Arts and Cultures

ເທດສະການກຸດຈີນ ຖືເປັນເທດສະການໜຶ່ງທີ່ສຳຄັນ ຂອງຊາວຈີນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ ແລະ ຊາວລາວເຊື້ອສາຍຈີນ, ເຮົາມັກຈະຄຸ້ນເຄີຍກັບການໄຫວ້ເຈົ້າ, ໄຫວ້ບັນພະບູລຸດ ໃນຮູບແບບທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄປ ຈາກແຕ່ກ່ອນທີ່ມີພິທີຢ່າງເຕັມຮູບແບບ ທັງເຄື່ອງໄຫວ້ຕ່າງໆ ແລະ ລະດັບຂັ້ນຕອນໃນການໄຫວ້ ແຕ່ໃນປັດຈຸບັນ, ໄດ້ມີການຈັດຂອງໄຫວ້ ໄວ້ເປັນຊຸດຈຳນ່າຍ ບໍ່ວ່າຈະເປັນ: ເຄື່ອງໄຫວ້ເຈົ້າ, ໄຫວ້ບັນພະບູລຸດ, ໄຫວ້ຂໍພອນ ແລະ ໄຫວ້ວິນຍານ ກໍຈະມີການຈັດກຽມໄວ້ ເພື່ອຄວາມສະດວກ ແລະ ສິ່ງທີ່ຄົນນິຍົມຊື້ໄປໄຫວ້ຫຼາຍ ໃນທຸກໆປີ ຈະເປັນເຄື່ອງໄຫວ້ຂໍພອນ ເພາະຄົນສ່ວນຫຼາຍຈະເຂົ້າໄປກາບໄຫວ້ ຂໍພອນຫຼາຍຂຶ້ນໃນມື້ປີໃໝ່.

ຫຼາຍຄົນຈະເຄີຍເຫັນ ແລະ ເຄີຍໄປຮ່ວມບຸນຍົກຍອດ “ຊໍ່ຟ້າ”  ໃສ່ສິມສາລາ, ພຣະເຈດີ ຖືເປັນການທານທີ່ດີທີ່ສຸດ ເພາະວ່າຢູ່ສູງທີ່ສຸດຂອງອາຄານ ແລະ ເປັນຈຸດເດັ່ນຂອງອາຄານນັ້ນ, ຊໍ່່ຟ້າ ນິຍົມເຮັດໄວ້ເຄິ່ງກາງ ເປັນສັດຕະ ຫຼື ຊໍ່ 5 ຊັ້ນ, 7 ຊັ້ນ ແລະ 9 ຊັ້ນ ເປັນຕົ້ນ. ຖ້ານຕ່ຳລົງມາ “ແມ່ນລູກທາດ ຫຼື ດວງປີ” ເອົາໄວ້ສຽບຍອດ ຊໍ່ຟ້າ ຕ່ຳລົງມາແມ່ນ “ແທນບັນລັງ” ເປັນສ່ວນທີ່ຢອງຫຼັງຄາ ອີກຊັ້ນໜຶ່ງ, ອົງປະກອບທັງໝົດຂອງ ຊໍ່ຟ້າ ສາມຖ້ານຂ້າງເທິງ ແມ່ນເປັນຕົວແທນ ໃຫ້ລະບົບຈັກກະວານວິທະຍາ ຫຼື ເຂົາພະສຸເມນ ຕາມແນວຄະຕິ ຄວາມເຊື່ອຂອງຄົນອິນເດຍບູຮານ ລວມສາສະໜາພາມ ແລະ ສາສະໜາພຸດ.

ຜ້າຂຽນທຽນ ເປັນສິລະປະ ການສ້າງລວດລາຍເທິງແຜ່ນຜ້າ, ເປັນເອກະລັກ ອີກແບບໜຶ່ງຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ທີ່ນິຍົມເຮັດກັນໃນກຸ່ມມົ້ງລາຍ ເປັນພູມປັນຍາ ແລະ ສິລະປະບູຮານດັ່ງເດີມ ທີ່ເປັນມໍລະດົກຕົກທອດມາ ແຕ່ບັນພະບູລຸດ ຖ່າຍທອດສືບຕໍ່ກັນມາ ຫຼາຍຊົ່ວອາຍຸຄົນຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ. ຜ້າຂຽນທຽນ ເປັນຜ້າທີ່ແມ່ຍິງເຜົ່າມົ້ງລາຍທຸກຄົນ ມີຄວາມຜູກພັນ ແລະ ມີຄວາມສາມາດ ໃນການແຕ້ມລວດລາຍຂຽນທຽນ ລົງໃສ່ຜ້າທີ່ກຽມໄວ້ໄດ້ຢ່າງລະອຽດຊັບຊ້ອນ ຜ່ານຂະບວນການຈົນເປັນຜືນຜ້າ ທີ່ງົດງາມ, ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກ ແລະ ນິຍົມກັນຫຼາຍ ໃນການໃຊ້ຕັດຫຍີບເປັນກະໂປ່ງແມ່ຍິງ, ໃນອາດີດ ກະໂປ່ງແມ່ຍິງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ຈະແຕ້ມຫຼວດລາຍ ຂຽນທຽນ ແລ້ວນຳໄປຍ້ອມສີ ແລະ ອັດກີບ ຈຶ່ງນຳໄປຕັດຫຍີບ, ກວ່າຈະຜ່ານຂະບວນການຈົນເປັນກະໂປ່ງໄດ້ 1 ຜືນ ອາດຕ້ອງໃຊ້ເວລາໃນການເຮັດເກືອບ 1 ປີ.

