“ພະທາດແມວສີ” ທີ່ຕັ້ງຢູ່ບ້ານສະ, ເມືອງ ລອງ, ແຂວງຫຼວງນໍ້າທາ ຢູ່ຈອມພູສູງ ຫ່າງຈາກລະດັບນໍ້າທະເລ 1,000 ກວ່າແມັດ, ທິດເໜືອ ຕິດກັບປ່າໄມ້ ທິດໃຕ້ຕິດກັບ ທາງໄປບ້ານສະ, ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບປ່າໄມ້ ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ ແມ່ນໍ້າຂອງເຊິ່ງເປັນຊາຍແດນຂັ້ນລະຫວ່າງ ລາວ-ມຽນມາ ເປັນພຣະທາດດວງໜຶ່ງທີ່ມີເກົ່າແກ່, ສັກສິດ ແລະ ມີຊື່ສຽງມາຕັ້ງແຕ່ດົນນານ ຄາດວ່າສ້າງມາແລ້ວຫຼາຍ 100 ປີ ຫຼື ຫຼາຍອາຍຸຊົ່ວຄົນ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການກໍ່ສ້າງ ແລະ ປະຕິສັງຂອນຂຶ້ນໃໝ່ ຈໍານວນ 5 ຄັ້ງຄື: ຄັ້ງທີ I ປີ ຄສ 1913, ຄັ້ງທີ II ປີ ຄສ 1972, ຄັ້ງທີ III ປີ ຄສ 1991, ຄັ້ງທີ IV ປີ ຄສ 1998 ແລະ ຄັ້ງທີ V ປີ ຄສ 2023.
ປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງ “ພຣະທາດແມວສີ”
“ພຣະທາດແມວສີ” ຊື່ເປັນພາສາບາລີ ເອີ້ນວ່າ “ມັດຊາລີກະເສລະປັບພັຕຕາທາດ” ເມື່ອສ້າງພຣະທາດຫຼວງຈອມຍອງ (ເມືອງຍອງ ສະຫະພາບມຽນມາໃນປະຈຸບັນ) ແລ້ວ ພຣະອໍລະຫັນຕາເຈົ້າ ໄດ້ນໍາເອົາ ພຣະບາຣົມມະສາຣິຂະທາດ ແລ້ວໄດ້ແຍກ ອອກເປັນ 8 ສ່ວນ ໄດ້ມີສ່ວນກະດູກໜ້າເເຂ່ງ ແລະ ຂໍ້ພຣະບາດຂວາຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ ມາປະດິດສະຖານ ຢູ່ພຣະທາດແມວສີແຫ່ງນີ້ ໄວ້ໃຫ້ເປັນທີ່ກາບໄຫວ້, ສັກກະລະບູຊາແກ່ຄົນ ແລະ ເທວະດາທັງຫຼາຍ; ພຣະອໍລະຫັນຕາເຈົ້າໄດ້ກ່າວວ່າ: ດູລາມະຫາລາດທັງຫຼາຍ ເມື່ອພຣະພຸດທະເຈົ້າຈາຣິກທາງລິດ ມາຮອດ ດອຍຜາແມວ ຕັ້ງຢູ່ສົບແມ່ນ້ຳມະຫິນະທີຟາກແມ່ນ້ຳຂອງ (ເບື້ອງລາວ);
ພາບຈາກ: YOUTTASATH
ຕາມຕໍານານເລົ່າຂານພຣະພຸດທະເຈົ້າໄດ້ທຳນາຍໄວ້ວ່າ: ເຄີຍມີພະໂພທິສັດອົງໜຶ່ງມາເກີດເປັນແມວຄໍາ ອາໃສ່ຢູ່ໃນດອຍແຫ່ງນີ້ເອີ້ນວ່າດອຍຜາແມວ ເຊິ່ງເປັນດອຍສັກສິດ ຈິ່ງຂໍເມດຕາມະຫາລາດທັງຫຼາຍຮັບເອົາບຸນ; ເຈົ້າພຣະຍາສຸລັງຄະວຸດທິ ເປັນຜູ້ທີ່ມີໃຈສັດທາໃນພະພຸດທະສາດສະໜາ ແລະ ເສນາທັງຫຼາຍ ກໍຮັບສາທຸເອົາບຸນ ໃຫ້ແສນອາດບ້ານຟ້າໃຕ້, ຫມາຍມີໝື່ນອະລິນບ້ານທອງ ຕັ້ງດອຍລູກນີ້ເອີ້ນຊື່ວ່າ: ມັດຊາລີກະເສລະປັບພັຕຕາທາດ ຫຼື ດອຍຜາແມວ ແລະ ໄດ້ໃສ່ຊື່ວ່າພຣະທາດແມວສີຕາບເຖິງບັດນີ້ “ຕໍານານການກໍ່ສ້າງມີດັ່ງນີ້”
