“ບຸນຫຼິ້ນຫຸ່ນ” ປະເພນີທ້ອງຖິ່ນ ຂອງຊາວບ້ານ ກອງລໍ.

“ບຸນຫຼິ້ນຫຸ່ນ” ແມ່ນອີກໜຶ່ງບຸນປະເພນີຂອງຊາວບ້ານ ກອງລໍ, ເມືອງ ຄູນຄຳ, ແຂວງ ຄຳມ່ວນ ທີ່ໄດ້ສືບທອດກັນມາເເຕ່ລຸ້ນປູ່ລຸ້ນຍ່າ ເຊິ່ງໄດ້ຈັດຂຶ້ນທຸກໆ ປີ ໂດຍຈະກຳນົດເອົາເດືອນ 4 ເພັງ ຂອງແຕ່ລະປີ ເປັນມື້ຈັດງານ.

ເມື່ອໃກ້ຮອດໄລຍະງານບຸນ ຊາວບ້ານຈະພາກັນຕົ້ມເຫຼົ້າ ແລະ ກະກຽມອາຫານ ການກິນ ເພື່ອຕ້ອນຮັບສັດທາຈາກພາກສ່ວນຕ່າງໆ ທີ່ມາຮ່ວມງານ, ໃນມື້ຂຶ້ນ 13 ຄໍ່າເດືອນ 4 ລາວ ຈະເປັນມື້ຫ້າງຫາກະກຽມສະຖານທີ່, ຫໍອຸປະຄຸດ, ບ່ອນຝັງຫຸ່ນ ໂດຍການເອົາກະໂປະຫົວຄວາຍ ຈຳນວນ 4 ຫົວ ຝັງໄວ້ທັງ 4 ທິດ, ພໍເຖິງເວລາ 4:00 ໂມງເຊົ້າ ຂອງມື້ຂຶ້ນ 14 ຄໍ່າ ຊາວບ້ານກໍຈະພາກັນໄປນຳເອົາ ອຸປະຄຸດ (ຫີນແຮ່-ຫີນຊາຍ ຢູ່ພື້ນນໍ້າ) ມາຂຶ້ນຫໍທີ່ໄດ້ກະກຽມໃວ້ ເພື່ອເປັນການປົກປັກຮັກສາຊາວບ້ານ ແລະ ເຮັດໜ້າທີ່ປາບມານຮ້າຍ ຕາມຄວາມເຊື່ອຂອງຄົນສະໄໝກ່ອນ.

ສໍາລັບຕອນກາງຄືນ ຈະມີການຄົບງັນຕາມຮີດຄອງປະເພນີ, ໃນເວລາ 7:00 ໂມງເຊົ້າ ຂອງມື້ຂຶ້ນ 15 ຄໍ່າ ທຸກໆຄອບຄົວ ໄດ້ກະກຽມເຄື່ອງໃສ່ບາດຖວາຍສັງຂະທານ, ເວລາ 14:00 ໂມງ ຊາວບ້ານກໍຈະພາກັນແຮ່ອ້ອມບ້ານ ໂດຍແຕ່ລະຄົນຈະແຕ່ງກາຍທີ່ມີຫຼາກຫຼາຍສີສັນ ແຕກຕ່າງກັນໄປ ມືຖືດາບທີ່ເຮັດຈາກໄມ້ ເພື່ອໄລ່ມານຮ້າຍ ພ້ອມທັງຕີກອງເລງ, ກອງຫາງ, ລຳພະຫຍາຍ່ອຍ, ເປົ່າປີ່, ເປົ່າແຄນ ແລະ ອື່ນໆ.

