Saturday, May 25, 2024
Lenovo

​ຄົນ​ລາວ​ຍັງ​ຈື່​ຈຳ! 65 ປີ ທີ່ວຽງຈັນເປັນເມືອງຮ້າງ

ນະຄອນຫລວງ​ວຽງ​ຈັນ​​ໄດ້​ຈະ​ເລີ​ນຮຸ່ງ​ເຮືອງ​ສູງ​ສຸດ ຈົນ​ເປັນ​ທີ່​ລືຊາ​ຢູ່​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກສຽງ​ໃຕ້​ໃນອາດີດນັ້ນ ນອກຈາກ​ຕຳລາ​ປະຫວັດສາດ​ລາວ​ບັນ​ທຶກ​ໄວ້​ແລ້ວ ກໍ​ຍັງ​ມີ​ບົດ​ບັນທຶກ​ຈາກ​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ ພໍ່ຄ້າ​ຊາວ​ຂາຍ​ຈາກ​ປະ​ເທດ​ອື່ນ ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ຊາວ​ຢູ​ໂຣບທີ່​ມາລາ​ວ​ໃນ​ຊຸມ​ປີ 1640 ​ເພິ່ນ​ໄດ້​ຂຽນ​ເຖິງ ​ເຫດການ​ຕອນ​ນັ້ນ​ວ່າ: ວຽງຈັນມີຄວາມຈະ​ເລີ​ນຮຸ່ງ​ເຮືອງ​ທີ່​ສຸດ ​ແຕ່​ພໍ​ສິ້ນ​ສຸດ​ລາຊະ​ການ​ພະ​ເຈົ້າ​ສຸລິຍະ​ວົງສາ ​ໃນ​ປີ 1690 ຄວາມ​ຮຸ່ງ​ເຮືອງ​ນັ້ນ​ກໍ​ເລີ່ມຊຸດ​ໂຊມ​ລົງ ຍ້ອນ​ຂ້າ​ເສີກ​ມາ​ທຳລາຍ​ມ້າງ​​ເພ, ຈູດ​ເລົາ​ເຜົາ​ໄຫມ້ ​ແລະ ​ເກັບ​​ເກນ​ເອົາຄົນ​ລາວ​ໄປ. ມາ​ຮອດ​ປີ 1828 ນະຄອນຫລວງ​ວຽງ​ຈັນ​ກໍ​ເປັນ​ເມືອງ​ຮ້າງ​ຈົນ​ຮອດ​ປີ 1893.

​ໄລຍະ 65 (1828-1893) ປີ ທີ່​ວຽງ​ຈັນ​ເປັນ​ເມືອງ​ຮ້າງ​ນັ້ນ ຕົ້ນ​ໄມ້​ໃບ​ຫຍ້າ​ໄດ້​ເກີດ​ຫຸ້ມ​ຫໍ່​ຊາກ ສະຫລັກ​ຫັກ​ພັງ ທີ່​ໄຟ​ບໍ່​ສາມາດ​ໄຫມ້​ໄດ້​ຫມົດ​ນັ້ນ ​ຢູ່​ທ່າມກາງ​ປ່າດົງ​ພົງ​ໄພ​ອັນ​ຕຶບ​ຫນາ ວຽງ​ຈັນ​ກາຍ ​ເປັນ​ປ່າຊ້າ​ງດົງ​ເສືອ ​ເປັນ​ເຮືອນ​ຮ້າງ​ຂອງ​ນົກ​ ຫມູ ປູ​ຈີ່… ຕາມ​​ເຖົ້າ​ແກ່​ບູຮາ​ນ​ເວົ້າ​ວ່າ: “ຕອນ​ນັ້ນ​ຈະ ​ເຂົ້າ​ໄປ​ກາງ​ເວັນ​ກໍ​ເປັນຕາ​ຢ້ານ​ແລ້ວ” ບາງ​ຄົນ​ກໍ​ເວົ້າ​ວ່າ: “ລ່ອງ​ເຮືອ​ຕາມ​ລຳ​ນ້ຳຂອງ​ກາຍ​ນະຄອນ ຫລວງ​ວຽງ​ຈັນ​ຮ້າງ​ໄດ້​ຍິນ​ແຕ່​ສຽງ​ຮ້ອງ​ໄຫ້​ຮໍ່າ​ໄຮ ຈາ​ກຜີ​ພໍ່​ຜີ​ແມ່ຢ່າງ​ສະຫຍອງ​ຂວັນ ມັນ​ເປັນ​ແນວ​ນັ້ນ ​​ໄດ້​ເກືອບ​ຊາວ​ປີ ສຽງ​ນັ້ນ​ຈິ່ງ​ຈາງ​ຫາຍ​ໄປ”.