ສຳລັບປະເທດລາວເຮົາ ທີ່ມີຄົນລາວເຊື້ອສາຍຈີນຢູ່ ເຮັດໃຫ້ບາງຄວາມຄິດ ແລະ ວັດທະນະທຳ ກໍຍັງໄດ້ຕ້ອງປະຕິດບັດຄວບຄູ່ກັນໄປ ໂດຍສະເພາະຄວາມເຊື່ອເລື່ອງດວງຊະຕາ ເຊິ່ງຕາມຄວາມເຊື່ອຂອງຈີນໃນແຕ່ລະປີ ແມ່ນຈະມີປີຊົງ ຈະເປັນປີທີ່ມີການປ່ຽນແປງຄັ້ງໃຫຍ່ໃຫຍ່.

"ອູ່ເຂົ້າລົ້ນສາງ ພະທາດສາມປາງ ເສັ້ນທາງບູຮານ ພະລານຈຳປາ ພະລານສອງສີ ປ່າໄມ້ຂຽວກະຈີ ສີລາອີ່ເກີ້ງ" ແມ່ນຄຳຂວັນຂອງພຣະທາດສາມປາງ ແລະ ພຣະທາດສາມປາງ ຍັງຖືເປັນພຣະທາດທີ່ງົດງາມ ແລະ ເກົ່າແກ່ໃນເມືອງສຸຂຸມມາອີກດ້ວຍ.

"ບຸນເກຼິ " ແມ່ນການນໍາເອົາຜົນລະປູກ ເຊັ່ນ: ເຜືອກ, ມັນ ມາປຸງແຕ່ງເປັນອາຫານ ເພື່ອຖວາຍບູຊາບັນພະບູລຸດ ແລະ ພໍ່ແມ່, ປູ່ຍ່າ, ຕາຍາຍ, ເຈົ້າດິນເຈົ້າດອນ ຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປ ອີກຢ່າງກໍເພື່ອເປັນການສະເຫຼີມສະຫຼອງການເກັບກ່ຽວຜົນລະປູກ ແລະ ໄຫວ້ບັນພະບູລຸດ ທີຊ່ວຍປົກປັກຮັກສາຜົນລະປູກ ໃຫ້ໄດ້ຮັບຜົນດີ ແລະ ປົກປ້ອງຄຸ້ມຄອງລູກຫຼານ ໃຫ້ມີສຸຂະພາບແຂງແຮງ ປາສະຈາກໂລກໄພໄຂ້ເຈັບ.

ບຸນກິນຈຽງຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ແມ່ນປະເພນີໜຶ່ງທີ່ສືບທອດກັນມາແຕ່ບູຮານນະການ ຈະມີການຈັດຂຶ້ນໃນທຸກໆປີ ເຊິ່ງຈະເລີ່ມຈັດແຕ່ກາງເດືອນທັນວາ ຈົນເຖິງ ເດືອນມັງກອນ, ພາຍໃນງານຈະມີການຈັດກິດຈະກຳການແຂງຂັນກິລາ ແລະ ປະເພດນີຕ່າງໆຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ທີ່ສືບທອດກັນມາແຕ່ດົນນານ ມື້ນີ້ເຮົາຈະພາມາຮູ້ຈັກ 4 ກິລາ ຫຼັກໆຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງໃນງານບຸນກິນຈຽງ ປະກອບມີ: ກິລາເປົ່າແຄນເທິງເຊືອກ, ກິລາຕີໝາກຂ່າງ, ກິລາຍິງໜ້າເກັກ ແລະ ກິລາງົວຊົນ ເຊິ່ງກິລາທັງ 4 ຢ່າງນີ້ຈະຊ່ວຍສ້າງຄວາມມ່ວນຊື່ໃຫ້ກັບຜູ້ຊົມຜູ້ເຊຍ.

ສິລະປະການຕ່ຳພົມດ້ວຍມື ຈາກ ມະຫັດສະຈັນຕ່ຳພົມລາວ ຖືວ່າເປັນງານສືມືໜຶ່ງດຽວໃນລາວ ທີ່ໃຊ້ວັດຖຸດິບ ໄໝມ້ອນມາຕ່ຳເປັນພົມ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ຜົນງານທີ່ໄດ້ອອກມາ ມີຄວາມງົດງາມ, ເປັນເອກະລັກ ແລະ ມີຄຸນຄ່າສູງ.