ເມື່ອມາຮອດເດີ່ນວັດ ກໍຈະມີຂັນຫ້າເພື່ອເຊີນໃຫ້ໝໍຫຸ່ນ (ເຈົ້າມະເຫສັກ) ມາຫຼິ້ນບຸນຮ່ວມກັບຊາວບ້ານ ແລ້ວມີການແຮ່ອ້ອມວັດ 3 ຮອບ. ຜູ້ເປັນໝໍຫຸ່ນ ຈະເຮັດໜ້າທີ່ແຕ່ງຕັ້ງຜູ້ຮັບໃຊ້ເຊິ່ງປະກອບມີສັດດົມກິ່ນ ແລະ ທະຫານຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອລໍຖ້າປາບຜີຮ້າຍ. ພໍຮອດເວລາ ໝໍຫຸ່ນ ກໍໃຫ້ຊາວບ້ານເອົານໍ້າມາຫົດຈຸດທີ່ຝັງກະໂປະຫົວຄວາຍ ແລະ ໃຫ້ໝໍສ່ຽງ, ໝໍໂຫນ, ໝໍທວາຍ, ສ່ຽງທວາຍ ພ້ອມໃຫ້ສັດດົມກິ່ນກວດວ່າຈຸດໃດມີຫຸ່ນ (ຜີຮ້າຍ) ເມື່ອພົບຫຸ່ນແລ້ວ ໝໍຫຸ່ນຈະມີພິທີສູດເພື່ອເອົາຫຸ່ນອອກ ພ້ອມທັງໃຫ້ຊາວບ້ານລົງເກືອກຂີ້ຕົມໃນຈຸດທີ່ຫຸ່ນຖືກຝັງຢູ່ ແລະ ປະຕິບັດໄປຈົນຄົບ 4 ທິດ (4 ຈຸດ) ໂດຍເລີ່ມຈາກທິດເໜືອ, ຕາເວັນອອກ, ທິດໃຕ້ ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກ.

ຕໍ່ມາ ກໍໄດ້ມີພິທີປັດກວາດສິ່ງທີ່ບໍ່ດີອອກຈາກບ້ານ ແລ້ວນຳຫຸ່ນ ແລະ ອຸປະຄຸດ ລົງສູ່ທ່ານ້ຳ ປ່ອຍໃຫ້ໄຫຼໄປກັບນໍ້າ ຖືວ່າເປັນການລ້າງສ່ວຍສິ່ງບໍ່ດີອອກຈາກຮ່າງກາຍ, ຈາກນັ້ນ ກໍໄດ້ພ້ອມກັນກັບຄືນສູ່ວັດ ເພື່ອໃຫ້ຄູບາສູດໄຊຍັນໂຕ ແລະ ບາສີ-ສູ່ຂວັນ ເປັນສິລິມຸງຄຸນ. ເວລາ 14:00 ໂມງ ຊາວບ້ານກໍນຳເອົາກອງເລງ ພ້ອມຕົ້ນກາລະພຶກ ແຮ່ອ້ອມບ້ານອີກຄັ້ງ (ເກັບດູກເຫຼົ້າ) ແລ້ວນຳໄປຖວາຍຕົ້ນກາລະພຶກ ແລະ ປັດໃຈ ໃສຍະທານຕ່າງໆ ໃຫ້ແກ່ພຣະພິຂຸສົງ ສຳມະເນນ ແມ່ນຂັ້ນຕອນສຸດທ້າຍຂອງງານບຸນ.

ຕາມຄວາມເຊື່ອ ຂອງຊາວບ້ານ ກອງລໍ ມີຄວາມເຊື່ອວ່າ: ການຈັດບຸນປະເພນີ ບຸນຫຼິ້ນຫຸ່ນນີ້ ກໍເພື່ອໃຫ້ເຈົ້າຖິ່ນເຈົ້າຖານ ປົກປັກຮັກສາແກ່ນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ເຂົ້າມາທ່ຽວຊົມໃນ ຖ້ຳກອງລໍ ແລະ ເພື່ອຄວາມຢູ່ເຢັນເປັນສຸກຂອງຊາວບ້ານ ທັງເປັນການສືບທອດ, ອະນຸລັກຮັກສາດ້ານວັດທະນະທຳ, ຮີດຄອງປະເພນີ ສະເພາະຂອງທ້ອງຖິ່ນໄວ້ໃຫ້ລູກຫຼານໄດ້ຮູ້ຈັກ ແລະ ສືບຕໍ່ປະຕິບັດໃຫ້ຢູ່ຄູ່ກັບຊາວ ບ້ານ ກອງລໍ ຕະຫຼອດໄປ.