ມາ​ຮອ​ດປີ 1893 ວຽງ​ຈັນ​ຮ້າງ​ໄດ້​ຖືກ​ແບ່ງ​ເປັນ 2 ຟາກ​ຝັ່ງ(ວຽງຈັນເດີມແທ້ກວມເອົາຝາກຝັ່ງແມ່ນໍ້າຂອງຄືຝາກຈັງຫວັດຫນອງຄາຍ) ​ແລ້ວ​ຕໍ່​ມາ​ຈິ່ງ​ມີ​ຄົນ​ຈາກ​ຫລາຍ​ເຂດ​ຫລາຍ​ບ່ອນ​ເຂົ້າ​ຢູ່​ອາ​ໄສ. ຈາກ​ປີ 1893 ມາ​ເຖິງ​ປະຈຸ​ບັນ ​ເວລາ​ຜ່ານ​ໄປ​ໄດ້ 124 ປີ ດັ່ງ​ນັ້ນ ຈິ່ງສາມາດ​ເວົ້າ​ໄດ້​ວ່າ ຜູ້​ເພິ່ນ​ມີ​ອາຍຸ​ຍືນ​ປັດຈຸບັນ (ຄົນ​ວຽງ​ຈັນ) ຍັງ​ໄດ້​ຍິນ​ໄດ້​ຟັງ​ຈາກ​ປາກ​ຜູ້​ເຫັນ​ຕົວ​ຈິງ ​ເລົ່າ​ເລື່ອງ​ເມືອງ​ຮ້າງ​ວຽງ​ຈັນ​​ໃຫ້​ຟັງ ​ແລະ ຈາກ​ປີ 1893 ຊາວ​ວຽງ​ຈັນ ​ແລະ ຊາວ​ຕ່າງ​ດ້າວ​ທີ່​ໄດ້​ເຂົ້າ ມາ​ຢູ່​ກໍ​ໄດ້​ພ້ອມ​ກັນ​ພັດທະນາ​ວຽງ​ຈັນ ​ໂດຍ​ຜ່ານ​ຜ່າ​ອຸປະສັກ​ນາໆ​ປະການ. ຍ້ອນ​ຄວາມ​ຮັກ​ເຊື້ອ​ແພງ ຊາດ​ຮັກ​ບ້ານ​ເກີດ​ເມືອງ​ນອນ ມີ​ຄວາມ​ມານະ​ອົດທົນປະຊາຊົນ​ລາວ​ກໍ​ໄດ້​ເປັນ​ເຈົ້າ​ຂອງ​ປະ​ເທດ, ປົດ ປ່ອຍ​ຕົນ​ເອງ​ຈາກ​ການ​ເປັນ​ຫົວ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ​ຂອງ​ຕ່າງ​ຊາດ​ໃນ​ປີ 1975, ນະຄອນ​ຫລວງ​ວຽງ​ຈັນ​ກໍ​ໄດ້​ຮັບ ການ​ພັດທະນາ​ມາ​ເປັນ​ກ້າວໆ .

