Monday, May 20, 2024
Lenovo

ຝີດາດລີງ ແມ່ນຫຍັງ? ມີອາການ ແລະ ວິທີປ້ອງກັນແນວໃດ

ເຊື່ອວ່າບໍ່ໃຜບໍ່ຮູ້ຈັກກັບຝີດາດລີງ ເພາະເປັນໂຣກທີ່ມີການຕິດຕໍ່ງ່າຍ ແລະ ອາການຮຸນແຮງ ເຊິ່ງໂຣກດັ່ງກ່າວເຄີຍກັບມາລະບາດໃນຊ່ວງທີ່ມີໂຄວິດ-19 ໃນປີທີ່ຜ່ານມາ ປັດຈຸບັນ ປະເທດໄທ ໄດ້ເກີດມີກໍລະນີຜູ້ເສຍຊີວິດຈາກພະຍາດດັ່ງກ່າວແລ້ວ 1 ກໍລະນີ ເຊິ່ງຈາກຂໍ້ມູນຈາກ ກົມຄວບຄຸມພະຍາດ ປະເທດໄທ ໄດ້ໃຫ້ຮູ້ວ່າ ກໍລະນີເສຍຊີວິດຄົນທຳອິດໃນໄທ ເປັນຜູ້ຕິດເຊື້ອເອສໄອວີ ທີ່ຕິດພະຍາດຝີດາດລີງ.

ພະຍາດດັ່ງກ່າວ ມີອັດຕາການຕາຍສູງເຖິງ 3-6% ເປັນໂລກຕິດຕໍ່ສັດສູ່ຄົນ ແລະ ຍັງສາມາດຕິດເຊື້ອຈາກການສຳຜັດໃກ້ຊິດບຸກຄົນ, ສັດ ຫຼື ວັດຖຸ ທີ່ມີເຊື່ອພະຍາດໄດ້, ໃນປີ 2022 ອົງການອະນາໄມໂລກ (WHO) ກໍເຄີຍໄດ້ປະກາດໃຫ້ພະຍາດດັ່ງກ່າວ ເປັນພາວະສຸກເສີນດ້ານສາທາລະນະສຸກລະຫວ່າງປະເທດ ແລະ ເຕືອນໃຫ້ປະເທດທີ່ມີກໍລະນີທີ່ຖືກຢືນຢັນວ່າະມີພະຍາດດັ່ງກ່າວ ຄວນ​ມີ​ມາດ​ຕະການ​ປ້ອງ​ກັນ​ການ​ແຜ່​ລະບາດ ​ແລະ ປ້ອງ​ກັນ​ພະຍາດ​ຢ່າງ​ລະອຽດ.

“ຝີດາດລີງ Monkeypox” ແມ່ນໂຣກທີ່ເກີດຈາກເຊື້ອໄວຣັສ Orthopoxvirus ເປັນໂຣກທີ່ຕິດຕໍ່ລະຫວ່າງຄົນ ແລະ ສັດທີ່ພົບເຫັນໄດ້ໜ້ອຍ ສ່ວນຫຼາຍຈະພົບໂຣກນີ້ຢູ່ ອາຟຣິກາກາງ ແລະ ຕາເວັນຕົກ ໂດຍເຊື້ອໄວຣັສນີ້ເປັນເຊື້ອທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດໂຣກຝີດາດໃນຄົນ ແລະ ຝີດາດງົວທີ່ພົບໃນສັດຫຼາຍຊະນິດ ໂດຍສະເພາະສັດຕະກູນລິງ, ໜູ, ກະຮອກ, ກະຕ່າຍ ເປັນຕົ້ນ ສັດປ່າແລະສັດລ້ຽງກໍອາດຕິດເຊື່ອໄດ້ ລວມເຖິງຄົນກໍສາມາດຕິດເຊື້ອໄດ້ເຊັ່ນກັນ.

