Insidelaos

"ການຟ້ອນແຄນ" ຖືວ່າເປັນສິລະປະພື້ນເມືອງ ທີ່ມີຄວາມມ່ວນຊື່ນ ແລະ ເປັນເອກະລັກທາງວັດທະນະທຳ ຍອດນິຍົມຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ, ເປັນສິລະປະ ທີ່ມີການຂະຫຍາຍຕົວດ້ວຍຫົວຄິດປະດິດສ້າງຂອງໝໍແຄນເຜົ່າມົ້ງ ແຕ່ລະຄົນ, ແຕ່ລະກຸ່ມ ເຊິ່ງ ປັດຈຸບັນ ບາງບ່ອນກໍບອກວ່າ: ການເຕັ້ນແຄນມີ 33 ແບບ, ແຕ່ຕົວຈິງແລ້ວ ແບບເຕັ້ນແຄນ ໄດ້ມີການພັດທະນາຢູ່ເລື້ອຍໆ

“ການນຸ່ງສິ້ນ” ຖືເປັນເອກະລັກໜຶ່ງໃນການນຸ່ງຖື ຂອງແມ່ຍິງລາວຫຼາຍໆ ຊົນເຜົ່າ, ແຕ່ສຳລັບແມ່ຍິງ ຊົນເຜົ່າໄຕດຳ ແລ້ວຕ່າງກໍມີປະເພນີການນຸ່ງສິ້ນມາແຕ່ບູຮານນະການທີ່ມີລວດລາຍທີ່ເປັນເອກະລັກ ແລະ ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ມັກຈະນຸ່ງສິ້ນທີ່ຕ່ຳເອງ, ແມ່ຍິງທຸກເຮືອນ ຈະເປັນຜູ້ຕ່ຳຜ້າຂຶ້ນມາໃຊ້ເອງ ເປັນຜ້າຝ້າຍຕ່ຳມື ປະກອບໄປດ້ວຍຫົວສິ້ນ, ຜືນສິ້ນ ແລະ ຕີນສິ້ນ ຍ້ອມຄາມ ຈົນເປັນສີຄາມເຂັ້ມເກືອບດຳ, ນຳມາຕໍ່າສະຫຼັບລວດລາຍ ເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງຊົນເຜົ່າໄຕດຳ.

ຊົນເຜົ່າ ອາຄ່າ ເປັນຊົນເຜົ່າໜຶ່ງທີ່ມີ ວັດທະນະທຳການແຕ່ງກາຍທີ່ເປັນເອກະລັກ ບໍ່ວ່າຈະເປັນ ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ, ໝວກ, ສາຍມັດແອວ ລວມໄປເຖິງເຄື່ອງປະດັບຕ່າງໆ, ເຊິ່ງຊົນເຜົ່າອາຄ່າ ຢູ່ໃນລາວ ຈະມີຄວາມຄ້າຍຄືກັນ ໂດຍມີຈຸດເດັ່ນຢູ່ທີ່ “ໝວກ” ປະກອບໄປດ້ວຍ ໂລຫະ, ເຄື່ອງເງິນ ແລະ ເຄື່ອງປະດັບຫຼາຍໆຢ່າງ, ລວມທັງຜ້າຄຸມ ທີ່ປັກລວດລາຍສີສັນ ທີ່ສົດໃສ ປະກອບໃນຮູບແບບທີ່ຕ່າງກັນຕາມແຕ່ລະກຸ່ມ.

ງານສິລະປະໂລຫະ ກໍເປັນອີກວຽກງານໜຶ່ງ ທີ່ຕ້ອງໃຊ້ຄວາມລະອຽດອ່ອນ ແລະ ຄວາມປານີດ ທີ່ຕິດພັນກັບຄົນລາວມາແຕ່ອະດີດຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.

“ການຢູ່ກຳ” ຫຼື “ຢູ່ໄຟ” ຂອງແມ່ຍິງຫຼັງຈາກເກີດລູກ ແມ່ນເປັນພີທີກຳອັນໜຶ່ງຂອງຊົນເຜົ່າໄຕດຳ ທີ່ປະຕິບັດຕໍ່ກັນມາແຕ່ສະໄໝປູ່ຍ່າຕາຍາຍ ເພື່ອເປັນການຊ່ວຍຫຼຸດອາກາດປວດເມື່ອຍ  ຫຼື ການອັກເສບບໍລິເວັນກ້າມຊີ້ນສັນຫຼັງ ແລະ ສ່ວນຂາ ຊ່ວຍຫຼຸດການປັບອຸນຫະພູມຂອງຮ່າງກາຍ ທີ່ເກີດຈາກການເສຍເລືອດຫຼາຍໃນເວລາເກີດລູກ ທັງເຮັດໃຫ້ມົດລູກເຂົ້າອູ່ໄວ ເຮັດໃຫ້ນໍ້າຄາວປາແຫ້ງໄວ.

ຜ້າຝ້າຍຕຸ່ນ ລາຍລື້ດັ້ງເດີມຂອງ ເມືອງເງິນ, ແຂວງ ໄຊຍະບູລີ ເປັນລວດລາຍຂອງຜືນຜ້າ ທີ່ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນຄຸນຄ່າຄວາມເປັນລາວ, ວັດທະນະທໍາ, ວິຖີຊີວິດ ແລະ ພູມປັນຍາຂອງຄົນຊົນເຜົ່າລື້ ທີ່ສືບທອດກັນມາຢ່າງຍາວນານ ປັດຈຸບັນ ໄດ້ຖືກຍົກລະດັບໃຫ້ເປັນສິນຄ້າ “ໜຶ່ງເມືອງ ໜຶ່ງຜະລິດຕະພັນ ODOP” ຂອງເມືອງເງິນ ໄປແລ້ວ.

ຊົນເຜົ່າຫໍ້ ແມ່ນຊົນເຜົ່າໜຶ່ງ ທີ່ຂຶ້ນກັບວົງຄະນະຍາດແຫ່ງຊາດລາວ ແລະ ຈະອາໄສຢູ່ທາງພາກເໜືອຂອງປະເທດລາວ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ ແຂວງ ອຸດົມໄຊ. ເຊິ່ງພວກເຂົາມີພາສາປາກເວົ້າ ແລະ ມີຕົວໜັງສືຂຽນເປັນຂອງໂຕເອງ ໂດຍຊົນເຜົ່າຫໍ້ ຍັງຮັກສາຄວາມເຊື່ອຖືທາງດ້ານຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ວັດທະນະທໍາ ທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງຕົນໄວ້ເປັນຢ່າງດີ.

ຮ້ານ ລ້ານປັ່ນ ເປັນຮ້ານຂາຍນ້ຳປັ່ນທຸກປະເພດ ທີ່ເລືອກນຳໃຊ້ການຂາຍຜ່ານລະບົບອອນລາຍເປັນຕົວຂະຫຍາຍຖານລູກຄ້າໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ຈົນເຮັດໃຫ້ທຸລະກິດມີຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະ ມີລູກຄ້າມາໃຊ້ບໍລິການເປັນປະຈຳ.