ປະກົດການ ເອລນີໂຢ້ (El Nino) ຄືຫຍັງ? ສິ່ງທີ່ຫຼາຍໆທ່ານອາດຍັງບໍ່ທັນຮູ້.

ເອລນີໂຢ້ ແມ່ນປະກົດການ ສະພາວະອາກາດປັ່ນປ່ວນກະທັນຫັນ ໂດຍເກີດຂຶ້ນຈາກການປ່ຽນແປງທິດທາງຂອງກະແສນ້ຳ ແລະ ກະແສລົມ ເຊິ່ງພັດຢູ່ລະຫວ່າງເສັ້ນສູນສູດ ແລະ ລະຕິຈູດ 30 ອົງສາໃຕ້ ໃນບໍລິເວນຂອງມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ເຊິ່ງເຮົາເອີ້ນກະແສລົມນີ້ວ່າ “ລົມສິນຄ້າຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້”.

ໃນສະພາບປົກກະຕິ ຊ່ວງລະດູຮ້ອນຂອງຊີກໂລກໃຕ້ ດ້ານຕາເວັນອອກຂອງມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ຫຼື ບໍລິເວນແຄມຝັ່ງປະເທດເປຣູ, ທະວີບອາເມຣິກາໃຕ້ ຈະມີຄວາມກົດອາກາດສູງ (ອຸນຫະພູມຕ່ຳ) ຂະນະທີ່ຝັ່ງຕາເວັນຕົກຂອງມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ບໍລິເວນປະເທດອິນໂດເນເຊຍ ແລະ ອອສເຕເລຍ ມີຄວາມກົດອາກາດຕ່ຳກວ່າ (ອຸນຫະພູມສູງ) ເຮັດໃຫ້ລົມຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ພັດຈາກປະເທດເປຣູ ໄປຫາປະເທດ ອິນໂດເນເຊຍ ແລະ ອອສເຕເລຍ.

ລົມສິນຄ້າຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ມີກຳລັງແຮງ ແລະ ມີຜົນຕໍ່ການເຄື່ອນທີ່ຂອງກະແສນ້ຳ ມັນຈະພັດພາຜິວໜ້າຂອງກະແສນ້ຳ ເຊິ່ງມີອຸນຫະພູມສູງກວ່າລະດັບນ້ຳເລິກໆ ໄປນຳ ເຮັດໃຫ້ດ້ານຕາເວັນອອກຂອງມະຫະສະໝຸດປາຊີຟິກ ມີລະດັບນ້ຳສູງກວ່າລະດັບຝັ່ງຕາເວັນຕົກ ຂອງມະກຫາສະໝຸດປາຊີຟິກປະມານ 30-50 ຊັງຕີແມັດ ອີກທັງນ້ຳໃນບໍລິເວນນັ້ນຍັງມີອຸນຫະພູມທີ່ສູງກວ່າ ຫຼື ອຸ່ນກວ່າ ແລະ ດ້ວຍອິກທິພົນຂອງກະແສນ້ຳອຸ່ນນີ້ ເຮັດໃຫ້ບໍລິເວນນີ້ມີຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ ແລະ ມີຝົນຕົກຕະຫຼອດ ຂະນະທີ່ທາງແຄມຝັ່ງເປຣູ ຈະແຫ້ງແລ້ງ ແຕ່ກໍມີຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງແຮ່ທາດ, ຊັບພະຍາກອນທາງທະເລ ແລະ ມີສັດນ້ຳທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ອີກທັງຍັງເປັນແຫຼ່ງທີ່ມີການຈະເລີນພັນຂອງປາທະເລອີກດ້ວຍ ເຊິ່ງມາຈາກການທີ່ກະແສນ້ຳເຢັນດ້ານລຸ່ມດັນຂຶ້ນມາແທນທີ່ຜິວນ້ຳທີ່ຖືກກະແສລົມພັດໄປນັ້ນເອງ.

