ເສົາຫີນ ທີ່ເກົ່າແກ່ ແລະ ສຳຄັນຂອງວັດອິນແປງ ມະຫາວິຫາຣ, ນະຄອນຫຼວງ ວຽງຈັນ ເປັນເສົາຫີນທີ່ແກະສະຫຼັກພຣະພຸດທະຮູບ ປາງສະມາທິ 28 ອົງ ໃນຍຸກສະໄໝກ່ອນອານາຈັກ ລ້ານຊ້າງ, ກ່ອນຈະຮອດ ພຣະພຸດທະເຈົ້າໂຄດົມ, ໃນຍຸກ ປັດຈຸບັນນີ້ ກໍໄດ້ປະກົດມີພຣພຸດທະເຈົ້າມາກ່ອນ 27 ອົງ ແລະ ກ່ອນໜ້າ 27 ອົງນີ້ ກໍມີຈຳນວນ ພຣະພຸດທະຮູບ ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຈົນນັບບໍ່ຖ້ວນ.
ແຕ່ໃນທີ່ນີ້ຈະມານັບແຕ່ 28 ອົງ ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍພຣະນາມ ດັ່ງນີ້:
1. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ຕັນຫັງກອນ ( ຕັນຫັງກະໂຣ ).
2. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ເມທັງກອນ ( ເມທັງກະໂຣ ).
3. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ສະຣະນັງກອນ ( ສະຣະນັງກະໂຣ ).
4. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ທີປັງກອນ ( ທີປັງກະໂຣ ).
5. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ໂກນດັນຍະ ( ໂກດັນໂຍ ).
6. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ມັງຄະຣະ ( ມັງຄະໂຣ ).
7. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ສຸມະນະ ( ສຸມະໂນ ).
8. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ເຣວະຕະ ( ເຣວະໂຕ ).
9. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ໂສພິຕະ ( ໂສພິໂຕ ).
10. ພຣະພຸທທະເຈົ້າອະໂນມະທັສສີ.
11. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ປະທຸມະ (ປະທຸໂມ).
12. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ນາຣະທະ (ນາຣະໂທ).
13. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ປະທຸມຸຕຕະຣະ (ປະທຸມຸຕຕະໂຣ).
14. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ສຸເມທະ (ສຸເມໂທ).
15. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ສຸຊາຕະ (ສຸຊາໂຕ).
16. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ປິຍະທັສສີ.
17. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ອັຖຖະທັສສີ.
18. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ທັມມະທັສສີ.
19. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ສິດທັດຖະ (ສິດທັດໂຖ).
20. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ຕິສສະ (ຕິສໂສ).
21. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ປຸສສະ (ປຸສໂສ).
22. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ວິປັສສີ.
23. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ສິຂີ.
24. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ເວສສະພູ.
25. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ກະກຸສັນທະ (ກະກຸສັນໂທ).
26. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ໂກນາຄະມະນະ (ໂກນາຄະມະໂນ).
27. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ກັສສະປະ (ກັສສະໂປ).
28. ພຣະພຸທທະເຈົ້າ ໂຄຕະມະ ຫຼື ໂຄດົມ ຫຼື ໂຄຕະໂມ (ອົງປັດຈຸບັນນີ້ເອງ).
ຫາກຈະແບ່ງຕາມກັບ ໂດຍການນັບອະສົງໄຂກັບ ແມ່ນຈະນັບອະສົງໄຂທຳອິດ ໂດຍເລີ່ມນັບຈາກໄລຍະເວລາທີ່ ອະດີດຊາດຂອງພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ ໂຄຕະມະ ເລີ່ມສ້າງບາຣະມີ ໂດຍການອະທິຖານປາຖະໜາໃນໃຈວ່າ ຈະເປັນພຣະສັມມາສັມພຸທທະເຈົ້າເປັນຄັ້ງທຳອິດ ນັບແຕ່ອະດີດຮອດທຸກມື້ນີ້, ຜູ້ມີໃຈສັດທາທີ່ແຮງກ້າ ມັກຈະສ້າງພຣະພຸທທະຮູບ 28 ອົງຖວາຍວັດ ໂດຍແກະສະລັກ ຈາກຫີນ, ໄມ້ ຫຼື ຫຼໍ່ດ້ວຍທອງສຳຣິດ ນອກນັ້ນ, ຍັງແຕ້ມໄວ້ພື້ນຫຼັງຂອງພຣະປະທານຕາມວັດຕ່າງໆ ເຮັດຜ້າພິມເປັນທຸງ ແລະ ອື່ນໆ ເພື່ອຖວາຍເປັນພຸທທະບູຊາ.
ທີ່ມາ: Art and Culture of Laos