Monday, May 20, 2024
Lenovo

5 ພຶດຕິກຳ ທຳລາຍສະໝອງ

ໃນສັງຄົມສະໄໝນີ້ມີການປ່ຽນແປງຮູບແບບຂອງການໃຊ້ຊີວິດທີ່ຕ່າງອອກໄປຈາກເດີມຂ້ອນຂ້າງຫຼາຍ ທັງພຶດຕິກຳການໃຊ້ຊີວິດປະຈຳວັນ ຫຼື ແມ້ແຕ່ອາຫານການກິນ ເຊິ່ງພຶດຕິກຳບາງພຶດຕິກຳ ຫຼື ອາຫານບາງຢ່າງທີ່ປ່ຽນໄປຕາມຍຸກສະໄໝນີ້ອາດກໍ່ໃຫ້ເກີດຜົນເສຍຕໍ່ສະໝອງໂດຍທີ່ເຮົາບໍ່ຮູ້ໂຕ ມື້ນີ້ເຮົານຳເອົາ 5 ພຶດຕິກຳທຳລາຍສະໝອງມາຝາກ.

ບໍ່ກິນເຂົ້າເຊົ້າ

ເນື່ອງຈາກວ່າຍຸກສະໄໝເປັນຍຸກແຫ່ງເທັກໂນໂລຊີ່ ແລະ ການແຂ່ງຂັນ ເຮັດໃຫ້ຄົນໃນຍຸກນີ້ຕ້ອງຟ້າວຟັ່ງຕະຫຼອດເວລາເພື່ອເເຂ່ງຂັນກັບເວລາ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ເຂົ້າເຊົ້າຖືກເບິ່ງຂ້າມໄປ ຄົນດື່ມກາເຟແທນເຂົ້າເຊົ້າກັນຫຼາຍ ຫຼື ບາງຄົນບໍ່ກິນຫຍັງເລີຍໃນຕອນເຊົ້າ ແລ້ວຖ້າກິນມື້ທ່ຽງເລີຍ ເຊິ່ງສິ່ງນີ້ເອງຈະເຮັດໃຫ້ສະໝອງບໍ່ໄດ້ຮັບພະລັງງານ ແລະ ສານອາຫານທີ່ພຽງພໍຕໍ່ການໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ ຖ້າຫາກເຮັດແບບນີ້ຕິດຕໍ່ກັນເປັນເວລາດົນ ໃນອານາຄົດຈະເຮັດໃຫ້ເກີດເປັນພະຍາດອາວໄຊເມີ່.

ການອົດນອນ

ການອຶດຫຼັບອຶດນອນຈະສົ່ງຜົນໃຫ້ການຮຽນຮູ້ຂອງເຮົາຊ້າລົງ ເພາະຈະເຮັດໃຫ້ການເຮັດວຽກຂອງສະໝອງສ່ວນຕ່າງໆເຮັດວຽກໄດ້ຢ່າງບໍ່ປົກກະຕິ Prefrontal Cortex ຖ້າເຮັດວຽກບໍ່ເປັນປົກກະຕິ ຈະສະແດງອອກມາໃນຮູບແບບຂອງການທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ປະສິດທິພາບໃນການຕັດສິນໃຈຫຼຸດລົງ ຫຼື ເມື່ອພົບເຈີສິ່ງໃໝ່ໆ ຈະເຮັດໃຫ້ຂະບວນການຮຽນຮູ້ຂອງເຮົາຖົດຖອຍລົງ ເຂົ້າໃຈອີຫຍັງໄດ້ຍາກຂຶ້ນ.

ກິນອາຫານທີ່ມີລົດຫວານຫຼາຍຈົນເກີນໄປ

ການກິນອາຫານລົດຫວານຫຼາຍຈົນເກີນໄປຈະເຮັດໃຫ້ສະໝອງສ່ວນທີ່ຊື່ວ່າ ຮິບໂປແຄມປັດ (Hippocampus) ເຊິ່ງເປັນສະໝອງສ່ວນທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ກ່ຽວກັບການຮຽນຮູ້ ແລະ ການຈື່ຈຳຖືກຂັດຂວາງ ແລະ ຢັບຢັ້ງການເຮັດວຽກຂອງຮໍໂມນເລັບຕິນ (Leptin) ສົ່ງຜົນໃຫ້ເຮົາຮຽນຮູ້ ແລະ ຕອບສະໜອງຕໍ່ສິ່ງຕ່າງໆໄດ້ຊ້າລົງ ສະໝອງຈະຈື່ຈຳຫຍັງໄດ້ບໍ່ຄ່ອຍດີ ຮ່າງກາຍຈະເຊື່ອຍຊາ ແລະ ເມື່ອຍລ້າ.