ການເກີດ ປະກົດການ ເອລນີໂຢ້ (El Nino)

ແນວໃດກໍຕາມ ຖ້າປີໃດທີ່ເກີດປະກົດການ ເອລນີໂຢ້ ລັກສະນະຂອງກະແສລົມ ແລະ ກະແສນ້ຳ ຈະປ່ຽນໄປ ໂດຍລົມສິນຄ້າຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ອ່ອນກຳລັງລົງ ກະແສລົມປ່ຽນທິດເປັນກົງກັນຂ້າມ ເນື່ອງຈາກຄວາມກົດອາກາດ ແລະ ອຸນຫະພູມ ໃນຝັ່ງຕາເວັນອອກ ແລະ ຝັ່ງຕາເວັນຕົກ ຂອງມະຫາສະໝຸດ ປາຊີຟິກ ປ່ຽນແປງໄປຈາກປົກກະຕິ ເຊິ່ງປະກົດການ ເອລນີໂຢ້ ນີ້ ມັກເກີດໃນເດືອນ ທັນວາ ເຊິ່ງເປັນຊ່ວງທີ່ຊີກໂລກໃຕ້ເປັນລະດູຮ້ອນ.

ສຳລັບໃນຊ່ວງລະດູຮ້ອນ ພື້ນທີ່ຊີກໂລກໃຕ້ ຈະໄດ້ຮັບແສງຕາເວັນຫຼາຍກວ່າປົກກະຕິ ເຮັດໃຫ້ການລະເຫີຍຂອງນ້ຳຫຼາຍຍິ່ງຂຶ້ນ ເກີດການເຄື່ອນທີ່ຂອງອາກາດໃນບໍລິເວນທີ່ມີຄວາມກົດອາກາດສູງ (ອຸນຫະພູມຕ່ຳ) ເຂົ້າໄປແທນອາກາດໃນບໍລິເວນທີ່ມີຄວາມກົດອາກາດຕ່ຳ (ອຸນຫະພູມສູງ) ເພື່ອຮັກສາຄວາມສົມດຸນຂອງອາກາດ, ເມື່ອລົມສິນຄ້າຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ອ່ອນກຳລັງລົງ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ກະແສລົມພັດຈາກປະເທດອິນໂດເນເຊຍ ໄປຫາແຄມຝັ່ງເປຣູ ທະວີບອາເມຣິກາໃຕ້ແທນ ບໍລິເວນປະເທດເປຣູ ຈາກທີ່ເຄີຍແຫ້ງແລ້ງ ຈາກອິດທິພົນຂອງກະແສນ້ຳເຢັນ ກໍມີຝົນຕົກໜັກ ເນື່ອງຈາກກະແສນ້ຳອຸ່ນທີ່ພັດຈາກຝັ່ງປະເທດອິນໂດເນເຊຍ ໄປກອງລວມກັນຢູ່ບໍລິເວນຝັ່ງເປຣູ ບໍລິເວນດັ່ງກ່າວ ຈຶ່ງມີຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຫຼາຍກວ່າປົກກະຕິ, ຝົນຕົກໜັກຫຼາຍຂຶ້ນ ອີກທັງ ກະແສນ້ຳເຢັນຍັງບໍ່ສາມາດລອຍຕົວຂຶ້ນມາບໍລິເວນຜິວນ້ຳໄດ້ ເຮັດໃຫ້ຈາກເດີມທີ່ເຄີຍອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍທາດອາຫານ ກໍຫຼຸດລົງ ຂະນະທີ່ບໍລິເວນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ບໍລິເວນປະເທດອິນໂດເນເຊຍ, ອອສເຕເລຍ ກໍເກີດແຫ້ງແລ້ງກະທັນຫັນ ຈາກປົກກະຕິທີ່ມີຝົນຕົກຕະຫຼອດ ສົ່ງຜົນເຮັດໃຫ້ເກີດໄຟໄໝ້ປ່າຢ່າງຮຸນແຮງ. 

ສຳລັບປະເທດລາວແລ້ວ ເຖິງວ່າຈະບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໂດຍກົງ ແຕ່ກໍໄດ້ຮັບຜົນກະທົບພໍສົມຄວນ ຖ້າຫາກວ່າປີໃດທີ່ປະກົດການ ເອລນີໂຢ້ ຈະເຮັດໃຫ້ອຸນຫະພູມຂອງອາກາດສູງກວ່າປົກກະຕິ ບໍລິເວນທີ່ມີຝົນຕົກປະຈຳຊ້ຳພັດແຫ້ງແລ້ງ.