“ບຸນຫຼິ້ນຫຸ່ນ” ແມ່ນອີກໜຶ່ງບຸນປະເພນີຂອງຊາວບ້ານ ກອງລໍ, ເມືອງ ຄູນຄຳ, ແຂວງ ຄຳມ່ວນ ທີ່ໄດ້ສືບທອດກັນມາເເຕ່ລຸ້ນປູ່ລຸ້ນຍ່າ ເຊິ່ງໄດ້ຈັດຂຶ້ນທຸກໆ ປີ ໂດຍຈະກຳນົດເອົາເດືອນ 4 ເພັງ ຂອງແຕ່ລະປີ ເປັນມື້ຈັດງານ.

ເມື່ອໃກ້ຮອດໄລຍະງານບຸນ ຊາວບ້ານຈະພາກັນຕົ້ມເຫຼົ້າ ແລະ ກະກຽມອາຫານ ການກິນ ເພື່ອຕ້ອນຮັບສັດທາຈາກພາກສ່ວນຕ່າງໆ ທີ່ມາຮ່ວມງານ, ໃນມື້ຂຶ້ນ 13 ຄໍ່າເດືອນ 4 ລາວ ຈະເປັນມື້ຫ້າງຫາກະກຽມສະຖານທີ່, ຫໍອຸປະຄຸດ, ບ່ອນຝັງຫຸ່ນ ໂດຍການເອົາກະໂປະຫົວຄວາຍ ຈຳນວນ 4 ຫົວ ຝັງໄວ້ທັງ 4 ທິດ, ພໍເຖິງເວລາ 4:00 ໂມງເຊົ້າ ຂອງມື້ຂຶ້ນ 14 ຄໍ່າ ຊາວບ້ານກໍຈະພາກັນໄປນຳເອົາ ອຸປະຄຸດ (ຫີນແຮ່-ຫີນຊາຍ ຢູ່ພື້ນນໍ້າ) ມາຂຶ້ນຫໍທີ່ໄດ້ກະກຽມໃວ້ ເພື່ອເປັນການປົກປັກຮັກສາຊາວບ້ານ ແລະ ເຮັດໜ້າທີ່ປາບມານຮ້າຍ ຕາມຄວາມເຊື່ອຂອງຄົນສະໄໝກ່ອນ.

ສໍາລັບຕອນກາງຄືນ ຈະມີການຄົບງັນຕາມຮີດຄອງປະເພນີ, ໃນເວລາ 7:00 ໂມງເຊົ້າ ຂອງມື້ຂຶ້ນ 15 ຄໍ່າ ທຸກໆຄອບຄົວ ໄດ້ກະກຽມເຄື່ອງໃສ່ບາດຖວາຍສັງຂະທານ, ເວລາ 14:00 ໂມງ ຊາວບ້ານກໍຈະພາກັນແຮ່ອ້ອມບ້ານ ໂດຍແຕ່ລະຄົນຈະແຕ່ງກາຍທີ່ມີຫຼາກຫຼາຍສີສັນ ແຕກຕ່າງກັນໄປ ມືຖືດາບທີ່ເຮັດຈາກໄມ້ ເພື່ອໄລ່ມານຮ້າຍ ພ້ອມທັງຕີກອງເລງ, ກອງຫາງ, ລຳພະຫຍາຍ່ອຍ, ເປົ່າປີ່, ເປົ່າແຄນ ແລະ ອື່ນໆ.