ສະໝອງຂາດການຝຶກຝົນ

ອະໄວຍະວະທີ່ຊື່ວ່າ ສະໝອງ ກໍ່ຄືກັບອະໄວຍະວະອື່ນໆໃນຮ່າງກາຍຂອງເຮົາ ຄືກັນກັບ ແຂນ, ຂາ, ຫົວໃຈ ຫາກເຮົາມີການອອກກຳລັງກາຍ ແລະ ໃຊ້ງານມັນຢູ່ສະເໝີມັນກໍ່ຈະແຂງແຮງ ແລະ ເຮົາຈະສາມາດໃຊ້ງານມັນໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ຖ້າຫາກເຮົາບໍ່ຄ່ອຍໄດ້ໃຊ້ວ່າມັນ ແຂນ-ຂາເຮົາກໍ່ຈະຝໍ່ຫຼືນ້ອຍລົງ ເຮັດໃຫ້ເຮົາບໍ່ຄ່ອງແຄ່ວໃນການຢິບຈັບ ຫຼື ໄປມາ ດັ່ງນັ້ນຖ້າຫາກເຮົາບໍ່ຢາກທີ່ຈະໃຫ້ສະໝອງຂອງເຮົາຝໍ່ລົງ ເຮົາກໍ່ຄວນທີ່ຈະອອກກຳລັງກາຍສະໝອງໂດຍການຄິດ ແລະ ລອງເຮັດອີຫຍັງໃໝ່ໆ ເພື່ອໃຫ້ສະໝອງໄດ້ໃຊ້ງານຢູ່ສະເໝີ ແລະ ສ້າງເສັ້ນໃຍສະໝອງເພີ່ມຫຼາຍຂຶ້ນ.

ຢູ່ຄົນດຽວຫຼາຍເກີນໄປ

ເນື່ອງຈາກມະນຸດເປັນສັດສັງຄົມ ເພາະສະນັ້ນການທີ່ເຮົາອອກໄປພົບປະຄົນທາງນອກ ມີປະຕິສຳພັນກັບຜູ້ຄົນໃໝ່ໆໃນສະພາບແວດລ້ອມຕ່າງໆ ຈະເປັນການຊ່ວຍພັດທະນາສະໝອງເຮົາໃຫ້ແຂງແຮງຂຶ້ນໄດ້ ແຕ່ໃນສັງຄົມປະຈຸບັນເປັນສັງຄົມທີ່ຟ້າວຝັ່ງ ຜູ້ຄົນຕ້ອງເຮັດວຽກແຂ່ງກັບເວລາ ເມື່ອເຮັດວຽກແລ້ວໆກໍ່ຟ້າວເມືອເຮືອນ ເຮັດໃຫ້ໂອກາດໃນການພົບປະໂອ້ລົມບຸກຄົນຕ່າງໆຫຼຸດໜ້ອຍລົງ ເຮົາຢູ່ຄົນດຽວຫຼາຍຂຶ້ນ ມື້ພັກກໍ່ໜ້ອຍ ແລະ ທັງບໍ່ໄດ້ອອກໄປພົບເຈີສະຖານທີ່ໃໝ່ໆ ເຊິ່ງສິ່ງນີ້ເຮັດໃຫ້ສະໝອງຂອງເຮົາເກີດການເສື່ອມຖອຍ ແລະ ມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ເກີດອາການອາວໄຊເມີ່ ຫຼາຍກວ່າຄົນທີ່ອອກໄປພົບປະຜູ້ຄົນຢູ່ສະເໝີ.


ແລະນີ້ເປັນ 5 ພຶດຕິກກຳທີ່ໃຜຫຼາຍຄົນອາດຈະຫຼົງເຮັດ ຫຼື ອາດຈະເຮັດເປັນກິດຈະວັດປະຈຳວັນໄປແລ້ວ ຕາມສະພາບແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມທີ່ປ່ຽນແປງໄປ ເຊິ່ງຖ້າຫາກວ່າທຸກທ່ານອ່ານມາຈົນຮອດນີ້ ກໍ່ຄົງຈະພໍຮູ້ແລ້ວແມ່ນບບໍ່ວ່າ ພຶດຕິກຳໃດທີ່ເຮົາເຮັດແລ້ວສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ສະໝອງ ຖ້າເຊັ່ນນັ້ນເຮົາກໍ່ຄວນຫຼີກເວັ້ນພຶດຕິກຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເພື່ອຮັກສາສະໝອງຂອງເຮົາໃຫ້ແຂງແຮງ ແລະ ໃຊ້ການໄດ້ຢ່າງຍາວນານ ແລະ ມີປະສິດທິພາບທີ່ຍອດຍ່ຽມຢູ່ສະເໝີ.