ສະຫຼຸບແລ້ວ ເອລນີໂຢ້ ເປັນປະກົດການທີ່ເຮັດໃຫ້ສະພາບອາກາດປັ່ນປ່ວນ ບໍລິເວນທີ່ເຄີຍມີຝົນຕົກຫຼາຍຈະແຫ້ງແລ້ງ, ບໍລິເວນທີ່ແຫ້ງແລ້ງ ຊ້ຳພັດມີຝົນຕົກຫຼາຍກວ່າປົກກະຕິ, ເຊິ່ງປະກົດການ ເອລນີໂຢ້ ນີ້ ອາດຈະເພີ່ມຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ຫາກອຸນຫະພູມຂອງໂລກຍັງສູງຂຶ້ນເລື້ອຍໆ.

ຮຽບຮຽງໂດຍ: ທີມບັນນາທິການອິນໄຊລາວ

ຂໍ້ມູນຈາກ: https://bit.ly/3Mme0kZ  

ເອລນີໂຢ້ ແມ່ນປະກົດການ ສະພາວະອາກາດປັ່ນປ່ວນກະທັນຫັນ ໂດຍເກີດຂຶ້ນຈາກການປ່ຽນແປງທິດທາງຂອງກະແສນ້ຳ ແລະ ກະແສລົມ ເຊິ່ງພັດຢູ່ລະຫວ່າງເສັ້ນສູນສູດ ແລະ ລະຕິຈູດ 30 ອົງສາໃຕ້ ໃນບໍລິເວນຂອງມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ເຊິ່ງເຮົາເອີ້ນກະແສລົມນີ້ວ່າ “ລົມສິນຄ້າຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້”.

ໃນສະພາບປົກກະຕິ ຊ່ວງລະດູຮ້ອນຂອງຊີກໂລກໃຕ້ ດ້ານຕາເວັນອອກຂອງມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ຫຼື ບໍລິເວນແຄມຝັ່ງປະເທດເປຣູ, ທະວີບອາເມຣິກາໃຕ້ ຈະມີຄວາມກົດອາກາດສູງ (ອຸນຫະພູມຕ່ຳ) ຂະນະທີ່ຝັ່ງຕາເວັນຕົກຂອງມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ບໍລິເວນປະເທດອິນໂດເນເຊຍ ແລະ ອອສເຕເລຍ ມີຄວາມກົດອາກາດຕ່ຳກວ່າ (ອຸນຫະພູມສູງ) ເຮັດໃຫ້ລົມຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ພັດຈາກປະເທດເປຣູ ໄປຫາປະເທດ ອິນໂດເນເຊຍ ແລະ ອອສເຕເລຍ.

ລົມສິນຄ້າຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ມີກຳລັງແຮງ ແລະ ມີຜົນຕໍ່ການເຄື່ອນທີ່ຂອງກະແສນ້ຳ ມັນຈະພັດພາຜິວໜ້າຂອງກະແສນ້ຳ ເຊິ່ງມີອຸນຫະພູມສູງກວ່າລະດັບນ້ຳເລິກໆ ໄປນຳ ເຮັດໃຫ້ດ້ານຕາເວັນອອກຂອງມະຫະສະໝຸດປາຊີຟິກ ມີລະດັບນ້ຳສູງກວ່າລະດັບຝັ່ງຕາເວັນຕົກ ຂອງມະກຫາສະໝຸດປາຊີຟິກປະມານ 30-50 ຊັງຕີແມັດ ອີກທັງນ້ຳໃນບໍລິເວນນັ້ນຍັງມີອຸນຫະພູມທີ່ສູງກວ່າ ຫຼື ອຸ່ນກວ່າ ແລະ ດ້ວຍອິກທິພົນຂອງກະແສນ້ຳອຸ່ນນີ້ ເຮັດໃຫ້ບໍລິເວນນີ້ມີຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ ແລະ ມີຝົນຕົກຕະຫຼອດ ຂະນະທີ່ທາງແຄມຝັ່ງເປຣູ ຈະແຫ້ງແລ້ງ ແຕ່ກໍມີຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງແຮ່ທາດ, ຊັບພະຍາກອນທາງທະເລ ແລະ ມີສັດນ້ຳທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ອີກທັງຍັງເປັນແຫຼ່ງທີ່ມີການຈະເລີນພັນຂອງປາທະເລອີກດ້ວຍ ເຊິ່ງມາຈາກການທີ່ກະແສນ້ຳເຢັນດ້ານລຸ່ມດັນຂຶ້ນມາແທນທີ່ຜິວນ້ຳທີ່ຖືກກະແສລົມພັດໄປນັ້ນເອງ.