ເມື່ອມາຮອດເດີ່ນວັດ ກໍຈະມີຂັນຫ້າເພື່ອເຊີນໃຫ້ໝໍຫຸ່ນ (ເຈົ້າມະເຫສັກ) ມາຫຼິ້ນບຸນຮ່ວມກັບຊາວບ້ານ ແລ້ວມີການແຮ່ອ້ອມວັດ 3 ຮອບ. ຜູ້ເປັນໝໍຫຸ່ນ ຈະເຮັດໜ້າທີ່ແຕ່ງຕັ້ງຜູ້ຮັບໃຊ້ເຊິ່ງປະກອບມີສັດດົມກິ່ນ ແລະ ທະຫານຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອລໍຖ້າປາບຜີຮ້າຍ. ພໍຮອດເວລາ ໝໍຫຸ່ນ ກໍໃຫ້ຊາວບ້ານເອົານໍ້າມາຫົດຈຸດທີ່ຝັງກະໂປະຫົວຄວາຍ ແລະ ໃຫ້ໝໍສ່ຽງ, ໝໍໂຫນ, ໝໍທວາຍ, ສ່ຽງທວາຍ ພ້ອມໃຫ້ສັດດົມກິ່ນກວດວ່າຈຸດໃດມີຫຸ່ນ (ຜີຮ້າຍ) ເມື່ອພົບຫຸ່ນແລ້ວ ໝໍຫຸ່ນຈະມີພິທີສູດເພື່ອເອົາຫຸ່ນອອກ ພ້ອມທັງໃຫ້ຊາວບ້ານລົງເກືອກຂີ້ຕົມໃນຈຸດທີ່ຫຸ່ນຖືກຝັງຢູ່ ແລະ ປະຕິບັດໄປຈົນຄົບ 4 ທິດ (4 ຈຸດ) ໂດຍເລີ່ມຈາກທິດເໜືອ, ຕາເວັນອອກ, ທິດໃຕ້ ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກ.

ຕໍ່ມາ ກໍໄດ້ມີພິທີປັດກວາດສິ່ງທີ່ບໍ່ດີອອກຈາກບ້ານ ແລ້ວນຳຫຸ່ນ ແລະ ອຸປະຄຸດ ລົງສູ່ທ່ານ້ຳ ປ່ອຍໃຫ້ໄຫຼໄປກັບນໍ້າ ຖືວ່າເປັນການລ້າງສ່ວຍສິ່ງບໍ່ດີອອກຈາກຮ່າງກາຍ, ຈາກນັ້ນ ກໍໄດ້ພ້ອມກັນກັບຄືນສູ່ວັດ ເພື່ອໃຫ້ຄູບາສູດໄຊຍັນໂຕ ແລະ ບາສີ-ສູ່ຂວັນ ເປັນສິລິມຸງຄຸນ. ເວລາ 14:00 ໂມງ ຊາວບ້ານກໍນຳເອົາກອງເລງ ພ້ອມຕົ້ນກາລະພຶກ ແຮ່ອ້ອມບ້ານອີກຄັ້ງ (ເກັບດູກເຫຼົ້າ) ແລ້ວນຳໄປຖວາຍຕົ້ນກາລະພຶກ ແລະ ປັດໃຈ ໃສຍະທານຕ່າງໆ ໃຫ້ແກ່ພຣະພິຂຸສົງ ສຳມະເນນ ແມ່ນຂັ້ນຕອນສຸດທ້າຍຂອງງານບຸນ.