ໃນສັງຄົມສະໄໝນີ້ມີການປ່ຽນແປງຮູບແບບຂອງການໃຊ້ຊີວິດທີ່ຕ່າງອອກໄປຈາກເດີມຂ້ອນຂ້າງຫຼາຍ ທັງພຶດຕິກຳການໃຊ້ຊີວິດປະຈຳວັນ ຫຼື ແມ້ແຕ່ອາຫານການກິນ ເຊິ່ງພຶດຕິກຳບາງພຶດຕິກຳ ຫຼື ອາຫານບາງຢ່າງທີ່ປ່ຽນໄປຕາມຍຸກສະໄໝນີ້ອາດກໍ່ໃຫ້ເກີດຜົນເສຍຕໍ່ສະໝອງໂດຍທີ່ເຮົາບໍ່ຮູ້ໂຕ ມື້ນີ້ເຮົານຳເອົາ 5 ພຶດຕິກຳທຳລາຍສະໝອງມາຝາກ.

ບໍ່ກິນເຂົ້າເຊົ້າ

ເນື່ອງຈາກວ່າຍຸກສະໄໝເປັນຍຸກແຫ່ງເທັກໂນໂລຊີ່ ແລະ ການແຂ່ງຂັນ ເຮັດໃຫ້ຄົນໃນຍຸກນີ້ຕ້ອງຟ້າວຟັ່ງຕະຫຼອດເວລາເພື່ອເເຂ່ງຂັນກັບເວລາ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ເຂົ້າເຊົ້າຖືກເບິ່ງຂ້າມໄປ ຄົນດື່ມກາເຟແທນເຂົ້າເຊົ້າກັນຫຼາຍ ຫຼື ບາງຄົນບໍ່ກິນຫຍັງເລີຍໃນຕອນເຊົ້າ ແລ້ວຖ້າກິນມື້ທ່ຽງເລີຍ ເຊິ່ງສິ່ງນີ້ເອງຈະເຮັດໃຫ້ສະໝອງບໍ່ໄດ້ຮັບພະລັງງານ ແລະ ສານອາຫານທີ່ພຽງພໍຕໍ່ການໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ ຖ້າຫາກເຮັດແບບນີ້ຕິດຕໍ່ກັນເປັນເວລາດົນ ໃນອານາຄົດຈະເຮັດໃຫ້ເກີດເປັນພະຍາດອາວໄຊເມີ່.

ການອົດນອນ

ການອຶດຫຼັບອຶດນອນຈະສົ່ງຜົນໃຫ້ການຮຽນຮູ້ຂອງເຮົາຊ້າລົງ ເພາະຈະເຮັດໃຫ້ການເຮັດວຽກຂອງສະໝອງສ່ວນຕ່າງໆເຮັດວຽກໄດ້ຢ່າງບໍ່ປົກກະຕິ Prefrontal Cortex ຖ້າເຮັດວຽກບໍ່ເປັນປົກກະຕິ ຈະສະແດງອອກມາໃນຮູບແບບຂອງການທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ປະສິດທິພາບໃນການຕັດສິນໃຈຫຼຸດລົງ ຫຼື ເມື່ອພົບເຈີສິ່ງໃໝ່ໆ ຈະເຮັດໃຫ້ຂະບວນການຮຽນຮູ້ຂອງເຮົາຖົດຖອຍລົງ ເຂົ້າໃຈອີຫຍັງໄດ້ຍາກຂຶ້ນ.

