Soukanya InsideLaos

ບັນຫາສຸຂະພາບບໍ່ເຂົ້າໃຜອອກໃຜ ຖ້າເຮົາເບິ່ງແຍງສຸຂະພາບດີຄວາມເຈັບປ່ວຍກໍຈະມາຫາເຮົາຊ້າ ແຕ່ຖ້າປ່ອຍປະລະເລີຍບັນຫາສຸຂະພາບກໍຈະເກີດຂຶ້ນກັບເຮົາໄວ. ຕໍ່ໄປນີ້ ແມ່ນສັນຍານເຕືອນຂອງຮ່າງກາຍວ່າເຮົາເລີ່ມສຸຂະພາບບໍ່ດີ:

ເວົ້າມາແລ້ວກໍໜ້າເສົ້າໃຈ, ຖ້າລະດັບລາຄາຂອງສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການທົ່ວໄປ ພາຍໃນປະເທດຍັງສູງຂຶ້ນຕໍ່ຢ່າງເນື່ອງ ແຕ່ມູນຄ່າຂອງເງິນພັດຕໍ່າລົງໄປເລື້ອຍໆ.

“ເອັນທ້ອງເຄັ່ງ ເອັນຕາກໍຍານ” ຄຳນີ້ແມ່ນປາກົດວ່າທຸຄົນມີພຶດຕິກຳແບບນີ້ຫລາຍ ແລະ ເຊື່ອວ່າ ຫຼັງຈາກທຸກທ່ານຮັບປະທານອາຫານອີ່ມແລ້ວ ກໍອາດຫຼົງເຮັດສິ່ງເລົ່ານີ້ລົງໄປດ້ວຍຄວາມລຶ້ງເຄີຍ ໂດຍລືມຄຳນຶງເຖິງຜົນກະທົບທີ່ຕາມມາ. 

ປັດໄຈທີ່ເຮັດໃຫ້ຕຸ້ຍ ຫຼື ບໍ່ຕຸ້ຍ ມີຢູ່ຫຼາຍຢ່າງ ເຊັ່ນ ພຶດຕິກຳການກິນ, ອາຫານທີ່ມັກກິນ ຫຼື ການນອນເດິກ ກໍສົ່ງຜົນໃຫ້ຕຸ້ຍຂຶ້ນໄດ້ຄືກັນ. ຖ້າວ່າ ການກິນແລ້ວນອນ ເຮັດໃຫ້ຕຸ້ຍຂຶ້ນບໍ່ນັ້ນ, ຍັງບໍ່ມີຜົນສະຫຼຸບທີ່ແນ່ນອນ ເພາະຄວາມຕຸ້ຍຈາກການກິນແລ້ວນອນ ມີຫຼາຍແບບ ຄື ບາງຄົນກິນຫຼາຍໃນຕອນຄ່ຳເຊັ່ນ ອາຫານທອດ,​ ຂອງມັນ, ພິດຊ່າ ຫຼື ອາຫານມະຍິກມະຍ່ອຍແລ້ວເຂົ້ານອນ,

ພໍຕົກມາ ເດືອນ 6 ລາວ ເປັນໄລຍະຕົ້ນລະດູຝົນ ເຊິ່ງປະຊາຊົນລາວ ໂດຍສະເພາະ ຊາວໄຮ່ຊາວນາ ກໍກະກຽມລົງໄຮ່ລົງນາ ເພື່ອທຳການຜະລິດໃຫ້ຖືກຕາມລະດູການ ແລະ ຕາມປະເພນີທີ່ສືບທອດກັນມາ ຈະໄດ້ມີ ບຸນບັ້ງໄຟ ທີ່ຖືວ່າເປັນ ປາງບຸນໃຫຍ່ໜຶ່ງ ໃນຮີດສິບສອງຄອງສິບສີ່ ຂອງປະເພນີລາວ ຈັດຂຶ້ນທຸກໆປີ ຫຼັງບຸນປີໃໝ່ ໂດຍເຊື່ອກັນວ່າ ເປັນພິທີກໍາ ຄອບໄຂວ່ ເທວະດາຟ້າແຖນ ເພື່ອຂໍຝົນ ໃຫ້ຕົກຕາມລະດູການ ເພື່ອໃຫ້ ພືດພັນ, ຜົນລະປູກຈະເລີນງອກງາມ.

ເດືອນມິຖຸນາ ຂອງທຸກໆປີ ໄດ້ກາຍເປັນ Pride month ເຊິ່ງເປັນເດືອນທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມມ່ວນຊື່ນກັບຫລາຍກິດຈະກຳຂອງກຸ່ມຄົນທີ່ມີຄວາມຫລາກຫລາຍທາງເພດ ຫລື LGBTQ+ ເພື່ອສື່ເຖິງການຕໍ່ສູ້ ເພື່ອຮຽກຮ້ອງຄວາມເທົ່າທຽມ.

ພີທີກຳ "ປົວຜີ" ຢູ່ທີ່ປ່າແກ່ ແມ່ນອີກໜຶ່ງພິທີກຳໜຶ່ງທີ່ເກົ່າແກ່ ຂອງຊົນເຜົ່າອາຄາ (ລຸມາ) ຢູ່ທີ່ບ້ານອາເຊີ, ເມືອງສຳພັນ, ແຂວງຜົ້ງສາລີ. ໂດຍພິທີດັ່ງກ່າວນີ້ ຈະມີຂື້ນໃນເດືອນກໍລະກົດຂອງທຸກໆປີ ເຊີ່ງເຖົ່າແກ່ແນວໂຮມພາຍໃນບ້ານຈະຄັດເລືອກເອົາ ມື້ງາມຍາມດີ ໃນການ "ປົວຜີ" ຈຸດປະສົງໃນການເຮັດພິທີ ກໍເພື່ອບໍ່ໃຫ້ ສັດປ່າແຕ່ລະຊະນິດ ໄປທຳລາຍພືດພັກ ແລະ ຜົນລະປູກ ຂອງປະຊາຊົນໃນເຂດດັ່ງກ່າວ.

ຮູ້ບໍ່ວ່າ ບໍ່ພຽງແຕ່ມະນຸດເຮົາເທົ່ານັ້ນທີ່ພົບຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງເພດ ສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນໍ້ານົມຫຼາຍຊະນິດກໍພົບໄດ້ເຊັ່ນດຽວກັນ ສະນັ້ນ, ເວົ້າໄດ້ເລີຍວ່າ ເພດນັ້ນເປັນສິ່ງທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍໂດຍທຳມະຊາດແຕ່ດົນນານມາແລ້ວ ພຽງແຕ່ຄົນເຮົາສ່ວນຫຼາຍຍັງບໍ່ເປີດໃຈຍອມຮັບ