Arts and Cultures

ເມືອງພວນ ມີອານາເຂດຕັ້ງຢູ່ໃນບໍລິເວນພູພຽງແຂວງຊຽງຂວາງໃນປັດຈຸບັນ, ເປັນ ເມືອງບູຮານ ໜຶ່ງຂອງລາວທີ່ມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາອັນຍາວນານ ແລະ ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງໄປທົ່ວໂລກ, ເຫດຜົນກໍເພາະວ່າ ເມືອງພວນ ເປັນດິນແດນທີ່ມີຮ່ອງຮອຍອະລິຍະທຳອັນເກົ່າແກ່ຄື ໄຫຫີນ ຊຶ່ງສັນນິຖານວ່າ ມີອາຍຸໃນລະຫວ່າງສະຕະວັດທີ X ຫາ ສະຕະວັດທີ V ກອນ ຄ.ສ.

ດິນແດນສະຖານຂອງວັດປ່າເລໄລ ແລະບ້ານຊາຍຟອງເໜືອ ເວົ້າລວມກໍ່ຄືຂົງເຂດແຖວນີ້ ແມ່ນເປັນເມືອງເກົ່າແກ່ບູຮານ ເປັນບ້ານເປັນເມືອງທີ່ຈະເຣີນຮຸ່ງເຮືອງມາແຕ່ອະດິດ ເພາະຂົງເຂດນີ້ ໄດ້ຮັບເອົາແນວຄິດຄວາມເຊື່ອຖື ແລະສິລະປະຂະເໜນແບບບາຢອງ ແລະພຣະພຸດທະສາສະໜາມີອິດທິພົນແລະຈະເຣີນຮຸ່ງເຮືອງ ໃນຍຸກຂອງພຣະເຈົ້າໄຊຍະວໍຣະມັນທີ 7 ເພາະໃນຍຸກສະໄໝຂອງພຣະອົງ ເພິ່ນຈະເປັນຜູ້ທີ່ປ່ຽນແປງຄວາມເຊື່ອຈາກສາສະໜາພຣາມ ຫັນຫນ້າມາສູ່ພຣະພຸດທະສາສະໜາ

ຕາມການຄົ້ນຄວ້າຂອງນັກບູຮານຄະດີ ແລະ ນັກປະຫວັດສາດໄດ້ຢັ້ງຢືນໃຫ້ພວກເຮົາຮູ້ວ່າ ຂະບວນ ວິວັດແຫ່ງການກໍ່ຕັ້ງອານາຈັກເມືອງ (ນະຄອນລັດ) ຂອງຄົນລາວໃນດິນແດນລາວນັ້ນມີຄວາມເປັນມາ ອັນຍາວນານ ແລະ ສະຫຼັບຊັບຊ້ອນ. ບັນດານັກປະຫວັດສາດກໍມີຫຼາຍທັດສະນະກ່ຽວກັບການກໍ່ຕັ້ງ ອານາຈັກຂອງຄົນລາວ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ພໍສາມາດສະຫຼຸບໄດ້ວ່າກຸ່ມຄົນທີ່ຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ໃນ ແຜນດິນລາວ ປະກອບມີຫຼາຍຊົນເຜົ່າເຊັ່ນ: ມອນ-ຂະແມ, ລາວ-ໄຕ, ຈີນ-ທິເບດ ແລະ ມົ້ງ-ອິວມຽນປະສົມປະສານ ເຂົ້າກັນ, ມີທັງກຸ່ມຄົນທີ່ກຳເນີດຢູ່ທີ່ນີ້ ແລະ ເຄື່ອນຍ້າຍ ໄປມາໃນຂົງເຂດໃກ້ຄຽງ.