ອາການຂອງໂຣກຝີດາດລີງໃນຄົນ

ຜູ້ທີ່ເປັນພະຍາດດັ່ງກ່າວຈະມີອາການຂອງໂຣກຫຼັງຈາກຕິດເຊື້ອປະມານ 12 ວັນ ແລະ ຈະມີອາການດັ່ງນີ້:

  • ມີໄຂ້ ໜາວສັ່ນ
  • ຫວດຫົວ ເຈັບຄໍ ຕ່ອມນໍ້າເຫຼືອງໃຫຍ່
  • ປວດກ້າມຊີ້ນ ປວດຫຼັງ
  • ອ່ອນເພຍ
  • ຈາກນັ້ນປະມານ 1-3 ວັນ ຈະມີຜື່ນຂຶ້ນບໍລິເວນແຂນຂາ ແລະ ອາດຈະເກີດຢູ່ໜ້າ ລໍາໂຕອີກດ້ວຍ
  • ຈາກຜື່ນຈະກາຍເປັນຕຸ່ມໜອງ
  • ໃນໄລຍະສຸດທ້າຍຕຸ່ມໜອງຈະມີິສະເກັດຄຸມແລ້ວຫຼຸດອອກມາ

ວິທີຮັກສາໂຣກຝີດາດລິງໃນຄົນ

ຕາກຜົກກະຕິແລ້ວອາການຈະຄ່ອຍໆຫາຍໄປເອງ ຫຼັງຈາກຜ່ານໄປ 2-4 ອາທິດ ແຕ່ຫາກອາການບໍ່ດີຂຶ້ນ ຄວນຮີບດ່ວນໄປປຶກສາໝໍເພື່ອກວດຮ່າງກາຍຢ່າງລະອຽດ.

ປັດຈຸບັນ, ປະເທດລາວເຮົາຍັງບໍ່ຢືນຢັນວ່າພົບເຫັນກໍລະນີຕິດເຊື້ອດັ່ງກ່າວ ແຕ່ວ່າປະເທດອ້ອມຂ້າງແມ່ນພົບແລ້ວ ສະນັ້ນ ອາດມີຄວາມສ່ຽງທີ່ຈະຢູ່ໃນປະຊາຊົນບາງກຸ່ມເຊັ່ນ ແຮງງານຈາກຕ່າງປະເທດ, ນັກທ່ອງທ່ຽວ, ຜູ້ປະກອບການທ່ອງທ່ຽວ, ນັກທຸລະກິດທີ່ເດີນທາງໄປປະເທດທີ່ມີຜູ້ຕິດເຊື້ອ ຫາກພົບອາການເບື້ອງຕົ້ນຕາມທີ່ໄດ້ກ່າວມາ ຄວນຮີບໄປພົບໝໍໂດຍດ່ວນ.

ເຊື່ອວ່າບໍ່ໃຜບໍ່ຮູ້ຈັກກັບຝີດາດລີງ ເພາະເປັນໂຣກທີ່ມີການຕິດຕໍ່ງ່າຍ ແລະ ອາການຮຸນແຮງ ເຊິ່ງໂຣກດັ່ງກ່າວເຄີຍກັບມາລະບາດໃນຊ່ວງທີ່ມີໂຄວິດ-19 ໃນປີທີ່ຜ່ານມາ ປັດຈຸບັນ ປະເທດໄທ ໄດ້ເກີດມີກໍລະນີຜູ້ເສຍຊີວິດຈາກພະຍາດດັ່ງກ່າວແລ້ວ 1 ກໍລະນີ ເຊິ່ງຈາກຂໍ້ມູນຈາກ ກົມຄວບຄຸມພະຍາດ ປະເທດໄທ ໄດ້ໃຫ້ຮູ້ວ່າ ກໍລະນີເສຍຊີວິດຄົນທຳອິດໃນໄທ ເປັນຜູ້ຕິດເຊື້ອເອສໄອວີ ທີ່ຕິດພະຍາດຝີດາດລີງ.