ການເກີດ ປະກົດການ ເອລນີໂຢ້ (El Nino)

ແນວໃດກໍຕາມ ຖ້າປີໃດທີ່ເກີດປະກົດການ ເອລນີໂຢ້ ລັກສະນະຂອງກະແສລົມ ແລະ ກະແສນ້ຳ ຈະປ່ຽນໄປ ໂດຍລົມສິນຄ້າຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ອ່ອນກຳລັງລົງ ກະແສລົມປ່ຽນທິດເປັນກົງກັນຂ້າມ ເນື່ອງຈາກຄວາມກົດອາກາດ ແລະ ອຸນຫະພູມ ໃນຝັ່ງຕາເວັນອອກ ແລະ ຝັ່ງຕາເວັນຕົກ ຂອງມະຫາສະໝຸດ ປາຊີຟິກ ປ່ຽນແປງໄປຈາກປົກກະຕິ ເຊິ່ງປະກົດການ ເອລນີໂຢ້ ນີ້ ມັກເກີດໃນເດືອນ ທັນວາ ເຊິ່ງເປັນຊ່ວງທີ່ຊີກໂລກໃຕ້ເປັນລະດູຮ້ອນ.

ສຳລັບໃນຊ່ວງລະດູຮ້ອນ ພື້ນທີ່ຊີກໂລກໃຕ້ ຈະໄດ້ຮັບແສງຕາເວັນຫຼາຍກວ່າປົກກະຕິ ເຮັດໃຫ້ການລະເຫີຍຂອງນ້ຳຫຼາຍຍິ່ງຂຶ້ນ ເກີດການເຄື່ອນທີ່ຂອງອາກາດໃນບໍລິເວນທີ່ມີຄວາມກົດອາກາດສູງ (ອຸນຫະພູມຕ່ຳ) ເຂົ້າໄປແທນອາກາດໃນບໍລິເວນທີ່ມີຄວາມກົດອາກາດຕ່ຳ (ອຸນຫະພູມສູງ) ເພື່ອຮັກສາຄວາມສົມດຸນຂອງອາກາດ, ເມື່ອລົມສິນຄ້າຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ອ່ອນກຳລັງລົງ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ກະແສລົມພັດຈາກປະເທດອິນໂດເນເຊຍ ໄປຫາແຄມຝັ່ງເປຣູ ທະວີບອາເມຣິກາໃຕ້ແທນ ບໍລິເວນປະເທດເປຣູ ຈາກທີ່ເຄີຍແຫ້ງແລ້ງ ຈາກອິດທິພົນຂອງກະແສນ້ຳເຢັນ ກໍມີຝົນຕົກໜັກ ເນື່ອງຈາກກະແສນ້ຳອຸ່ນທີ່ພັດຈາກຝັ່ງປະເທດອິນໂດເນເຊຍ ໄປກອງລວມກັນຢູ່ບໍລິເວນຝັ່ງເປຣູ ບໍລິເວນດັ່ງກ່າວ ຈຶ່ງມີຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຫຼາຍກວ່າປົກກະຕິ, ຝົນຕົກໜັກຫຼາຍຂຶ້ນ ອີກທັງ ກະແສນ້ຳເຢັນຍັງບໍ່ສາມາດລອຍຕົວຂຶ້ນມາບໍລິເວນຜິວນ້ຳໄດ້ ເຮັດໃຫ້ຈາກເດີມທີ່ເຄີຍອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍທາດອາຫານ ກໍຫຼຸດລົງ ຂະນະທີ່ບໍລິເວນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ບໍລິເວນປະເທດອິນໂດເນເຊຍ, ອອສເຕເລຍ ກໍເກີດແຫ້ງແລ້ງກະທັນຫັນ ຈາກປົກກະຕິທີ່ມີຝົນຕົກຕະຫຼອດ ສົ່ງຜົນເຮັດໃຫ້ເກີດໄຟໄໝ້ປ່າຢ່າງຮຸນແຮງ. 

ສຳລັບປະເທດລາວແລ້ວ ເຖິງວ່າຈະບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໂດຍກົງ ແຕ່ກໍໄດ້ຮັບຜົນກະທົບພໍສົມຄວນ ຖ້າຫາກວ່າປີໃດທີ່ປະກົດການ ເອລນີໂຢ້ ຈະເຮັດໃຫ້ອຸນຫະພູມຂອງອາກາດສູງກວ່າປົກກະຕິ ບໍລິເວນທີ່ມີຝົນຕົກປະຈຳຊ້ຳພັດແຫ້ງແລ້ງ.