ຕາມຄວາມເຊື່ອ ຂອງຊາວບ້ານ ກອງລໍ ມີຄວາມເຊື່ອວ່າ: ການຈັດບຸນປະເພນີ ບຸນຫຼິ້ນຫຸ່ນນີ້ ກໍເພື່ອໃຫ້ເຈົ້າຖິ່ນເຈົ້າຖານ ປົກປັກຮັກສາແກ່ນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ເຂົ້າມາທ່ຽວຊົມໃນ ຖ້ຳກອງລໍ ແລະ ເພື່ອຄວາມຢູ່ເຢັນເປັນສຸກຂອງຊາວບ້ານ ທັງເປັນການສືບທອດ, ອະນຸລັກຮັກສາດ້ານວັດທະນະທຳ, ຮີດຄອງປະເພນີ ສະເພາະຂອງທ້ອງຖິ່ນໄວ້ໃຫ້ລູກຫຼານໄດ້ຮູ້ຈັກ ແລະ ສືບຕໍ່ປະຕິບັດໃຫ້ຢູ່ຄູ່ກັບຊາວ ບ້ານ ກອງລໍ ຕະຫຼອດໄປ.

More from author

Related posts

Advertismentspot_img

Latest posts

Microsoft ເປີດຕົວ Copilot for Finance ຜູ້ຊ່ວຍ AI ສໍາລັບຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານການເງິນ.

Microsoft ປະກາດເປີດໂຕ Microsoft Copilot for Finance ເຊິ່ງເປັນຊຸດຄວາມສາມາດໃໝ່ລ້າສຸດຂອງ Copilot ໂດຍຄວາມສາມາດນີ້ ສາມາດໃຊ້ແຕ່ສໍາລັບລູກຄ້າທຸລະກິດທີ່ໃຊ້ Microsoft Copilot for Microsoft 365 ທີ່ພັດທະນາຄວາມສາມາດສໍາລັບການເງິນໂດຍສະເພາະ. ຄຸນນະສົມບັດທີ່ສໍາຄັນຂອງ Copilot for Finance ແມ່ນຈະເຮັດວຽກຮ່ວມກັບແອັບ Microsoft ໃນ Microsoft 365,...

4 ເລື່ອງໜ້າຮູ້ ຂອງປີ “ອະທິກະມາດ”

ປີ “ອະທິກະມາດ” ຫຼື ເອີ້ນແບບເຂົ້າໃຈງ່າຍໆວ່າ ເປັນປີທີ່ “ເດືອນ ກຸມພາ ມີ 2 ມື້” ເຊິ່ງມີອີ່ຫຍັງຫຼາຍກວ່າການສະຫຼອງວັນເກີດໃນຮອບ 4 ປີ.

ທຸລະກິດ ການລ້ຽງໄກ່ພັນໄຂ່ ພົບບັນຫາລາຄາຫົວອາຫານທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ.

ທ່ານ ເຈົ້າແຂວງຜົ້ງສາລີ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະ ໄດ້ລົງຢ້ຽມຢາມ ແລະ ຊຸກຍູ້ທຸລະກິດ ການລ້ຽງໄກ່ພັນໄຂ່ ຂອງຄອບຄົວ ທ່ານ ຄໍານວນ ທີ່ບ້ານນາຫວາຍ ເມືອງບຸນໃຕ້ ເຊິ່ງປັດຈຸບັນ ມີໄກ່ພັນໄຂ່ທັງໝົດ 1.300 ໂຕ, ສໍາລັບຂໍ້ຫຍຸ້ງຍາກໃນການລ້ຽງໄກ່ພັນໄຂ່ນີ້ແມ່ນບັນຫາ ລາຄາຫົວອາຫານ ທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນເນື່ອງຈາກສະພາບເສດຖະກິດປັດຈຸບັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຕົ້ນທຶນສູງຂຶ້ນຈາກປີກ່ອນ (2023) ເປົາໜຶ່ງ 260.000 ກີບ ມາເປັນ 330.000 ກີບ, ແຕ່ລາຄາໄຂ່ແມ່ນຍັງປົກກະຕິ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ແລະ ສະເໜີໃຫ້ຂັ້ນເທິງຊ່ວຍໃນດ້ານຂອງການສະໜອງຫົວອາຫານໄກ່, ປາ.

Want to stay up to date with the latest news?

We would love to hear from you! Please fill in your details and we will stay in touch. It's that simple!