ໂດຍ: ສ. ສົມພົງ ສຸກສາຄອນ ໃນ​ເວບ​ໄຊ ເລົ່າ​ສູ່​ກັນ​ຟັງ

ນະຄອນຫລວງ​ວຽງ​ຈັນ​​ໄດ້​ຈະ​ເລີ​ນຮຸ່ງ​ເຮືອງ​ສູງ​ສຸດ ຈົນ​ເປັນ​ທີ່​ລືຊາ​ຢູ່​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກສຽງ​ໃຕ້​ໃນອາດີດນັ້ນ ນອກຈາກ​ຕຳລາ​ປະຫວັດສາດ​ລາວ​ບັນ​ທຶກ​ໄວ້​ແລ້ວ ກໍ​ຍັງ​ມີ​ບົດ​ບັນທຶກ​ຈາກ​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ ພໍ່ຄ້າ​ຊາວ​ຂາຍ​ຈາກ​ປະ​ເທດ​ອື່ນ ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ຊາວ​ຢູ​ໂຣບທີ່​ມາລາ​ວ​ໃນ​ຊຸມ​ປີ 1640 ​ເພິ່ນ​ໄດ້​ຂຽນ​ເຖິງ ​ເຫດການ​ຕອນ​ນັ້ນ​ວ່າ: ວຽງຈັນມີຄວາມຈະ​ເລີ​ນຮຸ່ງ​ເຮືອງ​ທີ່​ສຸດ ​ແຕ່​ພໍ​ສິ້ນ​ສຸດ​ລາຊະ​ການ​ພະ​ເຈົ້າ​ສຸລິຍະ​ວົງສາ ​ໃນ​ປີ 1690 ຄວາມ​ຮຸ່ງ​ເຮືອງ​ນັ້ນ​ກໍ​ເລີ່ມຊຸດ​ໂຊມ​ລົງ ຍ້ອນ​ຂ້າ​ເສີກ​ມາ​ທຳລາຍ​ມ້າງ​​ເພ, ຈູດ​ເລົາ​ເຜົາ​ໄຫມ້ ​ແລະ ​ເກັບ​​ເກນ​ເອົາຄົນ​ລາວ​ໄປ. ມາ​ຮອດ​ປີ 1828 ນະຄອນຫລວງ​ວຽງ​ຈັນ​ກໍ​ເປັນ​ເມືອງ​ຮ້າງ​ຈົນ​ຮອດ​ປີ 1893.

​ໄລຍະ 65 (1828-1893) ປີ ທີ່​ວຽງ​ຈັນ​ເປັນ​ເມືອງ​ຮ້າງ​ນັ້ນ ຕົ້ນ​ໄມ້​ໃບ​ຫຍ້າ​ໄດ້​ເກີດ​ຫຸ້ມ​ຫໍ່​ຊາກ ສະຫລັກ​ຫັກ​ພັງ ທີ່​ໄຟ​ບໍ່​ສາມາດ​ໄຫມ້​ໄດ້​ຫມົດ​ນັ້ນ ​ຢູ່​ທ່າມກາງ​ປ່າດົງ​ພົງ​ໄພ​ອັນ​ຕຶບ​ຫນາ ວຽງ​ຈັນ​ກາຍ ​ເປັນ​ປ່າຊ້າ​ງດົງ​ເສືອ ​ເປັນ​ເຮືອນ​ຮ້າງ​ຂອງ​ນົກ​ ຫມູ ປູ​ຈີ່… ຕາມ​​ເຖົ້າ​ແກ່​ບູຮາ​ນ​ເວົ້າ​ວ່າ: “ຕອນ​ນັ້ນ​ຈະ ​ເຂົ້າ​ໄປ​ກາງ​ເວັນ​ກໍ​ເປັນຕາ​ຢ້ານ​ແລ້ວ” ບາງ​ຄົນ​ກໍ​ເວົ້າ​ວ່າ: “ລ່ອງ​ເຮືອ​ຕາມ​ລຳ​ນ້ຳຂອງ​ກາຍ​ນະຄອນ ຫລວງ​ວຽງ​ຈັນ​ຮ້າງ​ໄດ້​ຍິນ​ແຕ່​ສຽງ​ຮ້ອງ​ໄຫ້​ຮໍ່າ​ໄຮ ຈາ​ກຜີ​ພໍ່​ຜີ​ແມ່ຢ່າງ​ສະຫຍອງ​ຂວັນ ມັນ​ເປັນ​ແນວ​ນັ້ນ ​​ໄດ້​ເກືອບ​ຊາວ​ປີ ສຽງ​ນັ້ນ​ຈິ່ງ​ຈາງ​ຫາຍ​ໄປ”.