ສະຫຼຸບແລ້ວ ເອລນີໂຢ້ ເປັນປະກົດການທີ່ເຮັດໃຫ້ສະພາບອາກາດປັ່ນປ່ວນ ບໍລິເວນທີ່ເຄີຍມີຝົນຕົກຫຼາຍຈະແຫ້ງແລ້ງ, ບໍລິເວນທີ່ແຫ້ງແລ້ງ ຊ້ຳພັດມີຝົນຕົກຫຼາຍກວ່າປົກກະຕິ, ເຊິ່ງປະກົດການ ເອລນີໂຢ້ ນີ້ ອາດຈະເພີ່ມຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ຫາກອຸນຫະພູມຂອງໂລກຍັງສູງຂຶ້ນເລື້ອຍໆ.

ຮຽບຮຽງໂດຍ: ທີມບັນນາທິການອິນໄຊລາວ

ຂໍ້ມູນຈາກ: https://bit.ly/3Mme0kZ  

More from author

Related posts

Advertismentspot_img

Latest posts

ນໍ້າຕົກຕາດສະແນນ ເມືອງບໍ່ແຕນ ເປີດໃຫ້ທ່ຽວຊົມເປັນທາງການ!

ໃນວັນທີ 23 ກຸມພາ 2024 ທີ່ຜ່ານມາ ໄດ້ມີພິທີເປີດແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວ “ນໍ້າຕົກຕາດສະແນນ” ເມືອງບໍ່ແຕນ, ແຂວງໄຊຍະບູລີ ຢ່າງເປັນທາງການ ໂດຍມີ ທ່ານ ພົນໂທ ສຸວອນ ເລືອງບຸນມີ, ຮອງປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ, ທ່ານ ພົງສະຫວັນ ສິດທະວົງ, ເຈົ້າແຂວງໄຊຍະບູລີ, ມີຮອງລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງ ຍທຂ, ມີພະແນກການກ່ຽວຂອງຂອງແຂວງ ແລະ ພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງ ເຂົ້າຮ່ວມ.

ເພງປະກອບຮູບເງົາ “ບໍ່ເຄີຍລືມ” ປ່ອຍອອກມາແລ້ວ!

ຮູບເງົາ "ບໍ່ເຄີຍລືມ" ເປັນຮູບເງົາທີ່ ສົ່ງເສີມການທ່ອງທ່ຽວ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ຮີດຄອງປະເພນີ ຂອງລາວເຮົາ ໂດຍ ສະເພາະ ແມ່ນການນຳສະເໜີແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວຕ່າງໆ ຢູ່ທີ່ ເມືອງ ວັງວຽງ ແລະ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ປັດຈຸບັນໄດ້ປ່ອຍເພງປະກອບຮູບເງົາອອກມາແລ້ວ

Vietjet ເລີ່ມ​ເປີດເສັ້ນ​ທາງ​ບິນກົງທຳ​ອິດ​ເຊື່ອມຕໍ່​ ນະ​ຄອນ​ຫຼວງ​ ວຽງ​ຈັນ ແລະ ໂຮ່​ຈີ​ມິນ, ລາຄາປະຢັດພຽງແຕ່ 0 ໂດລາ ເລີ່ມຕົ້ນວັນທີ 1-8 ມີນານີ້

(ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ວັນທີ 25 ກຸມພາ 2024) - ສາຍການບິນເອກະຊົນໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງຫວຽດນາມ Vietjet, ໄດ້ເປີດຖ້ຽວບິນທຳອິດທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ນະຄອນຫຼວງຂອງ ສປປ ລາວ ກັບ ສູນກາງດ້ານເສດຖະກິດຂອງຫວຽດນາມ ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ. ຄາດວ່າຈະເປັນເສັ້ນທາງທີ່ປະຢັດເວລາ ແລະ ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍສໍາລັບການເດີນທາງລະຫວ່າງສອງປະເທດ, ພ້ອມທັງມອບໂອກາດໃນການທ່ອງທ່ຽວ, ການຄ້າຂາຍ ແລະ ການພັດທະນາເສດຖະກິດ.

Want to stay up to date with the latest news?

We would love to hear from you! Please fill in your details and we will stay in touch. It's that simple!