ກິນອາຫານທີ່ມີລົດຫວານຫຼາຍຈົນເກີນໄປ

ການກິນອາຫານລົດຫວານຫຼາຍຈົນເກີນໄປຈະເຮັດໃຫ້ສະໝອງສ່ວນທີ່ຊື່ວ່າ ຮິບໂປແຄມປັດ (Hippocampus) ເຊິ່ງເປັນສະໝອງສ່ວນທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ກ່ຽວກັບການຮຽນຮູ້ ແລະ ການຈື່ຈຳຖືກຂັດຂວາງ ແລະ ຢັບຢັ້ງການເຮັດວຽກຂອງຮໍໂມນເລັບຕິນ (Leptin) ສົ່ງຜົນໃຫ້ເຮົາຮຽນຮູ້ ແລະ ຕອບສະໜອງຕໍ່ສິ່ງຕ່າງໆໄດ້ຊ້າລົງ ສະໝອງຈະຈື່ຈຳຫຍັງໄດ້ບໍ່ຄ່ອຍດີ ຮ່າງກາຍຈະເຊື່ອຍຊາ ແລະ ເມື່ອຍລ້າ.

ສະໝອງຂາດການຝຶກຝົນ

ອະໄວຍະວະທີ່ຊື່ວ່າ ສະໝອງ ກໍ່ຄືກັບອະໄວຍະວະອື່ນໆໃນຮ່າງກາຍຂອງເຮົາ ຄືກັນກັບ ແຂນ, ຂາ, ຫົວໃຈ ຫາກເຮົາມີການອອກກຳລັງກາຍ ແລະ ໃຊ້ງານມັນຢູ່ສະເໝີມັນກໍ່ຈະແຂງແຮງ ແລະ ເຮົາຈະສາມາດໃຊ້ງານມັນໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ຖ້າຫາກເຮົາບໍ່ຄ່ອຍໄດ້ໃຊ້ວ່າມັນ ແຂນ-ຂາເຮົາກໍ່ຈະຝໍ່ຫຼືນ້ອຍລົງ ເຮັດໃຫ້ເຮົາບໍ່ຄ່ອງແຄ່ວໃນການຢິບຈັບ ຫຼື ໄປມາ ດັ່ງນັ້ນຖ້າຫາກເຮົາບໍ່ຢາກທີ່ຈະໃຫ້ສະໝອງຂອງເຮົາຝໍ່ລົງ ເຮົາກໍ່ຄວນທີ່ຈະອອກກຳລັງກາຍສະໝອງໂດຍການຄິດ ແລະ ລອງເຮັດອີຫຍັງໃໝ່ໆ ເພື່ອໃຫ້ສະໝອງໄດ້ໃຊ້ງານຢູ່ສະເໝີ ແລະ ສ້າງເສັ້ນໃຍສະໝອງເພີ່ມຫຼາຍຂຶ້ນ.

ຢູ່ຄົນດຽວຫຼາຍເກີນໄປ

ເນື່ອງຈາກມະນຸດເປັນສັດສັງຄົມ ເພາະສະນັ້ນການທີ່ເຮົາອອກໄປພົບປະຄົນທາງນອກ ມີປະຕິສຳພັນກັບຜູ້ຄົນໃໝ່ໆໃນສະພາບແວດລ້ອມຕ່າງໆ ຈະເປັນການຊ່ວຍພັດທະນາສະໝອງເຮົາໃຫ້ແຂງແຮງຂຶ້ນໄດ້ ແຕ່ໃນສັງຄົມປະຈຸບັນເປັນສັງຄົມທີ່ຟ້າວຝັ່ງ ຜູ້ຄົນຕ້ອງເຮັດວຽກແຂ່ງກັບເວລາ ເມື່ອເຮັດວຽກແລ້ວໆກໍ່ຟ້າວເມືອເຮືອນ ເຮັດໃຫ້ໂອກາດໃນການພົບປະໂອ້ລົມບຸກຄົນຕ່າງໆຫຼຸດໜ້ອຍລົງ ເຮົາຢູ່ຄົນດຽວຫຼາຍຂຶ້ນ ມື້ພັກກໍ່ໜ້ອຍ ແລະ ທັງບໍ່ໄດ້ອອກໄປພົບເຈີສະຖານທີ່ໃໝ່ໆ ເຊິ່ງສິ່ງນີ້ເຮັດໃຫ້ສະໝອງຂອງເຮົາເກີດການເສື່ອມຖອຍ ແລະ ມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ເກີດອາການອາວໄຊເມີ່ ຫຼາຍກວ່າຄົນທີ່ອອກໄປພົບປະຜູ້ຄົນຢູ່ສະເໝີ.


