ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ “ບຸນກິນຈຽງ” ຫຼື ບຸນນໍເປເຈົາ ປີໃໝ່ຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ແຫ່ງ ສປປ.ລາວ

ບຸນປະຈຳປີຂອງເຜົ່າມົ້ງ ແມ່ນງານສົ່ງທ້າຍປີເກົ່າຕ້ອນຮັບປີໃໝ່,ເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງຄວາມສາມັກຄີ,ຄວາມຜູກໝັ້ນໃນວົງສາຄະນາຍາດຂອງປະຊາຊົນເຜົ່າມົ້ງທີ່ຢູ່ຫ່າງໄກໄດ້ມາພົບປະສ້າງສັນ ແລະ ເພື່ອເຮັດພິທີກຳລະນຶກເຖິງບັນພະບູລຸດຂອງວົງສາຄະນະຍາດຕົນ.

ເຊິ່ງເຈົ້າກົກເຈົ້າເລົ່າ ໄດ້ນຳພາຊາວເຜົ່າມົ້ງຈັດງານບຸນນໍເປເຈົາ ທີຍິ່ງໃຫຍ່ຂື້ນມາແຕ່ດົນນານ ແລະ ມີຄວາມໝາຍຄວາມສຳຄັນທີ່ສ່ອງແສງເຖິງຮິດຄອງປະເພນີ,ວັດທະນະທຳອັນດີງາມຂອງຊົນເຜົ່າໃນລາວ ໂດຍສະເພາະແມ່ນເຜົ່າມົ້ງ,ເຊິ່ງມີເອກະລັກສະເພາະຂອງເຜົ່າເຊັ່ນ: ການໂຍນໝາກຄອນ,ເປົ່າແຄນ,ການຂັບລຳ,ຍິງໜ້າເກັກ,ຕີໝາກຂ່າງ,ເປົ່າຂຸ່ຍ ແລະ ເປົ່າໃບໄມ້.

ຊົນເຜົ່າມົ້ງເປັນ ຊົນເຜົ່າ ໜຶ່ງໃນ 50 ຊົນເຜົ່າໃນວົງຄະນາຍາດແຫ່ງຊາດລາວຈັດຢູ່ໃນ ໝວດພາສາມົ້ງ – ອີວມຽນ ມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາອັນຍາວນານຄ້າຍຄືກັບຊົນເຜົ່າອື່ນໆ ຂອງລາວ.

ຊົນເຜົ່າມົ້ງມີ ພາສາຂຽນເປັນເອກະລັກຂອງຕົນເອງ ສ່ວນພາສາປາກເວົ້າມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນເລັກໜ້ອຍ, ແຕ່ສາມາດເຂົ້າໃຈຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ ມີເອກະລັກທາງດ້ານ ຮີດຄອງ ປະເພນີຄວາມເຊື່ອຖື ວັດທະນະທຳຂອງຕົນເອງໄວ້ໃຫ້ ຮຸ່ນລູກ – ຮຸ່ນຫຼານ ຈົນເຖິງທຸກວັນນີ້.

ງານບຸນກິນຈຽງ ຫລື (ນໍ່ເປເຈົ່າ) ຂອງ ຊົນເຜົ່າມົ້ງ ເພື່ອເປັນການ ສະເຫຼີມສະຫຼອງຜົນງານການ ຜະລິດໃນຮອບ 1 ປີ ທັງເປັນການ ຟື້ນຟູເຜີຍແຜ່ຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ວັດທະນະທຳອັນດີງາມຂອງຕົນ ເປັນການສົມມາຄາລະວະຕໍ່ຜູ້ອາວຸໂສ, ຜູ້ເປັນພໍ່ເປັນແມ່ ແລະ ຜູ້ນຳພາໃນຕະກຸນ ເປັນໂອກາດເຕົ້າ ໂຮມພໍ່ແມ່ ຍາດຕິພີ່ນ້ອງທັງໃກ້ ແລະ ໄກ ເພື່ອຢ້ຽມຢາມ ພົບປະສ້າງສັນຄວາມສາມັກຄີ ແລະ ຮູ້ບຸນຄຸນຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນ, ພາຍໃນງານ ໄດ້ມີການ ແຂ່ງຂັນກິລາ ຍິ່ງໜ້າເກັກ, ກິລາໝາກຄ່າງ, ກິລາ ແຂ່ງລົດສາມລໍ້ໄມ້ ລະຫວ່າງ ບ້ານຕໍ່ບ້ານ, ໂຍນໝາກຄອນ ແລະ ຊົມສິລະປະຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງຢ່າງມ່ວນຊື່ນ.

ການຫຼິ້ນເກມພື້ນບານໃນງານບຸນກິນຈຽງ.

ປະເພນີກິນຈຽງ ຈະຈັດເປັນ 03 ໄລຍະ ຄື:

ໄລຍະທີ 1: ຫົວໜ້າຄອບຄົວຈະເປັນຜູ້ປັດສິ່ງທີ່ບໍ່ດີ, ຄວາມທຸກຍາກ ໃນຄອບຄົວ ແລະ ໄປສົ່ງທ້າຍປີເກົ່າ ຕ້ອນຮັບປີໃໝ່ຢູ່ໃນຈຸດລວມຂອງແຕ່ລະຊິງຊາວ;

ໄລຍະທີ 2: ແມ່ນໄລຍະທີ່ຫົວໜ້າຄອບຄົວ ໄດ້ມາເອີ້ນຂວັນຢູ່ເຮືອນໃຫ້ແຕ່ ລະຄົນໃນຄອບຄົວ ໃຫ້ຢູ່ດີມີແຮງ, ປັດເປົ່າສິ່ງທີ່ບໍ່ດີອອກໄປຈາກຄອບຄົວ ແລະ ມີການເຮັດພາເຂົ້າສາມັກຄີໃນຄອບຄົວ ເອີ້ນກັນວ່າ: ຈຽງໄກ່;

ໄລຍະທີ 3: ແມ່ນໄລຍະພົບປະສ້າງສັນກັບຜູ້ເຖົ້າ-ຜູ້ແກ່ຊິງຊາວ, ພົບປະສ້າງສັນ ລະຫວ່າງ ໝູ່ຄູ່, ບ່າວສາວ ໂດຍການໂຍນໝາກຄອນ ເພື່ອຜູກມັດຄວາມສາມັກຄີຮັກແພງເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ. ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ, ຍັງໄດ້ມີການສະແດງສິລະປະ ແລະ ສ້າງຂະບວນການກິລາ ທີ່ເປັນເອກະ ລັກຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ເຊັ່ນ: ຂັບລໍາເຜົ່າມົ້ງ, ເປົ່າປີ່, ເປົ່າແຄນ, ງົວຊົນງົວ, ຕີໝາກຂ່າງ, ຍິງໜ້າເກັກ ແລະ ອື່ນໆ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: huunghivietlao