ມາ​ຮອ​ດປີ 1893 ວຽງ​ຈັນ​ຮ້າງ​ໄດ້​ຖືກ​ແບ່ງ​ເປັນ 2 ຟາກ​ຝັ່ງ(ວຽງຈັນເດີມແທ້ກວມເອົາຝາກຝັ່ງແມ່ນໍ້າຂອງຄືຝາກຈັງຫວັດຫນອງຄາຍ) ​ແລ້ວ​ຕໍ່​ມາ​ຈິ່ງ​ມີ​ຄົນ​ຈາກ​ຫລາຍ​ເຂດ​ຫລາຍ​ບ່ອນ​ເຂົ້າ​ຢູ່​ອາ​ໄສ. ຈາກ​ປີ 1893 ມາ​ເຖິງ​ປະຈຸ​ບັນ ​ເວລາ​ຜ່ານ​ໄປ​ໄດ້ 124 ປີ ດັ່ງ​ນັ້ນ ຈິ່ງສາມາດ​ເວົ້າ​ໄດ້​ວ່າ ຜູ້​ເພິ່ນ​ມີ​ອາຍຸ​ຍືນ​ປັດຈຸບັນ (ຄົນ​ວຽງ​ຈັນ) ຍັງ​ໄດ້​ຍິນ​ໄດ້​ຟັງ​ຈາກ​ປາກ​ຜູ້​ເຫັນ​ຕົວ​ຈິງ ​ເລົ່າ​ເລື່ອງ​ເມືອງ​ຮ້າງ​ວຽງ​ຈັນ​​ໃຫ້​ຟັງ ​ແລະ ຈາກ​ປີ 1893 ຊາວ​ວຽງ​ຈັນ ​ແລະ ຊາວ​ຕ່າງ​ດ້າວ​ທີ່​ໄດ້​ເຂົ້າ ມາ​ຢູ່​ກໍ​ໄດ້​ພ້ອມ​ກັນ​ພັດທະນາ​ວຽງ​ຈັນ ​ໂດຍ​ຜ່ານ​ຜ່າ​ອຸປະສັກ​ນາໆ​ປະການ. ຍ້ອນ​ຄວາມ​ຮັກ​ເຊື້ອ​ແພງ ຊາດ​ຮັກ​ບ້ານ​ເກີດ​ເມືອງ​ນອນ ມີ​ຄວາມ​ມານະ​ອົດທົນປະຊາຊົນ​ລາວ​ກໍ​ໄດ້​ເປັນ​ເຈົ້າ​ຂອງ​ປະ​ເທດ, ປົດ ປ່ອຍ​ຕົນ​ເອງ​ຈາກ​ການ​ເປັນ​ຫົວ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ​ຂອງ​ຕ່າງ​ຊາດ​ໃນ​ປີ 1975, ນະຄອນ​ຫລວງ​ວຽງ​ຈັນ​ກໍ​ໄດ້​ຮັບ ການ​ພັດທະນາ​ມາ​ເປັນ​ກ້າວໆ .

ໂດຍ: ສ. ສົມພົງ ສຸກສາຄອນ ໃນ​ເວບ​ໄຊ ເລົ່າ​ສູ່​ກັນ​ຟັງ

InsideLaos
InsideLaoshttp://insidelaos.com
Online Journalists at insidelaos.com.

