຊົນເຜົ່າມົ້ງທີ່ຢູ່ຫ່າງໄກໄດ້ມາພົບປະສ້າງສັນ ແລະ ເພື່ອເຮັດພິທີກຳລະນຶກເຖິງບັນພະບູລຸດຂອງວົງສາຄະນະຍາດຕົນ.

ພາບປະກອບ

ເຊິ່ງເຈົ້າກົກເຈົ້າເລົ່າ ໄດ້ນຳພາຊາວເຜົ່າມົ້ງຈັດງານບຸນນໍເປເຈົາ ທີຍິ່ງໃຫຍ່ຂື້ນມາແຕ່ດົນນານ ແລະ ມີຄວາມໝາຍຄວາມສຳຄັນທີ່ສ່ອງແສງເຖິງຮິດຄອງປະເພນີ,ວັດທະນະທຳອັນດີງາມຂອງຊົນເຜົ່າໃນລາວ ໂດຍສະເພາະແມ່ນເຜົ່າມົ້ງ,ເຊິ່ງມີເອກະລັກສະເພາະຂອງເຜົ່າເຊັ່ນ: ການໂຍນໝາກຄອນ,ເປົ່າແຄນ,ການຂັບລຳ,ຍິງໜ້າເກັກ,ຕີໝາກຂ່າງ,ເປົ່າຂຸ່ຍ ແລະ ເປົ່າໃບໄມ້.

ພາບປະກອບ

ຊົນເຜົ່າມົ້ງເປັນ ຊົນເຜົ່າ ໜຶ່ງໃນ 50 ຊົນເຜົ່າໃນວົງຄະນາຍາດແຫ່ງຊາດລາວຈັດຢູ່ໃນ ໝວດພາສາມົ້ງ – ອີວມຽນ ມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາອັນຍາວນານຄ້າຍຄືກັບຊົນເຜົ່າອື່ນໆ ຂອງລາວ.

ພາບປະກອບ

ຊົນເຜົ່າມົ້ງມີ ພາສາຂຽນເປັນເອກະລັກຂອງຕົນເອງ ສ່ວນພາສາປາກເວົ້າມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນເລັກໜ້ອຍ, ແຕ່ສາມາດເຂົ້າໃຈຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ ມີເອກະລັກທາງດ້ານ ຮີດຄອງ ປະເພນີຄວາມເຊື່ອຖື ວັດທະນະທຳຂອງຕົນເອງໄວ້ໃຫ້ ຮຸ່ນລູກ – ຮຸ່ນຫຼານ ຈົນເຖິງທຸກວັນນີ້.

ພາບປະກອບ

ງານບຸນກິນຈຽງ ຫລື (ນໍ່ເປເຈົ່າ) ຂອງ ຊົນເຜົ່າມົ້ງ ເພື່ອເປັນການ ສະເຫຼີມສະຫຼອງຜົນງານການ ຜະລິດໃນຮອບ 1 ປີ ທັງເປັນການ ຟື້ນຟູເຜີຍແຜ່ຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ວັດທະນະທຳອັນດີງາມຂອງຕົນ ເປັນການສົມມາຄາລະວະຕໍ່ຜູ້ອາວຸໂສ, ຜູ້ເປັນພໍ່ເປັນແມ່ ແລະ ຜູ້ນຳພາໃນຕະກຸນ ເປັນໂອກາດເຕົ້າ ໂຮມພໍ່ແມ່ ຍາດຕິພີ່ນ້ອງທັງໃກ້ ແລະ ໄກ ເພື່ອຢ້ຽມຢາມ ພົບປະສ້າງສັນຄວາມສາມັກຄີ ແລະ ຮູ້ບຸນຄຸນຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ, ພາຍໃນງານ ໄດ້ມີການ ແຂ່ງຂັນກິລາ ຍິ່ງໜ້າເກັກ, ກິລາໝາກຄ່າງ, ກິລາ ແຂ່ງລົດສາມລໍ້ໄມ້ ລະຫວ່າງ ບ້ານຕໍ່ບ້ານ, ໂຍນໝາກຄອນ ແລະ ຊົມສິລະປະຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງຢ່າງມ່ວນຊື່ນ.

ພາບປະກອບ

ການຫຼິ້ນເກມພື້ນບານໃນງານບຸນກິນຈຽງ.

ປະເພນີກິນຈຽງ ຈະຈັດເປັນ 03 ໄລຍະ ຄື:

ໄລຍະທີ 1: ຫົວໜ້າຄອບຄົວຈະເປັນຜູ້ປັດສິ່ງທີ່ບໍ່ດີ, ຄວາມທຸກຍາກ ໃນຄອບຄົວ ແລະ ໄປສົ່ງທ້າຍປີເກົ່າ ຕ້ອນຮັບປີໃໝ່ຢູ່ໃນຈຸດລວມຂອງແຕ່ລະຊິງຊາວ;