ພະຍາດດັ່ງກ່າວ ມີອັດຕາການຕາຍສູງເຖິງ 3-6% ເປັນໂລກຕິດຕໍ່ສັດສູ່ຄົນ ແລະ ຍັງສາມາດຕິດເຊື້ອຈາກການສຳຜັດໃກ້ຊິດບຸກຄົນ, ສັດ ຫຼື ວັດຖຸ ທີ່ມີເຊື່ອພະຍາດໄດ້, ໃນປີ 2022 ອົງການອະນາໄມໂລກ (WHO) ກໍເຄີຍໄດ້ປະກາດໃຫ້ພະຍາດດັ່ງກ່າວ ເປັນພາວະສຸກເສີນດ້ານສາທາລະນະສຸກລະຫວ່າງປະເທດ ແລະ ເຕືອນໃຫ້ປະເທດທີ່ມີກໍລະນີທີ່ຖືກຢືນຢັນວ່າະມີພະຍາດດັ່ງກ່າວ ຄວນ​ມີ​ມາດ​ຕະການ​ປ້ອງ​ກັນ​ການ​ແຜ່​ລະບາດ ​ແລະ ປ້ອງ​ກັນ​ພະຍາດ​ຢ່າງ​ລະອຽດ.

“ຝີດາດລີງ Monkeypox” ແມ່ນໂຣກທີ່ເກີດຈາກເຊື້ອໄວຣັສ Orthopoxvirus ເປັນໂຣກທີ່ຕິດຕໍ່ລະຫວ່າງຄົນ ແລະ ສັດທີ່ພົບເຫັນໄດ້ໜ້ອຍ ສ່ວນຫຼາຍຈະພົບໂຣກນີ້ຢູ່ ອາຟຣິກາກາງ ແລະ ຕາເວັນຕົກ ໂດຍເຊື້ອໄວຣັສນີ້ເປັນເຊື້ອທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດໂຣກຝີດາດໃນຄົນ ແລະ ຝີດາດງົວທີ່ພົບໃນສັດຫຼາຍຊະນິດ ໂດຍສະເພາະສັດຕະກູນລິງ, ໜູ, ກະຮອກ, ກະຕ່າຍ ເປັນຕົ້ນ ສັດປ່າແລະສັດລ້ຽງກໍອາດຕິດເຊື່ອໄດ້ ລວມເຖິງຄົນກໍສາມາດຕິດເຊື້ອໄດ້ເຊັ່ນກັນ.

ອາການຂອງໂຣກຝີດາດລີງໃນຄົນ

ຜູ້ທີ່ເປັນພະຍາດດັ່ງກ່າວຈະມີອາການຂອງໂຣກຫຼັງຈາກຕິດເຊື້ອປະມານ 12 ວັນ ແລະ ຈະມີອາການດັ່ງນີ້:

  • ມີໄຂ້ ໜາວສັ່ນ
  • ຫວດຫົວ ເຈັບຄໍ ຕ່ອມນໍ້າເຫຼືອງໃຫຍ່
  • ປວດກ້າມຊີ້ນ ປວດຫຼັງ
  • ອ່ອນເພຍ
  • ຈາກນັ້ນປະມານ 1-3 ວັນ ຈະມີຜື່ນຂຶ້ນບໍລິເວນແຂນຂາ ແລະ ອາດຈະເກີດຢູ່ໜ້າ ລໍາໂຕອີກດ້ວຍ
  • ຈາກຜື່ນຈະກາຍເປັນຕຸ່ມໜອງ
  • ໃນໄລຍະສຸດທ້າຍຕຸ່ມໜອງຈະມີິສະເກັດຄຸມແລ້ວຫຼຸດອອກມາ

ວິທີຮັກສາໂຣກຝີດາດລິງໃນຄົນ

ຕາກຜົກກະຕິແລ້ວອາການຈະຄ່ອຍໆຫາຍໄປເອງ ຫຼັງຈາກຜ່ານໄປ 2-4 ອາທິດ ແຕ່ຫາກອາການບໍ່ດີຂຶ້ນ ຄວນຮີບດ່ວນໄປປຶກສາໝໍເພື່ອກວດຮ່າງກາຍຢ່າງລະອຽດ.

ປັດຈຸບັນ, ປະເທດລາວເຮົາຍັງບໍ່ຢືນຢັນວ່າພົບເຫັນກໍລະນີຕິດເຊື້ອດັ່ງກ່າວ ແຕ່ວ່າປະເທດອ້ອມຂ້າງແມ່ນພົບແລ້ວ ສະນັ້ນ ອາດມີຄວາມສ່ຽງທີ່ຈະຢູ່ໃນປະຊາຊົນບາງກຸ່ມເຊັ່ນ ແຮງງານຈາກຕ່າງປະເທດ, ນັກທ່ອງທ່ຽວ, ຜູ້ປະກອບການທ່ອງທ່ຽວ, ນັກທຸລະກິດທີ່ເດີນທາງໄປປະເທດທີ່ມີຜູ້ຕິດເຊື້ອ ຫາກພົບອາການເບື້ອງຕົ້ນຕາມທີ່ໄດ້ກ່າວມາ ຄວນຮີບໄປພົບໝໍໂດຍດ່ວນ.

More from author

Related posts

ຂໍຂອບໃຈນຳຜູ້ສະໜັບສະໜູນ

Latest posts

ອາຫານທຸກຄາບມີຜົນຕໍ່ການນອນຫຼັບ

ການນອນຫຼັບ ເປັນການພັກຜ່ອນດີທີ່ສຸດສຳລັບຮ່າງກາຍ ເພາະຊ່ວຍເພີ່ມ ແລະຮັກສາປະສິດທິພາບ ການເຮັດວຽກຂອງອະໄວຍະວະຕ່າງໆ ໃຫ້ສົມບູນແຂງແຮງ. ໃນຂະນະດຽວກັນຜົນເສຍຂອງການນອນບໍ່ພຽງພໍ ຈະເຮັດໃຫ້ຈຸລັງຕ່າງໆ ເສື່ອມສະພາບ, ນຳ້ໜັກເພີ່ມ, ບໍ່ສົດຊື່ນ, ອ່ອນເພຍ ແລະອາລົມປ່ຽນແປງງ່າຍ. ໜຶ່ງໃນເຄັດລັບທີ່ເຮັດໃຫ້ທ່ານນອນຫຼັບໄດ້ດີກໍຄື ອາຫານທຸກຄາບທີ່ທ່ານກິນເຂົ້າໄປນັ້ນເອງ.

ເປີດແອ ນອນຫຼັບໃນລົດ “ສ່ຽງເສຍຊີວິດ”

ຖ້າໃຜຮູ້ໂຕວ່າ ໂຕເອງຕ້ອງຂັບລົດໄກໆ ສິ່ງທຳອິດທີ່ຄວນຄຳນຶງ ກໍຄື ການພັກຜ່ອນໃຫ້ພຽງພໍ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ມີສະຕິທີ່ດີ, ບໍ່ຫຼັບໃນ. ຖ້າພັກຜ່ອນມາບໍ່ພຽງພໍ ຮ່າງກາຍຈະອ່ອນເພຍ ຮູ້ສຶກເຫງົານອນຈົນຕ້ອງຢຸດນອນພັກຜ່ອນແຄມທາງ ຊຶ່ງມັນເປັນສິ່ງທີ່ອັນຕະລາຍທີ່ສຸດຂອງການນອນໃນລົດ, ແຕ່ດ້ວຍຄວາມຮັກສະບາຍ ຄົນສ່ວນຫຼາຍຈຶ່ງເລືອກທີ່ຈະເປີດແອລົດປະໄວ້ຂະນະນອນຫຼັບນັ້ນ ຖືເປັນສິ່ງອັນຕະລາຍຕໍ່ຊີວິດ.

ປະໂຫຍດຈາກ “ຜັກຂະ” ຜັກພື້ນບ້ານຂອງລາວ

ຜັກຂະ ຫຼື ຜັກເນົ່າ ເປັນຜັກພື້ນບ້ານຂອງລາວ ປະຊາຊົນຊາວລາວນິຍົມປູກໄວ້ຕາມແຄມຮົ້ວເຮືອນຂອງຕົນເອງ ໂດຍຄຸນລັກສະນະເດັ່ນຂອງ "ຜັກຂະ" ກໍຄື ເປັນພືດຕະກູນຖົ່ວທີ່ມີໜາມແຫຼມຄົມຕາມກິ່ງກ້ານ, ມີກິ່ນຮຸນແຮງ ບາງທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນ ຜັກຂະຕາມກິ່ນວ່າ “ຜັກເນົ່າ”.