ແລະນີ້ເປັນ 5 ພຶດຕິກກຳທີ່ໃຜຫຼາຍຄົນອາດຈະຫຼົງເຮັດ ຫຼື ອາດຈະເຮັດເປັນກິດຈະວັດປະຈຳວັນໄປແລ້ວ ຕາມສະພາບແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມທີ່ປ່ຽນແປງໄປ ເຊິ່ງຖ້າຫາກວ່າທຸກທ່ານອ່ານມາຈົນຮອດນີ້ ກໍ່ຄົງຈະພໍຮູ້ແລ້ວແມ່ນບບໍ່ວ່າ ພຶດຕິກຳໃດທີ່ເຮົາເຮັດແລ້ວສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ສະໝອງ ຖ້າເຊັ່ນນັ້ນເຮົາກໍ່ຄວນຫຼີກເວັ້ນພຶດຕິກຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເພື່ອຮັກສາສະໝອງຂອງເຮົາໃຫ້ແຂງແຮງ ແລະ ໃຊ້ການໄດ້ຢ່າງຍາວນານ ແລະ ມີປະສິດທິພາບທີ່ຍອດຍ່ຽມຢູ່ສະເໝີ.

More from author

Related posts

ຂໍຂອບໃຈນຳຜູ້ສະໜັບສະໜູນ

Latest posts

ອາຫານທຸກຄາບມີຜົນຕໍ່ການນອນຫຼັບ

ການນອນຫຼັບ ເປັນການພັກຜ່ອນດີທີ່ສຸດສຳລັບຮ່າງກາຍ ເພາະຊ່ວຍເພີ່ມ ແລະຮັກສາປະສິດທິພາບ ການເຮັດວຽກຂອງອະໄວຍະວະຕ່າງໆ ໃຫ້ສົມບູນແຂງແຮງ. ໃນຂະນະດຽວກັນຜົນເສຍຂອງການນອນບໍ່ພຽງພໍ ຈະເຮັດໃຫ້ຈຸລັງຕ່າງໆ ເສື່ອມສະພາບ, ນຳ້ໜັກເພີ່ມ, ບໍ່ສົດຊື່ນ, ອ່ອນເພຍ ແລະອາລົມປ່ຽນແປງງ່າຍ. ໜຶ່ງໃນເຄັດລັບທີ່ເຮັດໃຫ້ທ່ານນອນຫຼັບໄດ້ດີກໍຄື ອາຫານທຸກຄາບທີ່ທ່ານກິນເຂົ້າໄປນັ້ນເອງ.

ເປີດແອ ນອນຫຼັບໃນລົດ “ສ່ຽງເສຍຊີວິດ”

ຖ້າໃຜຮູ້ໂຕວ່າ ໂຕເອງຕ້ອງຂັບລົດໄກໆ ສິ່ງທຳອິດທີ່ຄວນຄຳນຶງ ກໍຄື ການພັກຜ່ອນໃຫ້ພຽງພໍ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ມີສະຕິທີ່ດີ, ບໍ່ຫຼັບໃນ. ຖ້າພັກຜ່ອນມາບໍ່ພຽງພໍ ຮ່າງກາຍຈະອ່ອນເພຍ ຮູ້ສຶກເຫງົານອນຈົນຕ້ອງຢຸດນອນພັກຜ່ອນແຄມທາງ ຊຶ່ງມັນເປັນສິ່ງທີ່ອັນຕະລາຍທີ່ສຸດຂອງການນອນໃນລົດ, ແຕ່ດ້ວຍຄວາມຮັກສະບາຍ ຄົນສ່ວນຫຼາຍຈຶ່ງເລືອກທີ່ຈະເປີດແອລົດປະໄວ້ຂະນະນອນຫຼັບນັ້ນ ຖືເປັນສິ່ງອັນຕະລາຍຕໍ່ຊີວິດ.

ປະໂຫຍດຈາກ “ຜັກຂະ” ຜັກພື້ນບ້ານຂອງລາວ

ຜັກຂະ ຫຼື ຜັກເນົ່າ ເປັນຜັກພື້ນບ້ານຂອງລາວ ປະຊາຊົນຊາວລາວນິຍົມປູກໄວ້ຕາມແຄມຮົ້ວເຮືອນຂອງຕົນເອງ ໂດຍຄຸນລັກສະນະເດັ່ນຂອງ "ຜັກຂະ" ກໍຄື ເປັນພືດຕະກູນຖົ່ວທີ່ມີໜາມແຫຼມຄົມຕາມກິ່ງກ້ານ, ມີກິ່ນຮຸນແຮງ ບາງທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນ ຜັກຂະຕາມກິ່ນວ່າ “ຜັກເນົ່າ”.