ຊາວເມືອງໃນຄະນະນັ້ນໄດ້ກໍ່ມາພ້ອມກັນສ້າງເຈດີຍະທາດກໍເອົາກັນຂຸດລົງເລິກ 12 ສອກແລ້ວເອົາຜ້າສັງຄາຕິປູລົງໄວ້ໃນແລ້ວຈຶ່ງເອົາກະດູກຂໍ້ຕີນຂວາຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າໃສ່ໃນກະອູບໄມ້ຮວກ, ໃສ່ໄວ້ໃນໄມ້ຈັນ, ຈຶ່ງເອົາອຽງໄມ່ຈັນເຂົ້າໃສ່ກະອູບເງີນເຂົ້າໃສ່ໃນກະອູບຄຳເຂົ້າໃສ່ໃນກະອູບຈີນ (ໝໍ້ດິນເຜົາ) ຈຶ່ງຝັງໄວ້ກາງມົນທົນ “ຈາກການຄາດເດົາເຈົ້າພະຍາສຸລັງຄະວຸດທິສ້າງພຣະທາດຈອມຍອງແລ້ວເສັດສິ້ນໃນປີ ພ.ສ 1950 ແລ້ວສັ່ງຄົນມາສ້າງພຣະທາດແມວສີກໍຄົງຈະຢູ່ໄລ່ເລ່ຍກັນບໍ່ຫຼາຍຄາດວ່າອາຍຸພຣະທາດແມວສີຢູ່ທີ່ 600 ກວ່າປີ”.
ຈາກນັ້ນພຣະທາດແມວສີໄດ້ຖືກສ້ອມແປງໂດຍ ພຣະປີ່ຫຼວງກັນໄຈປ່າບົງ ສັງຄະລາດເມືອງຍອງ ຫຼື ພຣະປີ່ຫຼວງປ່າບົງ (ມີຫຼັກສືລາຈາລຶກໄວ້) ພ້ອມທັ້ງຊາວເມືອງສະ (ສປປລາວ) ແລະ ເມືອງຍອງ (ປະເທດມຽນມາ) ສ້ອມແຊມໃນປີ ຄ.ສ 2457 ຈາກນັ້ນມາພຣະທາດກໍລົ້ມຕາມການເວລາອັນຍາວນານໂດຍບໍ່ມີຄົນຊາບເຖິງປີ ພ.ສ ທີ່ພຣະທາດລົ້ມເລີຍ ຈາກນັ້ນກໍ່ໄດ້ຖືກກໍ່ສ້າງ ແລະ ປະຕິສັງຂອນ ຄັ້ງທີ II ປີ ຄສ 1972, ຄັ້ງທີ III ປີ ຄສ 1991, ຄັ້ງທີ IV ປີ ຄສ 1998 ແລະ ຄັ້ງທີ V ປີ ຄສ 2023. ປີ ພ.ສ 2563 ຊາວບ້ານເມືອງສະໄດ້ມານິມົນທ່ານເຈົ້າສາທຸອິນທະນິນໃຫ້ຈາລິກນໍາຂະບວນສັດທາທັ້ງຫຼາຍໄປທຳການບູລະນະພຣະທາດແມວສີໃຫ້ຄົງສະພາບເກົ່າທ່ານສາທຸເຈົ້າຈຶງຮັບນິມົນສ້າງພຣະທາດແມວສີແຫ່ງນີ້ໄວ້ສືບສ້າງສາສະນາຕໍ່ໄປ ສາທຸອິນທະນິນ ໄດ້ເລີ່ມບູລະນະສ້າງ 17 ມັງກອນ ປີ 2023 ແລ້ວເສັດ ທີ່ 5 ເມສາ 2023 ໂດຍໄດ້ສ້າງ
- ຊ່ອມແຊມພະທາດແມວສີ
- ເສັ້ນທາງ 10 ກິໂລແມດ ຂຶ້ນພະທາດ
- ທາງຄອນກີດຂຶ້ນ ຈາກລານຈອດລົດຫາອົງພະທາດ
- ຫ້ອງນ້ຳ
- ສາລາບຳເພັນບຸນ 1 ຫລັງ
- ອ່າງເກັບນ້ຳ
- ເທກັນເຈື່ອນອ້ອມທາດ
ໂດຍ: ອຸທາ ພົນທາວີ
ພາບຈາກ: YOUTTASATH