ຄຳໂສກ ແມ່ນວັນນະຄະດີລາວປະເພດໜຶ່ງເຊິ່ງກຳເນິດມາແຕ່ສະໄໝບູຮານ ພ້ອມກັບການຊອກຮູ້ ແລະ ດັດແປງທຳມະຊາດມາຮັບໃຊ້ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຕົນ. ເມື່ອຈະເວົ້າເຖິງ ຄຳໂສກທີ່ຫຼາຍຄົນຮູ້ຈັກຄຳໂສກປະເພດເວົ້າເຖິງອຸປະກອນໃນການຮັບໃຊ້ປະຈຳວັນເຊັ່ນ: ອຸປະກອນຮັບໃຊ້ໃນການລ່າສັດ, ພາຫະນາ, ທີ່ຢູ່ອາໄສ, ເຮືອນຊານບ້ານຊອງ ແລະ ອື່ນໆ.

ເມືອງເກົ່າສຸວັນນະໂຄມຄຳ ຕັ້ງຢູ່ຈຸດຕາເວັນຕົກສຸດຂອງປະເທດລາວ ຄືຫ່າງຈາກເມືອງຫ້ວຍຊາຍ ແຂວງ ບໍ່​ແກ້ວ ໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກປະມານ 40 ກິໂລແມັດ ທາງອາກາດ ຫຼື 60 ກິໂລແມັດ ທາງນ້ຳ ໃນຂອບເຂດບ້ານດອນທາດ ເມືອງຕົ້ນເຜິ້ງ, ຫ່າງຈາກເທດສະບານເມືອງຕົ້ນເຜິ້ງປະມານ 5 ກິໂລແມັດ ແລະ ໄລຍະທາງຈາກ ບ້ານດອນທາດ ເຂົ້າສູ່ເມືອງເກົ່າສຸວັນນະໂຄມຄຳແມ່ນ 3 ກິໂລແມັດ, ເວົ້າໄດ້ວ່າເປັນສະຖານທີ່ທີ່ມີຄວາມສະດວກສະບາຍໃນການເດີນທາງເຂົ້າເຖິງ.

ຄົນລຸ້ນໃໝ່ເຄີຍມີຂໍ້ສົງໄສບໍ່ວ່າ ເປັນຫຍັງຄົນຕ່າງປະເທດຈຶ່ງເອີ້ນວຽງຈັນຂອງລາວເຮົາວ່າ "ວຽນທຽນ" ແລະ ເປັນພາສາອັງກິດວ່າ "Vientiane" ທັ້ງໆທີ່ "ວຽນທຽນ" ໃນພາສາລາວ ກໍເປັນອີກຄວາມໝາຍໜຶ່ງ ທີ່ບໍ່ມີຫຍັງເຊື່ອມໂຍງກັບ "ວຽງຈັນ" ໂດຍກົງເລີຍ.

ຫຼາຍຄົນບອກວ່າ ມາແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ ຕ້ອງໄດ້ໄປຂາບໄຫວ້ “ພຣະທາດປຸມປຸກ” ຈຶ່ງໄປຮອດໄປເຖິງ ແຂວງ ຫຼວງນ້ຳທາ ແທ້! ເນື່ອງຈາກວ່າ ເປັນພຣະທາດເກົ່າແກ່ທີ່ຊາວແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ ແລະ ຜູ້ທີ່ເຫຼື້ອມໃສສັດທາໃຫ້ຄວາມເຄົາລົບ ນັບຖື.

“ພຣະເຈົ້າອົງແສນ” ທີ່ປະດິດສະຖານຢູ່ທີ່ ວັດໜອງສີມຸງຄຸນ, ນະຄອນ ຫຼວງພຣະບາງ ເປັນພຣະພຸດທະຮູບອົງສັກສິດ ທີ່ຊາວແຂວງ ຫຼວງພຣະບາງ ເຄົາລົບນັບຖືກັນໃນເລື່ອງຂອງການໃຫ້ໂຊກລາບ, ໜ້າທີ່ການງານ ແລະ ເລື່ອງສຸຂະພາບ ຈົນເປັນທີ່ກ່າວຂານກັນຢ່າງກວ້າງຂວາງ.