More from author

Related posts

ຂໍຂອບໃຈນຳຜູ້ສະໜັບສະໜູນ

Latest posts

ຜ້າເຊັດມືໃນເຮືອນຄົວ ມີເຊື້ອໂຣກຫຼາຍທີ່ສຸດ

ມະຫາວິທະຍາໄລ ອະຣິໂຊນາ ຄົ້ນພົບວ່າ: ຜ້າເຊັດມືໃນເຮືອນຄົວ ແລະ ຢູ່ຕາມຫ້ອງນໍ້າ ນັ້ນ ມີເຊື້ອໂຣກຫຼາຍທີ່ສຸດ. ມະຫາວິທະຍາໄລ ດັ່ງກ່າວຄົ້ນຄວ້າສຶກສາເລື່ອງນີ້ ແລະໄດ້ເປີດເຜີຍວ່າ: ຜ້າທີ່ໃຊ້ໃນເຮືອນຄົວ ມີເຊື້ອແບັດເທີເຣຍ ໂຄລິຟອມ ຈັບຢູ່ຫຼາຍເຖິງ 80% ໂດຍທີ່ເຊື້ອໂຣກຈຳພວກນີ້ ມີຢູ່ຕາມລະບົບທາງເດີນອາຫານ ນັບທັງມະນຸດ ແລະສັດ. ນອກນີ້ ຍັງພົບເຊື້ອ ອີໂຄໄລ ປົນເປື້ອນຢູ່ອີກ 25%.

ນ້ຳຕົກຕາດ ຫ້ວຍປາຕີນ ຄວາມອຸດົມສົມບູນທີ່ຫາຊົມໄດ້ຍາກ

ແຂວງ ໄຊສົມບຸູນ ຖືວ່າເປັນແຂວງໃໝ່ ທີ່ຫາກໍຕັ້ງຂຶ້ນບໍ່ພໍເທົ່າໃດປີ ແລະ ກໍເປັນອີກແຂວງໜຶ່ງທີ່ ມີທ່າແຮງຫຼາຍ ດ້ານ ບໍ່ວ່າຈະເປັນ ທ່າແຮງທາງດ້ານກະສິກຳ, ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ອື່ນໆ ເຊິ່ງເລີ່ມມີບົດບາດຫຼາຍຂຶ້ນໃນໄລຍະຫຼັງໆມານີ້. ເມື່ອເວົ້າເຖິງການທ່ອງທ່ຽວຂອງແຂວງ ໄຊສົມບູນ ແລ້ວ ກໍມີສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທີ່ໜ້າສົນໃຈຫຼາຍແຫ່ງທີ່ໜ້າສົນໃຈ ແຕ່ສະຖານທີ່ ທີ່ເພິ່ນຄົ້ນພົບຂຶ້ນມາໃໝ່ ແມ່ນນ້ຳຕົກຕາດ ຫ້ວຍປາຕີນ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ບ້ານ ຜາສະຫງົບ, ເມືອງ ອະນຸວົງ, ແຂວງ ໄຊສົມບູນ.

“ຄິດລົບ” ໂຣກຫົວໃຈກໍ່ໂຕ

ນັກວິທະຍາສາດໃນ ນະຄອນ ນິວຢ໋ອກ ໄດ້ທຳການວິໄຈ ພົບວ່າ ອາລົມໃນດ້ານລົບ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຄວາມຕຶງຄຽດ, ໃຈຮ້າຍ, ຄວາມກັງວົນ ແລະຊຶມເສົ້າ ບໍ່ພຽງແຕ່ມີຜົນກະທົບຕໍ່ການເຮັດວຽກຂອງຫົວໃຈເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເພີ່ມຄວາມສ່ຽງໃນການເກີດໂຣກຫົວໃຈອີກດ້ວຍ.