ໄລຍະທີ 2: ແມ່ນໄລຍະທີ່ຫົວໜ້າຄອບຄົວ ໄດ້ມາເອີ້ນຂວັນຢູ່ເຮືອນໃຫ້ແຕ່ ລະຄົນໃນຄອບຄົວ ໃຫ້ຢູ່ດີມີແຮງ, ປັດເປົ່າສິ່ງທີ່ບໍ່ດີອອກໄປຈາກຄອບຄົວ ແລະ ມີການເຮັດພາເຂົ້າສາມັກຄີໃນຄອບຄົວ ເອີ້ນກັນວ່າ: ຈຽງໄກ່;

ໄລຍະທີ 3: ແມ່ນໄລຍະພົບປະສ້າງສັນກັບຜູ້ເຖົ້າ-ຜູ້ແກ່ຊິງຊາວ, ພົບປະສ້າງສັນ ລະຫວ່າງ ໝູ່ຄູ່, ບ່າວສາວ ໂດຍການໂຍນໝາກຄອນ ເພື່ອຜູກມັດຄວາມສາມັກຄີຮັກແພງເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ. ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ, ຍັງໄດ້ມີການສະແດງສິລະປະ ແລະ ສ້າງຂະບວນການກິລາ ທີ່ເປັນເອກະ ລັກຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ເຊັ່ນ: ຂັບລໍາເຜົ່າມົ້ງ, ເປົ່າປີ່, ເປົ່າແຄນ, ງົວຊົນງົວ, ຕີໝາກຂ່າງ, ຍິງໜ້າເກັກ ແລະ ອື່ນໆ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: huunghivietlao

InsideLaos
InsideLaoshttp://insidelaos.com
Online Journalists at insidelaos.com.

More from author

Related posts

ຂໍຂອບໃຈນຳຜູ້ສະໜັບສະໜູນ

Latest posts

9 ສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນເຮັດ! ຫຼັງຈາກກິນເຂົ້າອີ່ມ ເພາະມັນອາດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຮ່າງກາຍ !!

“ເອັນທ້ອງເຄັ່ງ ເອັນຕາກໍຍານ” ຄຳນີ້ແມ່ນປາກົດວ່າທຸຄົນມີພຶດຕິກຳແບບນີ້ຫລາຍ ແລະ ເຊື່ອວ່າ ຫຼັງຈາກທຸກທ່ານຮັບປະທານອາຫານອີ່ມແລ້ວ ກໍອາດຫຼົງເຮັດສິ່ງເລົ່ານີ້ລົງໄປດ້ວຍຄວາມລຶ້ງເຄີຍ ໂດຍລືມຄຳນຶງເຖິງຜົນກະທົບທີ່ຕາມມາ. 

ກິນແລ້ວນອນທັນທີ! ບໍ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບ

ປັດໄຈທີ່ເຮັດໃຫ້ຕຸ້ຍ ຫຼື ບໍ່ຕຸ້ຍ ມີຢູ່ຫຼາຍຢ່າງ ເຊັ່ນ ພຶດຕິກຳການກິນ, ອາຫານທີ່ມັກກິນ ຫຼື ການນອນເດິກ ກໍສົ່ງຜົນໃຫ້ຕຸ້ຍຂຶ້ນໄດ້ຄືກັນ. ຖ້າວ່າ ການກິນແລ້ວນອນ ເຮັດໃຫ້ຕຸ້ຍຂຶ້ນບໍ່ນັ້ນ, ຍັງບໍ່ມີຜົນສະຫຼຸບທີ່ແນ່ນອນ ເພາະຄວາມຕຸ້ຍຈາກການກິນແລ້ວນອນ ມີຫຼາຍແບບ ຄື ບາງຄົນກິນຫຼາຍໃນຕອນຄ່ຳເຊັ່ນ ອາຫານທອດ,​ ຂອງມັນ, ພິດຊ່າ ຫຼື ອາຫານມະຍິກມະຍ່ອຍແລ້ວເຂົ້ານອນ,

ບຸນບັ້ງໄຟ ປະເພນີ ຄອບໄຂວ່ ເທວະດາຟ້າແຖນ

ພໍຕົກມາ ເດືອນ 6 ລາວ ເປັນໄລຍະຕົ້ນລະດູຝົນ ເຊິ່ງປະຊາຊົນລາວ ໂດຍສະເພາະ ຊາວໄຮ່ຊາວນາ ກໍກະກຽມລົງໄຮ່ລົງນາ ເພື່ອທຳການຜະລິດໃຫ້ຖືກຕາມລະດູການ ແລະ ຕາມປະເພນີທີ່ສືບທອດກັນມາ ຈະໄດ້ມີ ບຸນບັ້ງໄຟ ທີ່ຖືວ່າເປັນ ປາງບຸນໃຫຍ່ໜຶ່ງ ໃນຮີດສິບສອງຄອງສິບສີ່ ຂອງປະເພນີລາວ ຈັດຂຶ້ນທຸກໆປີ ຫຼັງບຸນປີໃໝ່ ໂດຍເຊື່ອກັນວ່າ ເປັນພິທີກໍາ ຄອບໄຂວ່ ເທວະດາຟ້າແຖນ ເພື່ອຂໍຝົນ ໃຫ້ຕົກຕາມລະດູການ ເພື່ອໃຫ້ ພືດພັນ, ຜົນລະປູກຈະເລີນງອກງາມ.