“ບຸນປ່າຊ້າ” ປະເພນີຄວາມເຊື່ອ ຊົນເຜົ່າຢັ້ງ ບ້ານ ນ້ຳຟ້າ, ເມືອງ ວຽງພູຄາ, ແຂວງ ຫຼວງນ້ຳທາ.

ຄວາມເຊື່ອກ່ຽວກັບການລ້ຽງ “ຜີປ່າຊ້າ” ກໍເປັນປະເພນີຄວາມເຊື່ອອີກອັນໜຶ່ງຂອງຊົນເຜົ່າຢັ້ງ ເປັນການເຮັດທານໃຫ້ແກ່ບັນພະບູລຸດ ຫຼື ຜີພໍ່ຜີແມ່ ຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ ໃຫ້ມາຮັບເອົາຂອງທານທີ່ລູກຫຼານໄດ້ເຮັດທານໃຫ້, ເຊິ່ງການລ້ຽງຜີຂອງຊົນເຜົ່າຢັ້ງ ແມ່ນມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍ ເພາະເຂົາເຈົ້າເຊື່ອວ່າ ຊາດໜ້າມີຈິງ ຈຶ່ງມີການທານ ຫຼື ການລ້ຽງຜີບັນພະບູລຸດ ເພື່ອໃຫ້ເຂົາມີທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງເມື່ອໄປເກີດໃນຊາດໜ້າ ແລະ ເປັນການຕອບແທນບຸນຄຸນທີ່ພໍ່ແມ່ລ້ຽງເຮົາມາຈົນເຕີບໃຫຍ່.

ໃນນັ້ນ, ການທານແມ່ນຈະທານໃຫ້ 3 ປີ, ເຊິ່ງແຕ່ລະປີ ແມ່ນຜູ້ທີ່ເປັນລູກ ຈະມີການໝູນວຽນກັນເຮັດທານ ສ່ວນຜູ້ທີ່ມີລູກຄົນດຽວ ແມ່ນຈະໄດ້ທານຄົນດຽວທັງ 3 ປີ. ການລ້ຽງ ຜີປ່າຊ້າ ແມ່ນຈັດຂຶ້ນທຸກໆ ປີ ພິທີກຳດັ່ງກ່າວແມ່ນຈະຈັດຂຶ້ນໃນມື້ຂຶ້ນ 3 ຄ່ຳ ເດືອນ 3 ຕາມປະຕິທິນຂອງຊົນເຜົ່າຢັ້ງ ເຊິ່ງກົງກັບມື້ຂຶ້ນ 3 ຄ່ຳເດືອນ 4 ສາກົນ ເຊິ່ງມື້ເລືອກດຳເນີນພິທີການລ້ຽງຜີ ແມ່ນຈະເລືອກເອົາມື້ດີທີ່ຊາວບ້ານໄດ້ເລືອກໄວ້ ເຊິ່ງການລ້ຽງຜີຊົນເຜົ່າຢັ້ງ ແມ່ນຈະຮູ້ຈັກກັນລະດັບທ້ອງຖີ່ນ.

ທ່ານ ຄຳຮູ້ໃຫຍ່ ເຕັມສົມບັດ, ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ຊົນເຜົ່າຢັ້ງ ປະຈຳບ້ານ ນ້ຳຟ້າ ກ່າວວ່າ ທຳອິດຊົນເຜົ່າຢັ້ງ ໄດ້ມາຕັ້ງຖີ່ນຖານທີ່ ບ້ານ ນ້ຳຟ້າ ແມ່ນຍັງບໍ່ທັນມີການເຊື່ອຖື ຫຼື ການທານຢູ່ໃນປ່າຊ້າເທື່ອ, ແຕ່ພາຍຫຼັງຢູ່ມາໄດ້ໄລຍະໜຶ່ງ ຄົນທີ່ເປັນລູກຂອງຜູ້ທີ່ເສຍຊີວິດ ໄດ້ຝັນເຫັນແມ່ເວົ້າວ່າ: “ສູນີ້ບໍ່ຮູ້ຕອບບຸນແທນຄຸນ ທີ່ແມ່ລ້ຽງມາຈົນໃຫຍ່ເນາະ, ເຮັດໃຫ້ແມ່ອຶດຫິວບໍ່ກິນບໍ່ທານໃຫ້ແມ່ເລີຍ  ໄປກິນໄປທານໃຫ້ແມ່ແດ່ ເພາະຕັ້ງແຕ່ແມ່ຕາຍໄປ ບໍ່ມີລູກຄົນໃດທານໃຫ້ແມ່ ຖ້າລູກໆ ບໍ່ກິນບໍ່ທານໃຫ້ແມ່ ແມ່ຈະເຮັດໃຫ້ສູເຈັບເປັນ, ເຮັດໄຮ່ເຮັດນາກໍບໍ່ງາມຄືຄົນອື່ນ ແລະ ຄ້າຂາຍກໍບໍ່ຂຶ້ນ” ຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ຟັງແນວນັ້ນ, ຈຶ່ງໄດ້ມີການເຕົ້າໂຮມ ແລະ ປືກສາຫາລືນຳເຖົ້າແກ່ພາຍໃນບ້ານ ວ່າຄວນເຮັດແນວໃດ ເຖົ້າແກ່ຈຶ່ງໄດ້ປືກສາ ແລະ ເຫັນດີວ່າຕ້ອງທານໃຫ້ 3 ປີ ເນື່ອງຈາກວ່າແຕ່ກ່ອນເຂົາເຈົ້າຈະມີລູກຫຼາຍຄົນ ເລີຍໃຫ້ແບ່ງກັນທານໃຫ້ຄົບ 3 ປີ

ການກະກຽມພິທີກຳ ໃນການຫ້າງຫາກະກຽມແມ່ນ ໄດ້ກະກຽມໄວ້ແຕ່ມື້ຂຶ້ນ 2 ຄ່ຳເດືອນ 3 ປະຊາຊົນແຕ່ລະເຮືອນແມ່ນໄດ້ເຮັດເຂົ້າຕົ້ມແໜບ, ກະກຽມທູບ, ທຽນ ແລະເຂົ້າໜົມຕ່າງໆ ໄວ້ ເພື່ອໄປໂຮມທານໃນເຮືອນທີ່ຈະທານໃຫ້ຜູ້ເປັນພໍ່ແມ່ນັ້ນ, ສ່ວນເຮືອນທີ່ຈະທານນັ້ນໄດ້ຫ້າງຫາກະກຽມສັດໄວ້ເຊັ່ນ: ໝູ, ໄກ່, ປາ ນອກຈາກນັ້ນ, ຍັງມີປະເພດເຂົ້າໜົມ, ເຜືອກ, ມັນ, ໝາກອຶ, ທູບ, ທຽນ, ເຄື່ອງດື່ມ ແລະ ເຄື່ອງໃຊ້ໃນການແຕ່ງກິນ ເພື່ອໄວ້ເອົາໄປປ່າຊ້າໃນມື້ຕໍ່ມາ.

ຂໍ້ຫ້າມໃນພິທີກຳນີ້ແມ່ນ ເວລາແຕ່ງກິນສຸກແລ້ວ ຈະບໍ່ໃຫ້ກິນອາຫານກ່ອນ ທີ່ຈະທານໃຫ້ຜີ, ຕ້ອງໄດ້ເອົາມາໃສ່ໃຫ້ຜີກ່ອນ ແລ້ວໃຫ້ໝໍພອນກ່າວຄຳໝໍໃຫ້ຜີມາກິນກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງສາມາດກິນໄດ້.