ເຊື່ອວ່າບໍ່ໃຜບໍ່ຮູ້ຈັກກັບຝີດາດລີງ ເພາະເປັນໂຣກທີ່ມີການຕິດຕໍ່ງ່າຍ ແລະ ອາການຮຸນແຮງ ເຊິ່ງໂຣກດັ່ງກ່າວເຄີຍກັບມາລະບາດໃນຊ່ວງທີ່ມີໂຄວິດ-19 ໃນປີທີ່ຜ່ານມາ ປັດຈຸບັນ ປະເທດໄທ ໄດ້ເກີດມີກໍລະນີຜູ້ເສຍຊີວິດຈາກພະຍາດດັ່ງກ່າວແລ້ວ 1 ກໍລະນີ ເຊິ່ງຈາກຂໍ້ມູນຈາກ ກົມຄວບຄຸມພະຍາດ ປະເທດໄທ ໄດ້ໃຫ້ຮູ້ວ່າ ກໍລະນີເສຍຊີວິດຄົນທຳອິດໃນໄທ ເປັນຜູ້ຕິດເຊື້ອເອສໄອວີ ທີ່ຕິດພະຍາດຝີດາດລີງ.
ພະຍາດດັ່ງກ່າວ ມີອັດຕາການຕາຍສູງເຖິງ 3-6% ເປັນໂລກຕິດຕໍ່ສັດສູ່ຄົນ ແລະ ຍັງສາມາດຕິດເຊື້ອຈາກການສຳຜັດໃກ້ຊິດບຸກຄົນ, ສັດ ຫຼື ວັດຖຸ ທີ່ມີເຊື່ອພະຍາດໄດ້, ໃນປີ 2022 ອົງການອະນາໄມໂລກ (WHO) ກໍເຄີຍໄດ້ປະກາດໃຫ້ພະຍາດດັ່ງກ່າວ ເປັນພາວະສຸກເສີນດ້ານສາທາລະນະສຸກລະຫວ່າງປະເທດ ແລະ ເຕືອນໃຫ້ປະເທດທີ່ມີກໍລະນີທີ່ຖືກຢືນຢັນວ່າະມີພະຍາດດັ່ງກ່າວ ຄວນມີມາດຕະການປ້ອງກັນການແຜ່ລະບາດ ແລະ ປ້ອງກັນພະຍາດຢ່າງລະອຽດ.
“ຝີດາດລີງ Monkeypox” ແມ່ນໂຣກທີ່ເກີດຈາກເຊື້ອໄວຣັສ Orthopoxvirus ເປັນໂຣກທີ່ຕິດຕໍ່ລະຫວ່າງຄົນ ແລະ ສັດທີ່ພົບເຫັນໄດ້ໜ້ອຍ ສ່ວນຫຼາຍຈະພົບໂຣກນີ້ຢູ່ ອາຟຣິກາກາງ ແລະ ຕາເວັນຕົກ ໂດຍເຊື້ອໄວຣັສນີ້ເປັນເຊື້ອທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດໂຣກຝີດາດໃນຄົນ ແລະ ຝີດາດງົວທີ່ພົບໃນສັດຫຼາຍຊະນິດ ໂດຍສະເພາະສັດຕະກູນລິງ, ໜູ, ກະຮອກ, ກະຕ່າຍ ເປັນຕົ້ນ ສັດປ່າແລະສັດລ້ຽງກໍອາດຕິດເຊື່ອໄດ້ ລວມເຖິງຄົນກໍສາມາດຕິດເຊື້ອໄດ້ເຊັ່ນກັນ.
ອາການຂອງໂຣກຝີດາດລີງໃນຄົນ
ຜູ້ທີ່ເປັນພະຍາດດັ່ງກ່າວຈະມີອາການຂອງໂຣກຫຼັງຈາກຕິດເຊື້ອປະມານ 12 ວັນ ແລະ ຈະມີອາການດັ່ງນີ້:
- ມີໄຂ້ ໜາວສັ່ນ
- ຫວດຫົວ ເຈັບຄໍ ຕ່ອມນໍ້າເຫຼືອງໃຫຍ່
- ປວດກ້າມຊີ້ນ ປວດຫຼັງ
- ອ່ອນເພຍ
- ຈາກນັ້ນປະມານ 1-3 ວັນ ຈະມີຜື່ນຂຶ້ນບໍລິເວນແຂນຂາ ແລະ ອາດຈະເກີດຢູ່ໜ້າ ລໍາໂຕອີກດ້ວຍ
- ຈາກຜື່ນຈະກາຍເປັນຕຸ່ມໜອງ
- ໃນໄລຍະສຸດທ້າຍຕຸ່ມໜອງຈະມີິສະເກັດຄຸມແລ້ວຫຼຸດອອກມາ
ວິທີຮັກສາໂຣກຝີດາດລິງໃນຄົນ
ຕາກຜົກກະຕິແລ້ວອາການຈະຄ່ອຍໆຫາຍໄປເອງ ຫຼັງຈາກຜ່ານໄປ 2-4 ອາທິດ ແຕ່ຫາກອາການບໍ່ດີຂຶ້ນ ຄວນຮີບດ່ວນໄປປຶກສາໝໍເພື່ອກວດຮ່າງກາຍຢ່າງລະອຽດ.
ປັດຈຸບັນ, ປະເທດລາວເຮົາຍັງບໍ່ຢືນຢັນວ່າພົບເຫັນກໍລະນີຕິດເຊື້ອດັ່ງກ່າວ ແຕ່ວ່າປະເທດອ້ອມຂ້າງແມ່ນພົບແລ້ວ ສະນັ້ນ ອາດມີຄວາມສ່ຽງທີ່ຈະຢູ່ໃນປະຊາຊົນບາງກຸ່ມເຊັ່ນ ແຮງງານຈາກຕ່າງປະເທດ, ນັກທ່ອງທ່ຽວ, ຜູ້ປະກອບການທ່ອງທ່ຽວ, ນັກທຸລະກິດທີ່ເດີນທາງໄປປະເທດທີ່ມີຜູ້ຕິດເຊື້ອ ຫາກພົບອາການເບື້ອງຕົ້ນຕາມທີ່ໄດ້ກ່າວມາ ຄວນຮີບໄປພົບໝໍໂດຍດ່ວນ.