Arts and Cultures

ພຣະເຈົ້າໃຫຍ່ອົງຕື້ເມືອງໂສຍ ທີ່ປະດິດສະຖານໄວ້ຢູ່ ວັດສຼີບຸນເຮືອງ ໄຊຍະຣາມ, ເມືອງ ຊຳເໜືອ, ແຂວງ ຫົວພັນ. ໂດຍມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາຕັ້ງແຕ່ ໃນຣາຊການຂອງ ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊ ຂຶ້ນສະເຫວີຍຣາຊ ເມື່ອປີ ຄສ 1548-1571. ເປັນເວລາ 23 ປີ ທີ່ເພິ່ນໄດ້ພຣະຣາຊດຳຣັດ ໃຫ້ບັນດາຫົວເມືອງນ້ອຍ-ໃຫຍ່ ທົ່ວອານາເຂດດິນແດນ ລາວລ້ານຊ້າງ ໃຫ້ມີການສ້າງວັດວາອາຮາມ ພຣະພຸດທະຮູບຕ່າງໆ ແລະ ໜຶ່ງໃນນັ້ນກໍແມ່ນ ພຣະເຈົ້າໃຫຍ່ອົງຕື້ເມືອງໂສຍ ອົງນີ້.

1565 ເດືອນຍີ່ລາວຂື້ນ 5 ຄ່ຳ, ໂດຍແມ່ນເຈົ້າພະຍາສີສຸລີນທຳ ມະລາດເປັນຜູ້ນຳພາຫຼໍ່, ປະຈຸບັນໄດ້ປະດິດສະຖານໄວ້ຢູ່ທີ່ວັດອົງຕື້ສີບຸນເຮືອງໄຊຍະຣາມເທດສະບານເມືອງຊຳເໜືອແຂວງຫົວພັນ. 

ວັດປ່າຮວກ ຕັ້ງຢູ່ ຕີນພູສີ ບໍລິເວນປ່າໄມ້ຮວກ ຕໍ່ໜ້າຫໍພິພິທະພັນ (ພະລາດຊະວັງເກົ່າ) ເຊິ່ງອາຣາມວັດປ່າຮສກ ໄດ້ສ້າງຂຶ້ນໃນປີ ຄສ 1861 ໃນສະໄໝເຈົ້າແຜ່ນດິນ ຈັນທະເທບ ປະພາຄຸນ, ຢູ່ຝາດ້ານໃນຂອງວັດນີ້ ຍັງມີຮູບແຕ້ມຝາຜະໜັງເລື່ອງ "ທ້າວຊົມພູປັຕິ" ເຊິ່ງເປັນເລື່ອງນິຍາຍຄຳສອນ...

ພຣະທາດສີໂຄດຕະບອງ ເປັນປູສະນີຍະສະຖານ ແລະ ເປັນສັນຍາລັກຂອງ ແຂວງ ຄໍາມ່ວນ ຕັ້ງຢູ່ເຂດ ບ້ານ ສີໂຄດ, ເມືອງ ທ່າແຂກ, ແຄມແມ່ນໍ້າຂອງ ເຊິ່ງຫ່າງຈາກຕົວເມືອງ ທ່າແຂກ ໄປທາງທິດໃຕ້ປະມານ 6 ກິໂລແມັດ, ພຣະທາດອົງນີ້ ສ້າງຂຶ້ນໃນສະໄໝອານາຈັກ ສີໂຄດຕະບອງ ລະຫວ່າງ ສັດຕະວັດທີ 6-8 ເປັນບ່ອນບັນຈຸອັດຖິ (ກະດູກ) ຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ.  

ພະທາດແມວສີ, ກຸ່ມບ້ານສະ, ເມືອງລອງ, ແຂວງ ຫຼວງນ້ຳທາ ເປັນພະທາດເກົ່າແກ່ທີ່ສັກສິດ ທີ່ຊາວບ້ານເຄົາລົບນັບຖື ກຳລັງຈະໄດ້ຮັບການບູລະນະຄືນໃໝ່ ເນື່ອງຈາກພະທາດອົງດັ່ງກ່າວເປ່ເພເສຍຫາຍ.

ຫຼາຍທ່ານຄົງຈະເຄີຍໄດ້ຍິນຄຳວ່າ “ສັງຄະທານ” ແຕ່ຄຳວ່າ “ສັງຄະແທນ” ຄົງຈະບໍ່ຄຸ້ນຫູພໍປານໃດ ແຕ່ຄວາມຈິງແລ້ວ ຄຳວ່າ ສັງຄະແທນ ແລະ ສັງຄະທານ ແມ່ນມີຄວາມໝາຍຄ້າຍຄືກັນ ແຕ່ອາດຈະໃຊ້ບໍ່ຄືກັນ. 

ຕາມຄວາມເຊື່ອຖືຂອງຊາວຈີນ ຕັ້ງແຕ່ສະໄໝກ່ອນ ຈົນມາເຖິງ ຍຸກປັດຈຸບັນ ແມ່ນມີຄວາມເຊື່ອຖືໃນເລື່ອງຂອງ ເທບພະເຈົ້າ ແລະ ເທບພະເຈົ້າທີ່ຊາວຈີນນັບຖື ກໍມີຫຼາຍອົງ ເຊັ່ນ ເຈົ້າແມ່ກວນອິມ, ເທບພະເຈົ້າກວນອູ, ພະຢູໄລ ແລະ ເທບພະເຈົ້າອີກຫຼາຍອົງ. ແຕ່ສິ່ງທີ່ຢາກນຳສະເໜີໃນມື້ນີ້ແມ່ນ 3 ເທບພະເຈົ້າ ດ້ານສຸຂະພາບ ທີ່ຊາວຈີນນິຍົມບູຊານັບຖື ຄື ຮົ້ວທໍ້ຊຽນຊື, ເຈົ້າແມ່ທັບທິມ ແລະ ຈີ້ກົງ.

“ແມງຂີ້ສູດ” ເປັນແມງໄມ້ຊະນິດໜຶ່ງທີ່ຄ້າຍຄືກັບເຜິ້ງ ແຕ່ບໍ່ມີເຫຼັກໄນ, ມັກຕອມເກສອນດອກ ໄມ້, ມັກເຮັດຮັງຢູ່ພື້ນດິນ, ຕາມຮູຂອງຕົ້ນໄມ້ ແລະ ສິ່ງຕ່າງໆທີ່ເປັນຮູ, ຮັງຂອງ ແມງຂີ້ສູດ ມີລັກ ສະນະຄືຂີ້ເຜິ້ງ, ໜຽວ ແລະ ມັນ; ຄົນບູຮານມີຄວາມເຊື່ອກັນວ່າ ເປັນສິ່ງທີ່ຊອກຫາຍາກ, ສັກ ສິດ ເພາະມີບັນດາຄູບາອາຈານທັງຫຼາຍ ນຳເອົາຮັງ ແມງຂີ້ສູດ ມາເຮັດມາສ້າງເປັນ ວັດຖຸມຸງຄຸນ ຕ່າງໆ ເມື່ອສ້າງ ແລະ ລົງພິທີແລ້ວ ຈຶ່ງເອົາຮັງຂີ້ສູດອັດຮູ.